I SA/Bk 255/04
WyrokWSA w Białymstoku2004-11-05
Skład orzekający: Mieczysław Markowski, Janusz Lewkowicz, Józef Orzel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli zobowiązany podnosi zarzut braku obowiązku podatkowego?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W przypadku zarzutów dotyczących istnienia obowiązku, organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela, które nie zostało zaskarżone. Zarzuty dotyczące braku obowiązku podatkowego powinny być podnoszone w postępowaniu podatkowym, a nie egzekucyjnym.Stan faktyczny
Spółka jawna "A" D. L., A. Ż. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. odmawiające uznania zasadności zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego dotyczącego podatku od środków transportowych. Spółka twierdziła, że nie jest zobowiązanym, ponieważ pojazd, którego dotyczy podatek, jest własnością innej spółki. Organy egzekucyjne uznały zarzuty za nieuzasadnione, powołując się na wiążące stanowisko wierzyciela (Wójta Gminy J. K.) oraz na brak uprawnień organu egzekucyjnego do badania zasadności obowiązku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia NSA Janusz Lewkowicz (spr.), sędzia NSA Józef Orzel, Protokolant Anna Ziniewicz, po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2004 r. sprawy ze skargi "A" – A. Ż., D. L. Spółka jawna w I. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone w sprawie o podatek od środków transportowych oddala skargę
Na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...].01.2004 r. wystawionego przez Wójta Gminy J. K., Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego z 04.02.2004 r. dokonał w P. [...] [...] [...] Polski SA Oddział Regionalny w B. zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego należącego do A D. L., A. Ż. spółka jawna w I.
Tytułem zajęcia był niezapłacony podatek od środków transportowych, określony
w w/w tytule wykonawczym. Zajęcie dotyczyło rachunku bankowego należącego do zobowiązanego wskazanego w tytule wykonawczym.
Firma "A" reprezentowana przez radcę prawnego złożyła do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. żądanie wyłączenia spod egzekucji motywując je tym, że "A" D. L., A. Ż. spółka jawna nie jest zobowiązanym w sprawie, bowiem samochód dostawczy, którego dotyczy niezapłacony podatek od środków transportowych jest własnością B Spółki z o.o., do której wniesiony został tytułem aportu przez C D. L., A. Ż. spółka jawna. Postanowieniem z dnia 13.02.2003 r. Sąd Rejonowy w B. dokonał wpisu zmiany nazwy C D. L., A. Ż. spółka jawna na "A" D. L., A. Ż. spółka jawna.
Organ egzekucyjny żądanie powyższe potraktował jako zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego i w oparciu o przepis art. 34 § 1 ustawy z dnia
17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska co do zgłoszonego zarzutu. Wierzyciel – Wójt Gminy J. K. – postanowieniem z dnia [...].03.2004 r. nr [...] stwierdził, iż z deklaracji złożonej dnia 5 maja 2003 r. przez "A" D. L., A. Ż. spółka jawna wynika, że właścicielem pojazdów, a tym samym podatnikiem podatku od środków transportowych jest "A" D. L., A. Ż. (poprzednia nazwa C spółka jawna). Stąd, zdaniem wierzyciela, postępowanie egzekucyjne powinno być kontynuowane.
Postanowienie to nie zostało zaskarżone. W związku z tym organ egzekucyjny odmówił uznania zasadności zarzutu stwierdzając, że stosownie do przepisu art. 34 § 1 i § 4 ustawy egzekucyjnej związany jest stanowiskiem wierzyciela.
Na postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...].05.2004 r. uznające zarzuty strony za nieuzasadnione, "A" D. L., A. Ż. spółka jawna złożyła zażalenie zarzucając naruszenie art. 133 Ordynacji podatkowej i wnosząc o uchylenie postanowienia. W zażaleniu powtórzone zostały argumenty zawarte w zarzutach a sprowadzające się do twierdzenia, że stanowisko Wójta Gminy J. K. jest błędne, bowiem "A" D. L., A. Ż. spółka jawna nie jest zobowiązanym w niniejszej sprawie.
Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...].06.2004 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że uwzględniając fakt, iż w myśl art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów jest dla organu egzekucyjnego wiążące, wobec negatywnego stanowiska Wójta Gminy J. K. w tej sprawie, Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. zasadnie uznał zarzut za nieuzasadniony.
Organ odwoławczy zauważył, że treść zarzutu dotyczyła zasadności obciążenia podatkiem od środków transportowych Przedsiębiorstwa "A" spółka jawna, co byłoby dopuszczalne w odwołaniu od decyzji w postępowaniu podatkowym, a nie w postępowaniu egzekucyjnym. Stosownie bowiem do treści art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Skoro zajęty rachunek należy do podmiotu wykazanego w tytule wykonawczym, brak jest podstaw prawnych do uznania, że należy on do podmiotu nie będącego zobowiązanym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego reprezentowana przez radcę prawnego Spółka jawna "A" D. L., A. Ż. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając:
a) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie
w sprawie tj. naruszenie przepisu art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach
i opłatach lokalnych, przez żądanie zapłaty podatku od podmiotu, na który ustawa nie nakłada obowiązku podatkowego;
b) naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie przepisu art. 45 § 1 Ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nie odstąpienie przez organ od czynności egzekucyjnych, mimo zaistnienia obligatoryjnej przesłanki.
W uzasadnieniu skargi ponownie podniesiono, że "A" D. L., A. Ż. spółka jawna nie była właścicielem środka transportowego - auta, bowiem wobec zmian własnościowych i organizacyjnych z dniem 1 stycznia 2003 r. B D. L., A. Ż. spółka jawna (obecnie "A" D. L., A. Ż. spółka jawna) została zwolniona z obowiązku podatkowego stosownie do przepisu art. 9 ust. 3 i art. 9 ust. 4 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Organy podatkowe naruszyły więc konstytucyjne prawa skarżącej dążąc do wyegzekwowania obowiązku, który na skarżącej nie spoczywał (art. 31 Konstytucji RP).
Naruszony też został art. 45 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż skarżąca przedstawiła dowód w postaci odpisu aktu notarialnego
z 31 grudnia 2002 r., z którego wynika jednoznacznie iż pojazdy, od których należał się podatek od środków transportowych weszły w skład B Spółka z o.o. wraz z przedsiębiorstwem wniesionym do Spółki jako aport. Wykazała więc, że nie ciążył na niej obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił, iż stanowisko wierzyciela w tej sprawie ustosunkowujące się merytorycznie do wniesionych zarzutów nie zostało zaskarżone
i w konsekwencji uprawomocniło się.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżąca spółka jawna "A" D. L., A. Ż. złożyła w dniu 5 maja 2003 r. deklaracje na podatek od środków transportowych stwierdzając w nich, że jest właścicielem wskazanych w tych deklaracjach pojazdów. Z postanowienia Sądu Rejonowego w B., XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 13.02.2003 r. Nr [...] wynika, że nastąpiła zmiana nazwy firmy
i poprzednikiem "A" D. L., A. Ż. spółka jawna było C D. L., A. Ż. spółka jawna.
Ponieważ dłużnik podatku od środków transportowych nie uiściła, upomnienia wystawione przez Wójta Gminy J. K. pozostały bez odpowiedzi, wierzyciel wystąpił do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. o przeprowadzenie egzekucji przeciwko dłużnikowi "A" D. L., A. Ż. spółka jawna w oparciu o wystawione tytuły wykonawcze. Wierzyciel postąpił więc zgodnie z przepisem art. 6 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.).
Przepis ten stanowi, że w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Oznacza to, że ustawa nakłada na wierzyciela obowiązek podjęcia działań celem wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Organ egzekucyjny wszczął egzekucję stosownie do przepisu art. 26 § 1 cyt. ustawy tj. na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego. Następnie organ egzekucyjny – po przedstawieniu przez zobowiązanego zarzutów – wystąpił do Wójta Gminy J. K. o zajęcie stanowiska w sprawie podniesionych zarzutów i zgodnie z art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wydanie stosownego postanowienia.
Wójt Gminy J. K. postanowieniem z dnia [...].03.2004 r. na podstawie przepisów art. 34 § 1 a i art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji orzekł o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu przez "A" D. L., A. Ż. spółka jawna i stwierdził w uzasadnieniu postanowienia, że postępowanie egzekucyjne nie jest dotknięte żadną wadą i powinno być kontynuowane.
Postanowienie wierzyciela zostało doręczone w dniu 23.03.2004 r. spółce "A". Dowód doręczenia postanowienia znajduje się na k. 22 akt sądowych. Mimo stosownego pouczenia wierzyciela o możliwości zaskarżenia tego postanowienia, nie zostało ono zaskarżone. Wprawdzie pełnomocnik skarżącej spółki "A" D. L., A. Ż. twierdził przed Sądem, że wspólnicy postanowienia wierzyciela z [...].03.2004 r. nie otrzymali, to zarówno ze złożonego przez stronę przeciwną Sądowi zwrotnego odbioru postanowienia, jak i z treści uzasadnienia zażalenia wynika, że zarówno zobowiązana spółka jak i pełnomocnik znali treść postanowienia wierzyciela i nie poczynili żadnych kroków w kierunku wzruszenia tego postanowienia, jak i decyzji wymiarowych.
W tej sytuacji stanowisko organów egzekucyjnych jest prawidłowe. Stosownie bowiem do treści art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
W myśl art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.
Zarzut naruszenia art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych mógł być przez stronę podniesiony w postępowaniu podatkowym, a nie
w postępowaniu egzekucyjnym.
Również niezasadny jest zarzut naruszenia przez organ egzekucyjny przepisu art. 45 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, bowiem stanowi on, że organ egzekucyjny odstąpi od czynności egzekucyjnych, jeżeli zobowiązany okazał dowody stwierdzające wykonanie, umorzenie, wygaśnięcie lub nieistnienie obowiązku. Tymczasem w niniejszej sprawie "A" D. L., A. Ż. spółka jawna twierdzi, że w ogóle nie jest zobowiązaną. Ten argument zaś nie mógł być uwzględniony przez organ egzekucyjny z przyczyn wyżej wymienionych.
Wobec niezasadności skargi, została ona oddalona na mocy art. 151 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło