I SA/Bk 254/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 maja 2017 r. sprzeciwu strony skarżącej wobec postanowienia referendarza sądowego z dnia 28 kwietnia 2017 r. o odmowie przyznania D. Sp. z o.o. w W. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] stycznia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry p o s t a n a w i a utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy. D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wraz ze skargą złożoną w dniu 22 lutego 2017 r. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Spółka podała, że przeciwko niej prowadzone są liczne postepowania w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry. Z uwagi na ilość decyzji wydanych w drugiej instancji przez Dyrektorów Izb Celnych na terenie całego kraju tj. około 40, wobec Spółki wszczęto postępowania egzekucyjne, które doprowadziły do zajęcia praktycznie całego jej majątku. Rok obrotowy 2015 Spółka zakończyła stratą w wysokości 80.676,14 zł. Wartość środków trwałych wnioskodawcy za 2015 rok to 4.950 zł. Wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych to 5.000 zł. Na koncie bankowym firma posiada debet w łącznej wysokości 645.000,59 zł. Do akt sprawy Spółka dołączyła: sprawozdanie finansowe i sprawozdanie z działalności zarządu za 2015 r., oraz deklarację CIT-2 za okres styczeń – lipiec br. (k. 62 – 65), informacje dodatkowe dot. sprawozdania finansowego za 2015 r. i rachunek zysków i strat za 2015 r. Referendarz sądowy wezwał Spółkę do przedstawienia jej aktualnej sytuacji finansowej poprzez złożenie: bilansu za rok obrotowy 2016, rachunku zysków i strat za 2016 r., sprawozdania finansowego za 2016 r., wyciągów z rachunków bankowych za okres styczeń – marzec 2017 r. Dodatkowo Spółka została zobowiązana do wskazania aktualnego stanu zadłużenia oraz środków, z jakich pokrywa bieżące wydatki, w tym wynagrodzenie pełnomocnika. W odpowiedzi Spółka nadesłała deklaracje dla podatku od towarów i usług za czerwiec 2015 r. oraz za okres styczeń – sierpień 2016 r., wyciągi z rachunków bankowych za miesiące: lipiec – wrzesień 2016 r., zeznania podatkowe CIT 8 za rok 2015 i za okres 25 marca – 31 grudnia 2014 r. W oparciu o powyższe okoliczności referendarz sądowy postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2017 r. odmówił Spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, wskazując, że przedstawione przez nią dane w zestawieniu z faktycznym brakiem odpowiedzi na wezwanie faktycznie uniemożliwiają ocenę aktualnego stanu majątkowego i zdolności Spółki do ponoszenia kosztów sądowych. Od powyższego postanowienia Spółka wywiodła sprzeciw, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez przyjęcie, że stan finansowy Spółki nie uzasadnia przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wskazała na okoliczność liczby wydanych wobec niej decyzji. Spółka kwestionuje zasadność bazowania na przychodzi Spółki wypracowanym w 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.- dalej jako "p.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Jak wynika z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przy czym ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, w przedmiotowej sprawie na stronie skarżącej. Należy też wskazać, że celem instytucji prawa pomocy, która w istocie oznacza dofinansowanie strony postępowania przez Skarb Państwa, jest zagwarantowanie prawa do sądu osobom najuboższym (w tym również osobom prawnym oraz innym jednostkom organizacyjnym), znajdującym się w wyjątkowo złej sytuacji materialnej, które całkowicie nie są w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów związanych z dochodzeniem swych praw przed sądem. Poza tego rodzaju wypadkami strony postępowania sądowoadministracyjnego muszą samodzielnie ponieść ciężar uiszczenia kosztów sądowych oraz ewentualnie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. W ocenie Sądu skarżąca Spółka nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przedstawione przez Spółkę dane dotyczą głównie lat 2014 i 2015. Ponadto Spółka przedstawiła deklaracje dla podatku od towarów i usług za okres styczeń – sierpień 2016 r. Co zaś istotne – Spółka bez jakiegokolwiek uzasadnienia nie przedstawiła żadnego z dokumentów, do których przedstawienia została wezwana przez referendarza sądowego. W tych okolicznościach uprawnione było stwierdzenie, że przedstawione przez nią dane uniemożliwiają ocenę aktualnego stanu majątkowego Spółki i jej zdolności do ponoszenia kosztów sądowych. Podkreślenia wymaga, że nie jest zasadne przerzucanie na Skarb Państwa obowiązku pokrycia kosztów postępowania sądowego w sytuacji, gdy skarżąca Spółka nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów. Dlatego Sąd odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tej sytuacji, stosując przepisy art. 245 § 3 oraz art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.