I SA/Bk 270/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie asesor WSA Piotr Pietrasz (spr.), asesor WSA Jacek Pruszyński, Protokolant Katarzyna Luto, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 05 listopada 2008 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnych na 2007 r. 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku) na rzecz ustanowionego z urzędu adwokata I. Z. kwotę brutto 1.464,00 zł (słownie: jeden tysiąc czterysta sześćdziesiąt cztery złote), w tym VAT 264,00 zł (słownie: dwieście sześćdziesiąt cztery złote) – tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, a także kwotę 17 zł (słownie: siedemnaście złotych) tytułem zwrotu niezbędnych wydatków. Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. nr [...] z dnia [...] maja 2008 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego w B. Nr [...] z dnia [....].02.2008 r. w sprawie płatności do gruntów rolnych na rok 2007. Pan D. S., zwany dalej Skarżącym, złożył w dniu 30.04.2007 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w B. wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007, w którym ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) do wszystkich zadeklarowanych działek rolnych o łącznej powierzchni 9,77 ha oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) do działek rolnych o symbolach A, B o łącznej powierzchni 4,58 ha. Podczas kontroli administracyjnej wniosku stwierdzono błędy polegające na zawyżeniu powierzchni użytków rolnych uprawnionych do uzyskania płatności JPO na działce rolnej C, położonej na działce ewidencyjnej nr 174 leżącej w woj. podlaskim, powiat b., gmina M., obręb K.. W związku z tym, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. w dniu [...].10.2007 r. wystosował do wnioskodawcy wezwanie nr [...] do złożenia wyjaśnień. W dniu 22.10.2007 r. Skarżący złożył korektę do wniosku, w której zmniejszył powierzchnię użytków rolnych na ww. działce o 3,55 ha. oraz oświadczenie, w którym potwierdził, że prowadzi działalność rolniczą na całym obszarze, za który otrzymał płatność. Organ administracyjny pierwszej instancji odmówił Skarżącemu przyznania płatności JPO nakładając sankcję w wysokości 1070,47 zł oraz przyznania płatności UPO. Od ww. decyzji Skarżący złożył odwołanie do Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 15 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku ustanawiającym szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, jeśli właściwe władze poinformowały rolnika o nieprawidłowościach w pojedynczym wniosku lub, jeśli powiadomiły go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu i jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, poprawki zgodnie z ust. 1 nie będą zatwierdzone w odniesieniu do działek rolnych, w przypadku, których wykryto nieprawidłowości. Z uwagi na to, że Skarżący złożył korektę wniosku, w której obniżył łączną powierzchnię działek rolnych zakwalifikowaną do płatności z 9,77 ha do 6,22 ha, po otrzymaniu wezwania do złożenia wyjaśnień, czyli po wykryciu nieprawidłowości przez ARiMR, różnicę ww. powierzchni tj. 3,55 ha, potraktowano jako powierzchnię zawyżoną. Organ drugiej instancji ustalił stan faktyczny tj. powierzchnię działek rolnych; zadeklarowanych w przedmiotowym wniosku i powierzchnię stwierdzoną działek rolnych i stwierdził różnice procentowe Jednolitej Płatności Obszarowej w wysokości 57,07%. Organ administracyjny wskazał, iż zgodnie z art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20 11.2004 r., str. 1 ze zm.), zgodnie z którym za wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych zgodnie z definicją zawartą w art. 72 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź wizji lokalnej wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a wyznaczonym obszarem w rozumieniu art. 2 punkt 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 przekracza 50 %, rolnik jest wykluczany ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między areałem zadeklarowanym a wyznaczonym. Taka kwota jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę. Skarżący wnioskował o przyznanie jednolitej płatności obszarowej do powierzchni 9,77 ha. Natomiast, w wyniku kontroli administracyjnej wniosku stwierdzono, iż powierzchnia kwalifikująca się do dopłat wynosi 6,22 ha. Różnica pomiędzy powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w trakcie kontroli administracyjnej wynosi 57,07%. W związku z powyższym, odmówiono przyznanie JPO i nałożono sankcję w wysokości 1070,47 zł. Zgodnie z art. 51 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, jeśli dla całkowitego ustalonego obszaru objętego pojedynczym wnioskiem, z wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka, nasion i tytoniu, zgodnie z tytułem IV rozdziały 6, 9 i 10c rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, obszar zadeklarowany przekracza obszar ustalony zgodnie z art. 50 ust. 3 - 5 tego rozporządzenia o więcej niż 30%, pomoc, do której rolnik byłby uprawniony zgodnie z art. 50 ust. 3-5 tego rozporządzenia zostanie cofnięta na dany rok kalendarzowy w ramach tych programów pomocowych. Z uwagi na to, że różnica pomiędzy powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w trakcie kontroli administracyjnej przekroczyła 30%, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. stosując zapisy ww. rozporządzenia odmówił przyznania płatności UPO. Organ odwoławczy wskazał, iż Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie ponosi odpowiedzialności za błędne wypełnienie wniosku przez osoby, którym rolnik zlecił jego wypełnienie. Decyzję ostateczną organu odwoławczego Skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Skarżący zarzuca zaskarżonej decyzji bezpodstawne nałożenie sankcji w związku z zawyżeniem powierzchni deklarowanej we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych oraz wnosi o odstąpienie i umorzenie kary w całości. Ponadto Skarżący za błędne zadeklarowanie działki obwinia osobę, która wypełniała mu wniosek. Nadmienia także, że nawet pracownicy ARiMR nie potrafili poprawić błędu popełnionego we wniosku. Organ odwoławczy ustosunkowując się do zarzutów podniesionych przez Skarżącego podtrzymał stanowisko zajęte w decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Uwzględnienie skargi może nastąpić w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miałoby ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogłoby ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W przedmiotowej sprawie Sąd nie stwierdził istnienia którejś z wymienionych przesłanek, dających podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.), zwanej dalej ustawą, płatności są przyznawane na wniosek rolnika. Wniosek o przyznanie płatności należy złożyć w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. W myśl art. 3 ust. 1 ustawy z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Ponadto w myśl art. 3 ust. 2 ustawy w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, pomocy do rzepaku oraz pomocy do plantacji trwałych organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Uwzględniając powyższe, należy dojść do wniosku, iż zasadniczo do postępowania w przedmiocie przyznania przedmiotowych płatności, mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego z uwzględnieniem modyfikacji wprowadzonych w szczególności przepisami ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Odnosząc się do realiów przedmiotowej sprawy należy wskazać, iż Skarżący dokonał korekty wniosku już w następstwie kontroli administracyjnej wniosku. Wypełniając wniosek o przyznanie płatności wnioskodawca składa oświadczenie woli i wiedzy, za które ponosi odpowiedzialność i nie może tej odpowiedzialności za wadliwe wypełnienie takiego wniosku przerzucać na organ administracji publicznej, ani także na inne osoby, którym zlecił sporządzenie wniosku. Postępowanie administracyjne było w niniejszej sprawie wszczęte na wyłączny wniosek Skarżącego, który nie był zobowiązany do uzyskania płatności i składania wniosku, ale korzystał z uprawnienia, które wynikało z przepisów prawa. Dodać należy, ze wszczęcie postępowania następuje dopiero po wpłynięciu wniosku do organu pierwszej instancji. Przepisy prawa nakładają natomiast obowiązek udzielania informacji, na żądanie - co jest szczególnie istotne - strony, a zatem już w toku postępowania. Gdyby wolą ustawodawcy było zapewnienie rolnikom niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych już na etapie konstruowania wniosków, użyłby w art. 3 ust. 3 pkt 3 ustawy pojęcia "wnioskodawca". Zgodnie z treścią art. 7 ust. 2 ustawy rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności obszarowe uzupełniające do powierzchni określonych upraw. W przedmiotowej sprawie zakwestionowanie przyznania JPO skutkował odmową przyznania UPO. W opinii Sądu w sprawie nie ma zastosowania art. 68 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE. L. 04.141.18). W szczególności należy wskazać, iż zgodnie z art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. obniżki i wyłączenia, przewidziane w rozdziale 1, nie mają zastosowania w przypadku gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości. W świetle powyższych rozważań wskazanie, iż błąd popełniła osoba, której zlecono sporządzenie wniosku, nie stanowi okoliczności określonej w ww. art. 68 ust. 1, uwalniającej zastosowania negatywnych konsekwencji wobec Skarżącego. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 cyt. wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.