I SA/Bk 258/18

PostanowienieWSA w Białymstoku2018-05-23

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowego, uzasadniający przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał w sposób wystarczający, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Pomimo przedstawienia trudnej sytuacji materialnej, istnieją rozbieżności w oświadczeniach dotyczących prowadzenia działalności gospodarczej i zatrudniania pracowników, a także nieprzedłożenie wymaganych dokumentów, takich jak zeznania podatkowe małżonka. Ciężar dowodu w zakresie wykazania braku możliwości poniesienia kosztów spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
G K złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Wnioskodawca podał, że jego rodzina utrzymuje się z pomocy rodziny, jego działalność gospodarcza jest zawieszona, a żona jest bezrobotna. Wskazał na znaczne zadłużenie i utratę płynności finansowej w przeszłości. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku, jednak wnioskodawca nie przedłożył wszystkich wymaganych dokumentów, w tym zeznań podatkowych małżonka, a jego oświadczenia dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej budziły wątpliwości.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G K na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B z dnia [...] marca 2018 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2013 r. p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. G K wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 14) podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką D K oraz nieletnim synem ([...] lat). Wnioskodawca oraz jego małżonka nie osiągają dochodu. Działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego jest zawieszona, natomiast D K jest osobą bezrobotną. Źródło utrzymania małż. K stanowi pomoc rodziny w wysokości 1.500 – 2.000 zł miesięcznie. Majątek wnioskodawcy stanowi samochód osobowy [...] z 2011 r. (wartość 40.000 zł) – zabezpieczenie gwarancji należytego wykonania kontraktu z [...] r. W [...] r. skarżący prowadząc działalność gospodarczą został oszukany przez innego przedsiębiorcę na kwotę 2.500.000 zł, w rezultacie (również z powodu kontroli skarbowej i blokady kont firmowych i prywatnych) w [...] r. utracił płynność finansową. Obecnie wnioskodawca nie dysponuje środkami finansowymi na pokrycie kosztów utrzymania rodziny oraz kosztów sądowych w niniejszej sprawie (k. 14 – 17). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 09 maja 2018 r. (k. 25) skarżący oświadczył, iż miesięczne wydatki związane z utrzymaniem rodziny małż. K to kwota 2.000 zł. Wydatki te są równe pomocy finansowej otrzymywanej od rodziców. Wnioskodawca nie prowadzi obecnie żadnej działalności gospodarczej. D K nie jest zarejestrowana w urzędzie pracy, nie otrzymuje również zasiłku dla bezrobotnych. Wydatki miesięczne rodziny małż. K odnoszą się jedynie do zakupu żywności (brak jest rachunków i faktur w tym zakresie). Skarżący jest zameldowany przy ul. O [...] w N K, nie posiada tytułu prawnego do tej nieruchomości. W okresie styczeń – kwiecień br. skarżący nie prowadził działalności gospodarczej, dlatego brak jest dokumentów określających wynik finansowy prowadzonego przedsiębiorstwa. Wnioskodawca i prowadzona przez niego firma nie posiadają rachunków bankowych (k. 26 – 27). Do akt sprawy G K dołączył: dokumenty poświadczające wysokość zadłużenia: z tytułu egzekucji komorniczej i wobec banku – nakaz zapłaty (k. 28 – 33). W tym miejscu podkreślenia wymaga, że wnioskodawca nie ustosunkował się do wzmiankowanego wezwania referendarza sądowego 09 maja 2018 r. w zakresie nadesłania zeznań podatkowych małż. K za 2017 r., nie wyjaśnił również przyczyny tego zaniechania. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W rozpatrywanym przypadku G K oswiadczył, że obecnie jedynym źródłem miesięcznego utrzymania trzyosobowej rodziny jest pomoc finansowa otrzymywana od rodziców w wysokości 1.500 – 2.000 zł. Uzyskiwane w ten sposób środki przeznaczane są w całości na zakup żywności. Działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego jest zawieszona, natomiast D K jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Majątek rodziny stanowi samochód osobowy [...] z 2011 r. przywłaszczony w celu zabezpieczenia gwarancji należytego wykonania kontraktu z [...] r. W [...] r. wobec wnioskodawcy zostały umorzone trzy postępowania egzekucyjne na łączną kwotę 423.010 zł (k. 30 - 31 i k. 33). Skarżący wykazał zadłużenie wobec banku [...] [...] w kwocie 59.258,88 zł (należność główna) k. 29. Podsumowując należy zatem wskazać, iż skarżący uzasadniając wniosek z dnia 05 kwietnia br. o wstrzymanie wykonania spornej decyzji (zawarty w skardze) oświadczył, że wyegzekwowanie należnego podatku spowoduje konieczność ogłoszenia upadłości i zakończenia prowadzonej działalności, a także zwolnienie wszystkich zatrudnianych pracowników (k. 10 – 11). Opisana wyżej okoliczność świadczy o tym, iż wnioskodawca w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą i zatrudnia pracowników. Prowadzenie działalności gospodarczej ma kluczowe znaczenie dla określenia sytuacji materialnej małż. K, a tym samym możliwości przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Podkreślenia wymaga również, że nie zostały nadesłane dokumenty określające wynik finansowy przedsiębiorstwa za okres styczeń – kwiecień br. (wnioskodawca wyjaśnił bowiem, iż nie prowadził w tym okresie działalności gospodarczej, gdyż była ona zawieszona) k. 17 i k. 27. Przedstawione rozbieżności wskazują, że skarżący w złożonym oświadczeniu przedstawił jedynie okoliczności świadczące o złej sytuacji materialnej jego rodziny. Dodatkowe wątpliwości budzi również nienadesłanie zeznań podatkowych małż. K za 2017 r. oraz niewyjaśnienie przyczyn tego zaniechania. W tym miejscu raz jeszcze należy przypomnieć, iż to na ubiegającym się o przyznaje prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia kosztów sądowych. Z przyczyn wskazanych wyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło