I SA/Bk 265/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 listopada 2014 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 r. oddala skargę Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] Burmistrz S. ustalił Panu J. B. (dalej również jako skarżący, podatnik) wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 r. w kwocie 1.616,00 zł (podatek od nieruchomości za budynki mieszkalne o ogólnej powierzchni 156,09 m2 - w kwocie 105 zł, podatek rolny od powierzchni 8,1217 ha przeliczeniowych w kwocie 1.360,00 zł, podatek leśny od lasu o powierzchni 3.6822 ha - w kwocie 151,00 zł. Organ I instancji oparł się na ewidencji gruntów i budynków, w której skarżący figuruje jako właściciel działek oraz dzierżawca działki nr [...], stanowiącej własność Gminy S. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Kolegium stwierdziło, że z ewidencji gruntów i budynków wynika, że skarżący jest właścicielem następujących działek: w obrębie wsi K.: A, B, C, D; w obrębie miasta S.: E, F G, H, K, L, M, N, O; w obrębie m. S. – K.: P, R, S, T; w obrębie m. S. – K. N.: U, W, Z. Skarżący dzierżawi ponadto od Gminy S. grunt o nr Ż (obręb m. S.). Wszystkie działki, których właścicielem jest skarżący zostały uwidocznione w księgach wieczystych o nr . i [...], z tym że działka o numerze M figuruje w księdze wieczystej jako J, działki K i L figurują jako J, a działki E, F figurują jako Ó. Odnośnie działki J – jej podział na działki E, K i Lnie został odnotowany w księdze wieczystej. Fragment działki nr E został jednak zajęty pod ulicę [...] i stanowi nieruchomość o nr [...] (KW [...]) – dlatego nie został objęty opodatkowaniem. Organ wskazał ponadto, że w zakresie podatku leśnego dane w kwestii wieku lasu wynikają z oświadczenia skarżącego z dnia [...] lipca 1989 r., a w kwestii powierzchni mieszkalnej oparto się na danych z protokołu oględzin z [...] sierpnia 2008 r. W dalszej kolejności Kolegium podkreśliło, że organy podatkowe są co do zasady związane danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków. Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego i dopóki nie zostanie przedstawiony przeciwdowód lub nie nastąpi zmiana zapisu w ewidencji, dotychczasowe zapisy w niej zamieszczone stanowią dowód tego co zostało w nich stwierdzone (art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz.1287). Odnosząc się do zarzutów skarżącego, wskazującego na zajęcie jego działek przez różne podmioty w posiadanie samoistne, Kolegium zauważyło, że kwestia ta została zbadana poprzez zwrócenie się do tych podmiotów o wyjaśnienie. Żaden z nich nie potwierdził faktu samoistnego posiadania gruntów skarżącego, także Burmistrz Gminy S. zawarł w decyzji oświadczenie, że nie zajmuje gruntów podatnika, w tym działki K. Działka ta jest przedmiotem pozwu w sprawie [...] złożonego przeciwko Gminie. W toku postępowania podatkowego, w przypadku braku odmiennych dowodów, organy kierują się wprost zapisami w ewidencji gruntów. Z tego powodu Kolegium uznało, że brak jest podstaw do uznania, że nie podlegają opodatkowaniu działki, na których np. położono linie energetyczne, światłowodowe, czy też działki nawiedzane przez bobry. W zakresie opodatkowania działki X i E Kolegium wyjaśniło, że w ewidencji gruntów figurują działki E i F, a w księdze wieczystej [...] figuruje działka Ó. Powyższe wynika z faktu, że w księdze wieczystej nie uwzględniono podziału z 1987 r. na działki 1, X i E, następnie podziału działki X na działki E i F. Z tego powodu nie doszło do wyodrębnienia z księgi działki 1, która już 1986 r. stała się własnością Skarbu Państwa i weszła w skład działki nr [...], stanowiącej obecnie ulicę [...] (została ujawniona w księdze wieczystej [...]. W księdze wieczystej [...] nie uwzględniono także zdarzenia, że działka 4 została darowana na mocy aktu notarialnego R. B. Organ zauważył ponadto, że [...]. października 2010 r. zapadła decyzja SKO nr [...] stwierdzająca nieważność decyzji podziałowej działki nr X na działki 5, 6. Zdaniem Kolegium, w toku niniejszego postępowania ustalono zatem, że z uwagi na to, że nabywca działki 5 – R. B. nie został ujawniony w księdze wieczystej, nie działa wobec niego ochrona wynikająca z rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Uwzględniając pozostałe dowody takie jak: zeznanie skarżącego z [...] marca 2012 r. co do korzystania i władania całą nieruchomością X, przekazanie bratu części działki ale wyłącznie na mocy umowy użyczenia, a także fakt zadeklarowania do opodatkowania całej działki Ó, Kolegium stwierdziło, że opodatkowaniu podlega działka Ó o powierzchni objętej wcześniejszymi działkami o numerach X (5 i 6) oraz E. W tym stanie faktycznym i prawnym pomimo, że podatnik zadeklarował do opodatkowania całą działkę Ó, to kolejna księga wieczysta oraz rzeczywisty istniejący stan przesądza o tym, by fragment 1 nie obciążał skarżącego. Wprawdzie, stosownie do art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, organ przy wymiarze jest związany zapisem w ewidencji, to jednak związanie to odnosi się wyłącznie do powierzchni gruntów i budynków, oraz rodzaju ich oznaczenia. Dane z ewidencji gruntów nie mogą jednak przesądzać o własności nieruchomości i podmiotowości podatkowej. W przypadku sprzeczności pierwszeństwo mają przepisy wieczystoksięgowe. Decyzja Kolegium została zaskarżona przez skarżącego w całości do Sądu. Strona wniosła o jej uchylenie, zarzucając: (1) naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym, art. 2 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym; (2) naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 orz art. 6 ust. 2 i 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, przez błędną jego wykładnię, polegającą na uznaniu, iż o zaliczeniu budynków do kategorii budynków mieszkalnych decyduje treść zapisu w ewidencji budynków, a nie treść informacji podatkowej i faktyczne przeznaczenie budynku - jak to wynika z konieczności stosowania wykładni celowościowej (uchwała Trybunału Konstytucyjnego z 6 września 1995 r. sygn. akt W 20/94, uchwała NSA z dnia 1 lipca 2002 r. FPK 3/02); (3) obrazę art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w następstwie jego zastosowania mimo, że skarżona decyzja była dotknięta naruszeniami art. 7 § 1, art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 165, art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej oraz prawa materialnego; (4) naruszenie art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej, przez przewlekłe rozpatrywane odwołania mimo, że załatwienie sprawy mogło nastąpić bezzwłocznie; (5) naruszenie art. 237 Ordynacji podatkowej, wskutek braku rozpatrzenia odwołania od niezaskarżalnego zażaleniem postanowienia Burmistrza S. z dnia [...] marca 2013 r. o wszczęciu z urzędu postępowania podatkowego. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko w sprawie i wniosło o jej oddalenie. Podczas rozprawy w dniu 27 sierpnia 2014 r. skarżący podtrzymał skargę. Wycofał jednak wszystkie podniesione w niej zarzuty. Jako nowe zarzuty podniósł, że decyzja zarówno I jak i II instancji jest niekompletna, bowiem nie wskazuje jakim obciążeniom fiskalnym podlega część działki Ó stanowiącej własność Gminy S. jak ustaliły organy. Wskazał, że na działce tej nie ma drogi publicznej w sensie fizycznym, co wynika z protokołu oględzin i ewidencji gruntów i budynków, w skutek czego strona nie wie, czy ma informacją podatkową obejmować tą część gospodarstwa rolnego. Ponadto skarżący nie widzi podstawy prawnej do ubiegania się o wyrażenie zgody przez Gminę na zajęcie pasa drogowego, ponieważ w księdze wieczystej skarżący figuruje jako właściciel tej działki, a część tej działki przeznaczona przez Gminę na drogę nie została odłączona od ksiąg wieczystych prowadzonych na rzecz skarżącego. Skarżący nie widzi podstaw do zawierania umowy dzierżawy skoro uważa się za właściciela całości tej działki. W związku z tym skarżący informuje, że zawiadomi organ prokuratorski o uzasadnionym domniemaniu popełnienia przestępstwa przez Burmistrza S. poprzez brak pobierania opłat za korzystanie przez skarżącego z własności Gminy. Skarżący wycofał swoje zeznania złożone w charakterze świadka z postępowania podatkowego dotyczącego R. B. Na podstawie tych zeznań skarżący został opodatkowany podatkiem rolnym za część działki Ó stanowiącej według twierdzeń organu własność R. B. przez uznanie go za posiadacza samoistnego tej nieruchomości wskazując na umowę użyczenia. Skarżący podkreślił, że nigdy nie użyczał tej działki R. B. jako posiadacz samoistny tylko jako właściciel. Skarżący podniósł dodatkowo, że nie wie w jakim charakterze występowali w sprawie posiadacze samoistni składając oświadczenia. W związku z tym wniósł, aby Sąd i organ jednoznacznie określili czy występowali oni w charakterze stron, świadków czy też w innym charakterze i zbadano czy podmioty te nie były pozbawione praw i czy złożone przez nich oświadczenia zostały złożone zgodnie z procedurą Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, który mógłby się stać podstawą jej uchylenia. Z uwagi na to, że skrzący na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2014 r. wycofał podniesione, pierwotnie, w skardze zarzuty naruszenia prawa Sąd mając na uwadze art. 134 § 1 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), w myśl którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, dokonał kontroli zaskarżonej decyzji z punktów widzenia jej zgodności z prawem (art.1§ 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. nr 153, poz. 269 ze zm.). Zgodnie z postanowieniami art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem sytuacji, gdy przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym (art.3 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych,). W tym ostatnim przypadku obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym. Podobne regulacje zawarto także w art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o podatku rolnym (Dz. U. z 2013 r., poz.1381) oraz w art. 2 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy o podatku leśnym (Dz. U. z 2013 r., poz.465), zgodnie z nimi regułą jest, że podatnikami