I SA/Bk 26/12

PostanowienieWSA w Białymstoku2012-06-13

Skład orzekający: Urszula Barbara Rymarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej zarzutów na postępowanie egzekucyjne w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, strona skarżąca jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych, co czyni wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie bezprzedmiotowym?
Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ strona skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. "e" PPSA. Jednocześnie, sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, uznając, że sytuacja finansowa strony (bezrobocie, niskie dochody rodziny, brak majątku) uzasadnia przyznanie pomocy w tym zakresie na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA.
Stan faktyczny
J. K. złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. dotyczące zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację finansową (bezrobocie, niskie dochody żony, brak majątku). Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, ale skarżący wniósł sprzeciw, powołując się na zasady konstytucyjne i prawa człowieka.
Rozstrzygnięcie
1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o przyznanie prawo pomocy obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych; 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne p o s t a n a w i a: 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o przyznanie prawo pomocy obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych; 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. J. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką oraz synami (uczą się i nie pracują zawodowo). Według oświadczenia wnioskodawcy źródło miesięcznego utrzymania rodziny stanowi: wynagrodzenie żony z tytułu zatrudnienia (etat sprzątaczki) w wysokości 2.200 zł brutto. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną, nie osiąga dochodu. Wykazane wydatki miesięczne jego rodziny to: czynsz - 600 zł; energia elektryczna - 130 zł; telefon - 50 zł; Internet - 40 zł. Skarżący oświadczył, że nie posiada majątku, w tym zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Ponadto wskazał, że nie posiada żadnego tytułu prawnego do zajmowanego mieszkania. Nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Skarżący dołączył do akt rachunki dokumentujące wysokość miesięcznych wydatków za lokal mieszkalny. Postanowieniem z 14 maja 2012 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym przez stronę zakresie. W złożonym w terminie sprzeciwie skarżący podniósł, że jest osobą bez pracy i bez prawa do zasiłku, co stanowi dostateczny argument dla przyznania prawa pomocy. Dodał, że rodzina żyje poniżej kryterium uznawanego za ubóstwo. Ponadto powołał się na zasadę prawa do sądu, wywodzącą się z art. 2 i art. 45 Konstytucji RP oraz art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wobec wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpatrzeniu przez sąd stosownie do treści art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) - dalej w skrócie: "u.p.p.s.a.". W pierwszej kolejności Sąd zauważa, że niniejsza sprawa dotyczy zarzutów na postępowanie egzekucyjne obejmujące należności z tytułu ubezpieczenia społecznego. Zgodnie zaś z art. 239 pkt 1 lit. "e" u.p.p.s.a., obowiązku uiszczenia kosztów sądowych nie ma strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Tym samym skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w tej sprawie. Dlatego też wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć jako bezprzedmiotowy, orzekając jak w punkcie pierwszym sentencji na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 u.p.p.s.a. Rozpoznając z kolei wniosek w pozostałym zakresie należy podkreślić, że zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem Sądu, okoliczności przedstawione we wniosku wraz z dokumentacją i oświadczeniami strony zgromadzonymi w aktach sprawy, uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Skarżący jest osobą bezrobotną i nie posiada żadnego majątku. Z jego oświadczenia wynika, że rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia małżonki w wysokości 2.200 zł brutto miesięcznie. Skarżący wykazał więc, iż jego sytuacja finansowa uniemożliwia poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z tego powodu orzeczono jak w punkcie drugim sentencji w oparciu o art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło