I SA/Bk 253/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. N. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] grudnia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W. N. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż zamieszkuje z żoną i synem, ale z żoną nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego. Źródło utrzymania skarżącego stanowi wynagrodzenie za pracę w wysokości 4.165,90 zł (średni dochód z 12 miesięcy) oraz jego żony w wysokości 459,07 zł. W skład majątku rodziny skarżącego wchodzi dom stanowiący współwłasność z żoną oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, również stanowiąca współwłasność. Poza tym skarżący nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Dodatkowo W. N. podniósł, iż miesięcznie na zobowiązania kredytowe wydaje kwotę 1.922,40 zł, natomiast opłaty wynoszą 200 zł. Ponadto ponosi koszty leczenia i zakupu leków (k. 12-13). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Deuter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądamiadministracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu W. N. wykazał, iż zamieszkuje z żoną i synem, ale nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z żoną. Skarżący uzyskuje miesięcznie dochód w kwocie 4.165,90 zł. Jego wyszczególnione wydatki miesięczne związane z bieżącym utrzymaniem, w tym kredyty wynoszą łącznie 2.122,40 zł. Ponadto skarżący ponosi wydatki na leczenie i zakup żywności. Majątek rodziny wnioskodawcy stanowi dom będący współwłasnością z żoną oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, również stanowiąca współwłasność. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż posiadanie przez skarżącego stałego źródła dochodu z tytułu umowy o pracę w wysokości 4.165,90 zł miesięcznie w połączeniu z wykazanymi miesięcznymi kosztami utrzymania skarżącego wraz ze spłatą zaciągniętych zobowiązań kredytowych (około 2.200 zł) pozwalają na uznanie, iż W.N. jest w stanie pokryć koszty sądowe w sprawie niniejszej, które kształtują się aktualnie na poziomie 200 zł, nawet przy uwzględnieniu, że ponosi jeszcze koszty zakupu żywności, leczenia itp. Negatywną przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych stanowi fakt posiadania przez W. N. stałego źródła dochodów w wysokości przekraczającej wykazane wydatki. Ponadto zaakcentować należy, iż skarżącemu nawet po uiszczeniu wykazanych miesięcznych kosztów bieżącego utrzymania rodziny pozostaje kwota wolnych środków finansowych, która to powinna być przeznaczona na pokrycie kosztów sądowych w sprawie niniejszej. Skarżący inicjując postępowanie sądowoadministracyjne powinien się liczyć bowiem z obowiązkiem ponoszenia związanych z nim wydatków. Co do zasady prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody w wysokości przewyższającej kwotę przeznaczaną na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja taka pozwala na przygotowanie się do wszczęcia akcji sądowej poprzez zaoszczędzenie odpowiednich środków na ten cel (vide: Magdalena Baduchowska, Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, cz. II, Doradztwo Podatkowe 2005/9/51 [w] System Informacji Prawnej Lex OMEGA nr publ. 49597). Niewątpliwie koszty postępowania sądowoadministracyjnego – w tym koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawca natomiast nie udowodnił zaistnienia takiej okoliczności. W tym stanie rzeczy uiszczenie przez W. N. kwoty wpisu sądowego oraz pokrycie pozostałych kosztów, które ewentualnie mogą wystąpić w niniejszej sprawie nie doprowadzi do powstania niedostatku w utrzymaniu jej rodziny, przeciwnie mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawcy. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.