I SA/Bk 258/08
PostanowienieWSA w Białymstoku2008-09-10
Skład orzekający: Jacek Pruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, która osiąga stosunkowo wysokie dochody i posiada majątek (mieszkanie, umowa developerska), może zostać zwolniona od kosztów, jeśli ponosi znaczne wydatki na utrzymanie studiującej córki, studia podyplomowe, spłatę kredytu i lokaty bankowe?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega oddaleniu, gdy strona, mimo ponoszenia znacznych wydatków, osiąga wysokie dochody, posiada majątek (nieruchomość, umowa developerska) i dokonuje oszczędności (lokata bankowa), co pozwala jej na poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ciężar dowodu wykazania sytuacji uzasadniającej zwolnienie spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
U. M. W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Wnioskodawczyni wskazała na znaczne wydatki związane z utrzymaniem studiującej córki, opłatami za studia podyplomowe, spłatą kredytu i lokaty bankowej. Posiada mieszkanie i umowę developerską. Osiąga miesięczne wynagrodzenie w wysokości 4.002,77 zł brutto. Sąd uznał, że mimo wskazanych wydatków, sytuacja materialna wnioskodawczyni pozwala na poniesienie kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Jacek Pruszyński (spr.), po rozpoznaniu w dniu 10 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku U. M. W. w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi U. M. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego p o s t a n a w i a oddalić wniosek.
U. M. W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku wskazała, że utrzymuje córkę studiującą w P. – na co przeznacza 1.100 zł miesięcznie, opłaca czesne
za swoje studia podyplomowe, ponosi miesięczne opłaty w wysokości ok. 500-600 zł, spłaca też kredyt zaciągnięty w Banku [...] – ok. 600 zł miesięcznie. Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką A. M. Na majątek skarżącej składa się mieszkanie o pow. [...] m², zawarła ona również umowę developerską na lokal mieszkalny w budowie. Skarżąca z tytułu umowy
o pracę otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 4.002,77 zł brutto miesięcznie.
W odpowiedzi na wezwanie tut. Sądu U. M. W. wyjaśniła, że w związku z podjęciem przez jej córkę A. nauki na studiach w P. przesyła jej co miesiąc pieniądze z przeznaczeniem na wyżywienie, ubranie, przejazdy itp. W roku akademickim 2005/2006 była to kwota 600 zł, a obecnie jest
to kwota 1.100 zł. W zakresie ponoszonych wydatków skarżąca przedstawiła potwierdzenie opłat za studia podyplomowe (dwie raty), kopię rachunku telefonicznego (w tym Internet), kopię polisy ubezpieczeniowej OC samochodu opłaconą w czerwcu br., wskazała też, że inne wydatki są opłacane z konta według stałych zleceń (energia, opłata czynszowa za mieszkanie w P.). Skarżąca podała, że pod adresem w B. przy ul. W. [...] jest tylko zameldowana, nie dysponuje natomiast tytułem prawnym do tego lokalu, zaś mieszkanie w P. nabyła 23.01.2004 r., źródłem sfinansowania tego zakupu była likwidacja Funduszu "P." oraz kredyt hipoteczny. Z kolei źródłem sfinansowania dotychczas dokonanej wpłaty dla developera była kwota uzyskana ze sprzedaży mieszkania w B. przy ul. W. [...], jednak, jak wskazała, zamierza odstąpić od umowy, gdyż na przyszłe transze musiałaby zaciągnąć kredyt, którego nie byłaby w stanie spłacać. Skarżąca przesłała także: zaświadczenie pracodawcy o wysokości wynagrodzenia otrzymywanego w okresie ostatnich trzech miesięcy; wyciągi z posiadanych rachunków bankowych - w tym zakresie wyjaśniła, że na jej konto bankowe wpływa emerytura A. L., którego jest kuratorem; odpis zeznania podatkowego za 2007 r. Skarżąca wskazała też, że jest matką trojga dzieci - dwojga z unieważnionego małżeństwa, gdzie pełnoletni syn Ł. jest pod wyłączną opieką swego ojca, a córka A. - jej, natomiast N. jest córką z nieformalnego związku, który przestał istnieć z końcem grudnia 2007 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba
ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem to na wnoszącym
o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa.
Ze złożonego oświadczenia wynika, że U. M. W. otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 4.002,77 zł brutto miesięcznie. Uzyskiwany dochód służy utrzymaniu skarżącej oraz pozostającej z nią we wspólnym gospodarstwie domowym córki A.. W zakresie ważniejszych wydatków ponoszonych przez skarżącą - biorąc pod uwagę jej wyjaśnienia oraz przedstawione dokumenty - należy wskazać: 1.100 zł - utrzymanie studiującej córki, 288,65 zł - opłata za usługi telekomunikacyjne, 268,34 zł – opłata za mieszkanie, 533,06 - paliwo do samochodu, 566,44 zł – spłata kredytu, 200 zł - wpłata na lokatę pięcioletnią dla córki oraz
2.055 zł w bieżącym roku - opłaty za studia podyplomowe skarżącej, 442 zł – roczne OC za samochód, 600 zł – II rata opłaty za rentę planistyczną. Na majątek skarżącej składa się mieszkanie o pow. [...] m², zawarła ona również umowę developerską
na zakup lokalu mieszkalnego w budowie.
Dokonując oceny zasadności wniosku skarżącej przede wszystkim należy stwierdzić, że koszty sądowe w niniejszej sprawie aktualnie sprowadzają się
do wpisu w wysokości 100 zł i jest to najniższy wpis w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności, nie sposób przyjąć za wiarygodne, iż skarżąca nie jest w stanie uiścić wskazanej opłaty, zwłaszcza, że koszty sadowe nie mogą być stawiane jako ostatnie w kolejności ich zaspokajania. W szczególności trzeba wskazać, że skarżąca osiąga stałe stosunkowo wysokie dochody, ma też możliwość poczynienia oszczędności poprzez ograniczenie znacznych wydatków na usługi telekomunikacyjne, czy też na zakup paliwa do samochodu. Ponadto nie można zwolnić skarżącej z konieczności uiszczenia kosztów sądowych w sytuacji, gdy przekazuje ona środki pieniężne
na lokatę bankową (pięcioletnią), nawet, jeżeli jest ona przeznaczona dla jej córki.
Na dość dobrą sytuację materialną skarżącej wskazuje fakt, iż zawarła ona umowę developerską na zakup lokalu mieszkalnego. Wprawdzie w złożonych wyjaśnieniach skarżąca wskazuje na zamiar odstąpienia od tej umowy, jednak nie twierdzi,
że poczyniła w tym zakresie jakiekolwiek kroki, ponadto nawet w przypadku odstąpienia od umowy uzyska zwrot dotychczas wpłaconych środków.
W ocenie Sądu należy zatem stwierdzić, iż powyższe prowadzi do wniosku,
iż skarżąca ma możliwość poniesienia kosztów postępowania w niniejszej sprawie, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego swojej rodziny.
Dlatego też, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło