I SA/Bk 261/11

PostanowienieWSA w Białymstoku2011-08-31

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która utrzymuje się z pożyczek, posiada schorzenia i posiada jedynie nieruchomość rolną, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni wykazała, że nie posiada stałego źródła dochodu, utrzymuje się z pożyczek od znajomych, a jej jedynym majątkiem jest nieruchomość rolna. Brak zgromadzonych oszczędności i konieczność ponoszenia wydatków na leczenie i utrzymanie uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, aby umożliwić jej skorzystanie z prawa do sądu.
Stan faktyczny
K. M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację finansową, schorzenia i utrzymywanie się z pożyczonych pieniędzy. Mimo posiadania nieruchomości rolnej, nie generuje ona dochodu, a wnioskodawczyni ponosi bieżące wydatki na leczenie i utrzymanie. Wnioskodawczyni argumentowała, że nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. K. M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 13) podając we wniosku, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wnioskodawczyni wskazała, iż znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, bowiem utrzymuje się aktualnie jedynie z pożyczonych pieniędzy. Skarżąca jest osobą schorowaną (kręgosłup) i leczy się w poradniach neurologicznej, gastrologicznej, hematologicznej, alergologicznej i laryngologicznej. Na zakup leków wnioskodawczyni wydaje kwotę około 100 zł miesięcznie. W skład majątku skarżącej wchodzi nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha. Poza tym wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności czy też przedmiotów wartościowych (k. 13-14). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego K. M. oświadczyła, iż uprawia użytki zielone i nie posiada żadnego inwentarza żywego, a maszyny rolnicze stanowią współwłasność z rodzicami. Nadto z prowadzonej działalności rolniczej w okresie ostatnich trzech miesięcy skarżąca nie uzyskała żadnego dochodu, gdyż zebrane siano sprzedawane jest zimą. Do jej bieżących wydatków należy zaliczyć: opłacenie energii elektrycznej – 67,16 zł, gazu – (nieznana jeszcze wysokość opłaty), czynszu – 144,45 zł, telefonu – 4,01 zł, podatku – rocznie 205 zł, zakup żywności – 300 zł, opieka medyczna – 100 zł. Ponadto skarżąca wskazała, iż wynajmuje lokal przy ul. W. w B., który jest magazynem bez żadnych mediów, gdzie przechowywane są jej rzeczy. Natomiast na lokal przy ul. F. w B. została zawarta umowa z Zarządem Mienia Komunalnego w B. a K. M. zamieszkałą w Domu dla Bezdomnych Stowarzyszenia "W. S." w sprawie remontu na koszt własny (k. 20-21). W konkluzji skarżąca wywiodła, iż nie jest w stanie pokryć kosztów prowadzonego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Do akt sprawy skarżąca przedłożyła: zaświadczenia lekarskie i wyniki badań (k. 15-17), dokumenty potwierdzające ponoszone wydatki (k. 22-23, 26-27, 30-34), umowę w sprawie remontu na koszt własny (k. 24-25) oraz upomnienie z KRUS w sprawie zaległości na kwotę 1325,60 zł w płatności składki (k. 28). Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna K. M. uzasadnia tezę, iż nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała bowiem, iż w chwili obecnej nie posiada żadnego stałego źródła dochodu, a utrzymuje się z pożyczek od znajomych. Skarżąca poza nieruchomością rolną o powierzchni [...] ha, nie posiada żadnego innego majątku, zgromadzonych oszczędności czy też przedmiotów wartościowych. W lipcu 2011 r. skarżąca zamieszkując w Domu dla Bezdomnych Stowarzyszenia "W. S." podpisała z Zarządem Mienia Komunalnego umowę o remont na własny koszt lokalu komunalnego. Powyższe okoliczności, a w szczególności brak stałego dochodu skarżącej, utrzymującej się z pomocy znajomych w połączeniu z brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż K. M. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie. W tym stanie rzeczy należało uznać, iż nie należy obarczać wnioskodawczynię kosztami sądowymi, jako osoby pozbawionej środków potrzebnych na ich pokrycie, gdyż spowodowałoby to przekreślenie jej szansy na skorzystanie z dobrodziejstwa prawa do Sądu. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło