I SA/Bk 269/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011 oddala skargę Pan S. M. (dalej powoływany także jako: "Skarżący"), złożył w dniu [...] marca 2011 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w Z. wniosek o przyznanie: - jednolitej płatności obszarowej do powierzchni 15,09 ha, - uzupełniającej płatności podstawowej do powierzchni 13,39 ha, - uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ) do powierzchni 2,94 ha. Po wytypowaniu metodą analizy ryzyka gospodarstwa Skarżącego, w dniu 6 lipca 2011 r. podjęto próbę przeprowadzenia kontroli na miejscu w zakresie przestrzegania wymogów wzajemnej zgodności. W związku z nieobecnością Skarżącego, pomimo prawidłowego zawiadomienia o dacie kontroli, kontrolujący odstąpili od czynności kontrolnych. Po rozpatrzeniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z., decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. odmówił przyznania Skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011. Organ wskazał, że skoro Skarżący uniemożliwił przeprowadzenie kontroli na miejscu, zgodnie z art. 26 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, należało odrzucić wnioski o przyznanie pomocy, których dotyczyła kontrola. Z powyższą decyzją nie zgodził się Skarżący i w złożonym odwołaniu wskazał, iż w wyznaczonym dniu kontroli - 6 lipca 2011 r. wspólnie z żoną zmuszeni zostali do opuszczenia własnego gospodarstwa rolnego, albowiem ich sąsiad - J. Ł., poinformował ich o tym, że ich bydło uciekło z pastwiska i niszczy uprawę kukurydzy. Dlatego też, celem uniknięcia dalszych szkód, musieli opuścić gospodarstwo i widocznie w trakcie zaganiania bydła na ogrodzone pastwisko, ich gospodarstwo musiał odwiedzić lekarz weterynarii, który zamierzał przeprowadzić kontrole. Zaznaczył, iż do czasu otrzymania protokołu pokontrolnego, nie był świadomy, że lekarz weterynarii, w dniu 6 lipca 2011 r. odwiedził ich gospodarstwo rolne. Wskazał także, że kilka dni później w ich gospodarstwie był S. G. z Inspekcji Weterynaryjnej, który skontrolował dokumentację, wszedł do obory, sprawdził warunki, w jakich zwierzęta są przetrzymywane, dokonał ogólnej kontroli gospodarstwa, dlatego tez był przekonany, że kontrola ta była kontynuacją wcześniej zapowiedzianej, w dniu 5 lipca 2011 r. kontroli jego gospodarstwa rolnego. Skarżący wskazał także, że w chwili otrzymania protokołu dotyczącego nie przeprowadzenia kontroli w dniu 6 lipca 2011 r. z uwagi na jego nieobecność, był przekonany że jest to jedynie formalność, albowiem kontrolę przeprowadził S. G. i wkrótce otrzymają poprawiony protokół z kontroli. W czasie żniw, wzmożonej ilości prac polowych, zapomniał o tym fakcie. Skarżący podkreślił, że nie jest prawdą, że uniemożliwił przeprowadzenie kontroli unikając osób kontrolujących, lecz jego nieobecność w dniu 6 lipca 2001 r. była spowodowana siłą wyższą - koniecznością zabezpieczenia bydła, które uciekło z ogrodzonego pastwiska. Decyzją z dnia [...] marca 2011 r., Nr [...], Dyrektor Powiatowego Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazał, że w związku z tym, że Skarżący wraz z odwołaniem przedłożył nowe informacje w sprawie, organ I instancji powinien mieć możliwość zbadania nowego materiału dowodowego. Organ I instancji powinien wezwać pana J. Ł. celem przesłuchania w charakterze świadka na okoliczność nieobecności Skarżącego w gospodarstwie w dniu 6 lipca 2011 r. oraz wezwać Skarżącego do przestawienia dowodu na okoliczność przeprowadzenia kontroli przez S. G. Organ odwoławczy wskazał także, że należy w sprawie rozważyć, czy nie znajduje zastosowania art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r., zgodnie z którym obniżki i wyłączenia nie mają zastosowania w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania administracyjnego organ I instancji, decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] odmówił Skarżącemu przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w sprawie J. Ł. złożył oświadczenie po rygorem odpowiedzialności karnej, potwierdzające sytuację, że w dniu 6 lipca 2011 r. poinformował Skarżącego o niszczeniu przez jego bydło plonów rolnych oraz opuszczeniu przez Państwa M. gospodarstwa w celu przyprowadzenia zwierząt do pastwiska. Jednakże, mimo zwrócenia się przez Kierownika Biura Powiatowego w Z. do Powiatowego Lekarza Weterynarii o przeprowadzenie ponownej kontroli na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności w obszarze identyfikacja i rejestracja zwierząt oraz drowie publiczne, zdrowie roślin i zdrowie zwierząt, Powiatowy Lekarz Weterynarii odmówił przeprowadzenia takiej kontroli, uzasadniając powyższe opieszałością i kilkukrotnym uniemożliwieniem przeprowadzenia kontroli przez Skarżącego. Lekarz Weterynarii powiadomił o wynikach kontroli Skarżącego w dniu 8 sierpnia 2011 r., ale ten nie złożył do niego żadnych zastrzeżeń. Z powyższą decyzją nie zgodził się Skarżący, ponownie wskazując, że jego nieobecność w dniu 6 lipca 2011 r. w gospodarstwie rolnym nie wynikała z jego złej woli, lecz z konieczności przyprowadzenia bydła do ogrodzonego pastwiska, z którego uciekło. Wskazał także, że nie jest prawdą jakoby Lekarz Weterynarii w ramach kontroli wzajemnej zgodności kilkakrotnie próbowała się z nim skontaktować, czy też przeprowadzić ponowną kontrolę. Zaznaczył, iż był przekonany, że kontrola przeprowadzona przez S. G. w dniu 7 lipca 2011 r. był kontynuacją kontroli, która się nie odbyła dzień wcześniej i nie wiedział, że, mimo iż przeprowadzona przez tę samą inspekcję weterynaryjną, dotyczyła innych kwestii i miała innych charakter. Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., Nr [...], Dyrektor Powiatowego Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał, że zgodnie z art. 31a ust. 11 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wynika, że jeśli rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia, na piśmie, co do ustaleń w nim zawartych powiatowemu lekarzowi weterynarii, o którym mowa w ust. 1. w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, chyba że bezpośrednio po zakończeniu kontroli rolnik, który był obecny podczas kontroli, zgłosił umotywowane zastrzeżenia co do ustaleń zawartych w raporcie osobie, która wykonywała czynności kontrolne. Skarżący, z przysługującemu mu prawa nie skorzystał. W przypadku gdy rolnik lub jego przedstawiciel uniemożliwia przeprowadzenie kontroli na miejscu, zgodnie z art. 26 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, odrzuca się wnioski o przyznanie pomocy, których dotyczy kontrola. Organ podkreślił, że z informacji zawartej w protokole czynności kontrolnych w zakresie wymogów wzajemnej zgodności oraz pisma Powiatowego lekarza Weterynarii w Z. z dnia 3 kwietnia 2012 r., pomimo prawidłowego zawiadomienia o dacie przeprowadzenia kontroli i późniejszego braku kontaktu z rolnikiem kontrola nie mogła zostać zrealizowana. Skoro Skarżący nie był obecny w dacie wyznaczonej kontroli, nie udostępnił miejsc przetrzymywania zwierząt i nie dostarczył stosownej dokumentacji, brak było podstawy do wypłaty wnioskowanych dopłat, stosownie do art. 26 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Organ podkreślił, że nie neguję zaistnienia w dniu 6 lipca 2011 r. (z powodu niszczenia upraw przez bydło) przesłanki uniemożliwiającej Skarżącemu obecność w trakcie kontroli, jednak okoliczność ta nie wyłącza winy i odpowiedzialności rolnika w terminie późniejszym. Tym bardziej, że istnieje możliwość przełożenia daty kontroli, czego Skarżący nie uczynił. Organ zaznaczył, że z pisma Lekarza Weterynarii z 3 kwietnia 2012 r. wynika, że w dniu 8 sierpnia 2011 r. został poinformowany o skutkach nie przeprowadzenia kontroli w dniu 6 lipca 2011 r., a mimo to Skarżący nie zareagował na powyższe pismo. Nie bez znaczenia, zdaniem organu, miał także fakt, ze po otrzymaniu raportu kontroli z dnia 6 lipca 2011 r. Skarżący, mimo zawartego pouczenia, nie zgłosił żadnych zastrzeżeń i wniosków. Dlatego też, zdaniem organu, w sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r., zgodnie, z którym obniżki i wyłączenia, przewidziane w rozdziale I, nie maja zastosowanie w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości. Na powyższą decyzję, Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której podkreślił, iż wydane decyzje są dla niego krzywdzące. Podkreślił, że za zaistniałą sytuację nie ponosi winy, albowiem nie mógł przewidzieć, że w dniu 6 lipca 2011 r. będzie zmuszony do opuszczenia gospodarstwa celem zagonięcia bydła na ogrodzone pastwisko. Nie zgodził się z organami, że w ten sposób uniemożliwił osobom kontrolującym przeprowadzenie kontroli oraz, że nie udostępnił niezbędnej dokumentacji. Podkreślił, że o tym, że w dniu 6 lipca 2011 r. w jego gospodarstwie stawili się kontrolerzy dowiedział się dopiero z protokołu pokontrolnego, w sierpniu 2011 r. Jednakże z uwagi, iż kilka dni po rzekomej kontroli był u nich S. G. - lekarz Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w Z., który skontrolował dokumentacje, sprawdzał warunki w jakich przetrzymywane są zwierzęta, Skarżący wraz z żona, byli przekonani, że powyższa kontrola była kontynuacją wcześniej zapowiedzianej wizyty. Podkreślił, że nie jest prawdą, że w ramach kontroli wzajemnej zgodności lekarz weterynarii kilkakrotnie próbował się z nim kontaktować, czy też przeprowadzać ponowną kontrolę, jak również to, że otrzymał dodatkowe informacje, poza błędnie zinterpretowanym protokołem kontroli, która w rzeczywistości się nie odbyła. Zaznaczył, iż fakt iż w danym momencie nie było go w gospodarstwie nie oznacza, że nie chciał wpuścić lekarza weterynarii celem przeprowadzenia kontroli, a tym samym nie naruszył zobowiązania, zawartego we wniosku o ubiegania się przyznanie płatności, dotyczącego okazywania dokumentów i wstępu osobom upoważnionym do wykonywania czynności kontrolnych. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor [...] Oddziału ARiMR w Ł., podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zarzut skarżącego podniesiony w skardze prowadza się do zakwestionowania stanowiska organu, który odmawiając przyznania płatności na rok 2011 przyjął, że skarżący uniemożliwił dokonanie kontroli w jego gospodarstwie przez upoważnionego lekarza weterynarii. Twierdził mianowicie, iż uzgodniona na dzień 6.07.2011 wizyta kontrolna nie mogła się odbyć z uwagi na zdarzenie, za które nie ponosi winy. Należy tu wskazać, że organ stwierdzając, że skarżący uniemożliwił dokonanie kontroli w jego gospodarstwie wskazał na inne okoliczności, które dały podstawę do takiej oceny. Sam fakt nieobecności skarżącego w dniu ustalonej wizyty kontrolnej organ uznał za usprawiedliwiony. Wskazał jednocześnie, że skarżący miał możliwość wniesienia zastrzeżeń do ustaleń zawartych w przekazanym mu raporcie z czynności kontrolnych z czego jednak w zakreślonym terminie nie skorzystał. Organ wskazał też na informację Powiatowego lekarza Weterynarii z 3.04.2012, który stwierdził, że urzędowy lekarz weterynarii trzykrotnie podejmował próby kontroli gospodarstwa skarżącego, jednak z uwagi na fakt, iż nie został wpuszczony nie miał możliwości dokonania tej kontroli. W takiej sytuacji brak jest uzasadnionych podstaw do zakwestionowania oceny dokonanej przez organy, iż to skarżący swoim postępowaniem uniemożliwił dokonanie kontroli weterynaryjnej w jego gospodarstwie. Nie zmienia tej oceny również podnoszony przez skarżącego zarzut, iż brak reakcji z jego strony na ustalenia protokołu był wynikiem nieporozumienia. Skarżący uczestnicząc w systemie dopłat bezpośrednich zaakceptował zasady ich przyznawania. Znał obowiązki jak też skutki ich niedopełnienia, które wynikają z przepisów ustawy o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego, a skoro im uchybił i nie wykazał, że nastąpiło to bez jego winy, organ był uprawniony do podjęcia decyzji przy zastosowaniu art. 26 ust. 2 rozporządzenia komisji (WE) Nr 1122/2009 stanowiącego, że w przypadku, gdy rolnik lub jego przedstawiciel uniemożliwia przeprowadzenie kontroli na miejscu, odrzuca się wnioski o przyznanie pomocy, których dotyczy kontrola. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził także naruszeń przepisów postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Także skarżący w skardze ich nie podnosił. Z tych też względów Sąd skargę oddalił (art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).