podatku rolnego i leśnego są właściciele gruntów i lasów, chyba że grunt lub las znajduje się w samoistnym posiadaniu. Podstawę wymiaru podatków w myśl postanowień art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz.1287), stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Jednakże związanie to odnosi się wyłącznie do powierzchni gruntów i budynków, ich rodzaju oraz oznaczenia. Dokonując oceny prawidłowości przeprowadzonego postępowania podatkowego w wyniku, którego Burmistrz S. ustalił wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego w oparciu m.in. o dane zawarte w ewidencji gruntów, z których wynika, że skarżący figuruje jako właściciel działek oraz dzierżawca działki nr Ż, stanowiącej własność Gminy S. Wszystkie działki, których właścicielem jest skarżący zostały uwidocznione w księgach wieczystych o nr [...] i [...], z tym że działka o numerze M figuruje w księdze wieczystej jako J, działki K i L figurują jako 7, a działki E, F figurują jako Ó. Jednakże podział działki 7 na działki 8, K oraz L nie został odnotowany w księdze wieczystej. Fragment działki nr 8 został jednak zajęty pod ulicę [...] i stanowi nieruchomość o nr [...] (KW [...]) – dlatego nie został objęty opodatkowaniem. Działka nr 1 stała się własnością Skarbu Państwa i weszła w skład działki nr [...], która stanowi ulicę [...]. Ostatnia okoliczność została ujawniona w księdze wieczystej [...]. W orzecznictwie wskazuje się, że w przypadku sprzeczności danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków z danymi ujawnionymi w księdze wieczystej nieruchomości, pierwszeństwo mają wpisy wieczystoksięgowe (wyrok WSA w Gliwicach w sprawie o sygn. I SA/Gl 838/10, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Powyższy pogląd skald orzekający w sprawie akceptuje i przyjmuje za swój. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że rzeczywisty stan posiadania działek nr 8, K, L i Ó został prawidłowo ustalony z uwzględnieniem zapisów w [...]. Z włączonego do akt sprawy odpisu aktu notarialnego R. [...]wynika, że w dniu [...] lutego 2007 r. skarżący darował działkę nr 5 swojemu bratu – R. B. Zdarzenie to jednak nie zostało odnotowane w [...]. W celu ustalenia, czy brat skarżącego korzystał z części działki X jak właściciel, tzn. był jej posiadaczem samoistnym dopuszczono dowód z przesłuchania skarżącego, w charakterze świadka z [...] marca 2012 r. (k-22 akt adm.), z którego wynika, że to skarżący korzysta z całej działki. Uwzględniając fakt stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej działki X, organy ostatecznie opodatkowały działkę Ó o powierzchni objętej działkami o nr X (sprzed unieważnionego podziału) i nr E. Zebrane dowody wskazują, że to skarżący włada tymi gruntami. Nie było natomiast podstaw do opodatkowania skarżącego z tytułu władania działką 1. Jak już wyżej zauważono, działka ta stała się w dniu uprawomocnienia decyzji z [...] października 1987 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości Ó - własnością Skarbu Państwa i weszła w skład działki nr [...], która stanowi ulicę [...] (stan ujawniony w księdze wieczystej KW [...]). Sąd nie dostrzegł również uchybień w zakresie opodatkowania działki nr Ż sklasyfikowanej jako grunty orne klasy IVb i łąki trwałe klasy IV, która została na mocy umowy z [...] października 2000 r. wydzierżawiona skarżącemu przez Gminę S. Podatnikami podatku rolnego są bowiem m.in. osoby fizyczne, będące posiadaczami gruntów, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem (art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o podatku rolnym). Tym samy zawarcie przez skarżącego umowy dzierżawy gruntu stanowiącego własność Gminy S. skutkowało przejściem obowiązku podatkowego z właściciela na dzierżawcę, czyli skarżącego. W rozpatrywanej sprawie prawidłowo opodatkowano także budynek położony w S. przy ul. [...] stanowiący własność skarżącego. Z zapisów w ewidencji budynków wynika, że jest to budynek mieszkalny (k-7 akt adm.). Ujawnione w ewidencji dane klasyfikujące budynek są wiążące dla organów podatkowych z uwagi na brzmienie art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, stąd prawidłowo organy ustalając podatek od nieruchomości uwzględniły stawki podatku przewidziane dla budynków mieszkalnych. Reasumując, organy prawidłowo ustalając skarżącemu łączne zobowiązanie pieniężne na 2013 r. uwzględniły działki stanowiące jego własność oraz te, które były w jego samoistnym posiadaniu. Prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy. Sąd nie dostrzegł także by i decyzje wydane przez organ I jak i II instancji były niekompletne. Niekompletności decyzji skarżący upatruje w braku wskazania jakim obciążeniom fiskalnym podlega część działki Ó stanowiącej własność Gminy S. Podkreślić należy, że zaskarżona decyzja dotyczy opodatkowania nieruchomości stanowiących własność, lub będących w samoistnym podsiadaniu skarżącego, nie może ze swej istoty rozstrzygać o prawach i obowiązkach innych podatników nie będących stroną postępowania. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.