I SA/Bk 262/11
PostanowienieWSA w Białymstoku2011-08-31
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna strony, polegająca na braku stałego dochodu, utrzymywaniu się z pożyczek, posiadaniu nieruchomości rolnej, ale braku innych oszczędności i wartościowych przedmiotów, a także ponoszeniu bieżących wydatków, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sytuacja materialna strony, charakteryzująca się brakiem stałego dochodu, utrzymywaniem się z pożyczek od znajomych, posiadaniem nieruchomości rolnej, ale brakiem innych oszczędności i wartościowych przedmiotów, a także ponoszeniem bieżących wydatków, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Brak środków na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania strony pozwala na stwierdzenie, że strona nie jest w stanie ponieść tych kosztów.Stan faktyczny
K. M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację finansową, chorobę i konieczność ponoszenia wydatków na leczenie. Strona utrzymuje się z pożyczonych pieniędzy, posiada nieruchomość rolną, ale nie posiada innych oszczędności ani wartościowych przedmiotów. W odpowiedzi na wezwanie, strona podała szczegółowe informacje o swoich bieżących wydatkach i braku dochodu z działalności rolniczej.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2010 p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
K. M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 14) podając we wniosku,
iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wnioskodawczyni wskazała,
iż znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, bowiem utrzymuje się aktualnie jedynie z pożyczonych pieniędzy. Skarżąca jest osobą schorowaną (kręgosłup) i leczy się
w poradniach neurologicznej, gastrologicznej, hematologicznej, alergologicznej
i laryngologicznej. Na zakup leków wnioskodawczyni wydaje kwotę około 100 zł miesięcznie. W skład majątku skarżącej wchodzi nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha. Poza tym wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności czy też przedmiotów wartościowych (k. 14-15).
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego K. M. oświadczyła, iż uprawia użytki zielone i nie posiada żadnego inwentarza żywego,
a maszyny rolnicze stanowią współwłasność z rodzicami. Nadto z prowadzonej działalności rolniczej w okresie ostatnich trzech miesięcy skarżąca nie uzyskała żadnego dochodu, gdyż zebrane siano sprzedawane jest zimą. Do jej bieżących wydatków należy zaliczyć: opłacenie energii elektrycznej – 67,16 zł, gazu – (nieznana jeszcze wysokość opłaty), czynszu – 144,45 zł, telefonu – 4,01 zł, podatku – rocznie 205 zł, zakup żywności – 300 zł, opieka medyczna – 100 zł. Ponadto skarżąca wskazała, iż wynajmuje lokal przy ul. W. w B., który jest magazynem bez żadnych mediów, gdzie przechowywane są jej rzeczy. Natomiast na lokal przy ul. F. w B. została zawarta umowa z Zarządem Mienia Komunalnego w B. a K. M. zamieszkałą w Domu dla Bezdomnych Stowarzyszenia "W. S." w sprawie remontu na koszt własny (k. 22-23). W konkluzji skarżąca wywiodła, iż nie jest w stanie pokryć kosztów prowadzonego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny.
Do akt sprawy skarżąca przedłożyła: zaświadczenia lekarskie i wyniki badań (k. 16-19), dokumenty potwierdzające ponoszone wydatki (k. 24, 27,28-30, 32-36), umowę w sprawie remontu na koszt własny (k. 25-26) oraz upomnienie z KRUS w sprawie zaległości na kwotę 1325,60 zł w płatności składki (k. 31).
Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,
poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna K. M. uzasadnia tezę, iż nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
W złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała bowiem, iż w chwili obecnej nie posiada żadnego stałego źródła dochodu, a utrzymuje się z pożyczek od znajomych. Skarżąca poza nieruchomością rolną o powierzchni [...] ha, nie posiada żadnego innego majątku, zgromadzonych oszczędności czy też przedmiotów wartościowych. W lipcu 2011 r. skarżąca zamieszkując w Domu dla Bezdomnych Stowarzyszenia "W. S." podpisała z Zarządem Mienia Komunalnego umowę o remont na własny koszt lokalu komunalnego.
Powyższe okoliczności, a w szczególności brak stałego dochodu skarżącej, utrzymującej się z pomocy znajomych w połączeniu z brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż K. M. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie.
W tym stanie rzeczy należało uznać, iż nie należy obarczać wnioskodawczynię kosztami sądowymi, jako osoby pozbawionej środków potrzebnych na ich pokrycie, gdyż spowodowałoby to przekreślenie jej szansy na skorzystanie z dobrodziejstwa prawa do Sądu.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło