I SA/Bk 26/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 kwietnia 2013 r. sprzeciwu T. M. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 20 marca 2013 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. M. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji dotychczasowej o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2009 p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Pani T. M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji dotychczasowej o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2009. Postanowieniem z 20 marca 2013r. referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie z uwagi na brak przedstawienia informacji, które umożliwiłyby ocenę jej sytuacji majątkowej. Od powyższego postanowienia Pani T. M. wniosła sprzeciw oświadczając, że nie osiąga dochodu z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego, wszystkie płody rolne zabierają jej kuzyni, którzy pomagają w uprawie; nie posiada też maszyn rolniczych ani inwentarza żywego. Jej córka D. M. również nie uzyskuje dochodu. W marcu 2013r. Skarżąca uzyskała świadczenie z pomocy społecznej w wysokości 285 zł. W okresie listopad 2012r. – luty 2013r. nie otrzymała dopłat z Unii Europejskiej. Skarżąca wskazała, że bieżące miesięczne wydatki rodziny są następujące: gaz - 60 zł, energia elektryczna – 60-80 zł, woda – 15 zł, śmieci - 10 zł, nieczystości – 10 zł, podatki – 80 zł, ubezpieczenia – 130 zł, telefon – 40 zł, opał – 190 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, iż sprzeciw został wniesiony skutecznie, co powoduje utratę mocy postanowienia z 20 marca 2013r., a wniosek Skarżącej o przyznanie prawa pomocy podlega ponownemu rozpatrzeniu. W postępowaniu sądowym, co do zasady, strona zobowiązana jest do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi natomiast instytucję wyjątkową i z tego powodu nie można z niej czynić powszechnie stosowanego środka pomocy. Z uwagi na powyższe, przyznanie prawa pomocy winno być stosowane tylko w przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest podgląd, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeżeli wykazała ona, że spełnia przesłanki przewidziane w art. 246 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W ocenie Sądu sytuacja materialna Pani T. M. stanowi dostateczną przesłankę do pozytywnego rozpatrzenia jej wniosku i przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W złożonym oświadczeniu Skarżąca wykazała, że wysokość miesięcznego dochodu jej rodziny wynosi około 700 zł (zasiłek oraz alimenty zasądzone na rzecz syna K. M.). Wyszczególnione wydatki miesięczne stanowią łącznie około 700 zł, w tym: gaz - 60 zł, energia elektryczna – 60-80 zł, woda – 15 zł, śmieci 10 zł, nieczystości – 10 zł, podatki – 80 zł, ubezpieczenia – 130 zł, telefon – 40 zł, opał – 190 zł, żywność. Majątek Skarżącej stanowi: dom w stanie surowym, budynek gospodarczy oraz nieruchomość rolna o powierzchni 4 ha przeliczeniowe. Nie posiada ona oszczędności i przedmiotów wartościowych. Sytuacja finansowa Skarżącej wskazuje, że nie posiada ona realnych możliwości poniesienia w niniejszej sprawie jakichkolwiek kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z tych względów, na podstawie art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.