I SA/Bk 253/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. N. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] grudnia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 p o s t a n a w i a : oddalić wniosek. W. N. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Jako źródło dochodu wskazał wynagrodzenie za pracę w wysokości 4.165,90 zł brutto (średni dochód z 12 miesięcy) oraz świadczenie rentowe w wysokości 459,07 zł. Z wniosku wynika, że skarżący jest żonaty i ma małoletniego syna. Wnioskodawca oświadczył jednak, że nie prowadzi z żoną wspólnego gospodarstwa domowego. W skład jego majątku wchodzą dom i nieruchomość rolna o powierzchni 4,32 ha, stanowiące współwłasność. Poza tym skarżący nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Skarżący podniósł, że miesięczna wysokość jego zobowiązań kredytowych wynosi 1.922,40 zł, natomiast opłaty wynoszą 200 zł. Ponadto ponosi koszty leczenia i zakupu leków. Postanowieniem z dnia 26 marca 2015 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W sprzeciwie od tego rozstrzygnięcia skarżący podniósł, że źle określił wysokość swojego wynagrodzenia, które wynosi 2.563,61 zł i kwota ta jest przelewana na jego konto bankowe. Na dowód tego przedłożył informację o wynagrodzeniu i składkach ubezpieczeniowych (RMUA) za marzec 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Wobec wniesienia sprzeciwu od ww. postanowienia referendarza sądowego, złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpatrzeniu przez sąd stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy procesowej, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest wprawdzie jednym z elementów umożliwiającym realizację konstytucyjnego prawa do sądu, nie oznacza to jednak, że powinno być stosowane w każdym przypadku, gdy wnosi o to strona postępowania. Prawo pomocy zastrzeżone zostało dla przypadków uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Jako forma dofinansowania z budżetu państwa, powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Do osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej, które nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy zaliczyć te, które ze względu na stan ubóstwa i ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Oceniając przesłanki do udzielenia prawa pomocy trzeba uwzględnić nie tylko wysokość uzyskiwanych przez stronę dochodów, ale również stan jej majątku. Podkreślić wreszcie należy, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania, że nie jest się w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Analiza okoliczności przedstawionych we wniosku oraz w sprzeciwie nie dają w ocenie Sądu podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wysokość uzyskiwanego przez skarżącego dochodu (około 2.500 zł netto) oraz posiadany majątek nieruchomy, pozwalają na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, wynoszących na obecnym jego etapie 200 zł. Deklarowane miesięczne wydatki skarżącego wynoszą ponad 2.100 zł plus koszty leczenia i zakupu leków. Skoro skarżący może w budżecie domowym zabezpieczyć środki na takie wydatki, to w jego możliwościach leży również partycypowanie w kosztach niniejszego postępowania sądowego. Należy zwrócić uwagę, że zdecydowanie najwyższą pozycją wydatków strony jest spłata zobowiązań kredytowych. Według oświadczenia skarżącego, przeznacza na ten cel miesięcznie 1.922,40 zł. Wydatki na spłatę takich zobowiązań są niewątpliwie istotne, tym niemniej koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania. Skarżący posiada zdolność kredytową i z wniosku nie wynika, aby opóźniał się w spłacie zaciągniętych zobowiązań kredytowych. Skarżący nie wykazał zatem, że zdobycie środków na sfinansowanie udziału w tym postępowaniu było w jego przypadku rzeczywiście utrudnione lub wręcz niemożliwe. Nie znajdując usprawiedliwionych podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, orzeczono więc jak w sentencji w oparciu o art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.