I SA/Bk 271/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), asesor sądowy WSA Justyna Siemieniako, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 lipca 2021 r. sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. (zwany dalej: "DIAS") po rozpatrzeniu wniosku z [...] czerwca 2020 r., decyzją z [...] września 2020 r. nr [...] skierowaną do J. W. (zwanego dalej: "skarżącym") odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Prezesa Głównego Urzędu Ceł w W. z [...] marca 2000 r. nr [...]. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia stwierdzono, że brak jest możliwości wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. postanowienia, bowiem skarżący nie posiada przymiotu strony tego postępowania, a zatem nie był uprawniony do złożenia wniosku inicjującego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności. Powyższa decyzja została doręczona adresatowi w dniu [...] października 2020 r. Podaniem z [...] października 2020 r., nadesłanym drogą elektroniczną, skarżący wniósł o wydłużenie terminu do wniesienia odwołania do [...] listopada 2020 r. z uwagi na rozstrój zdrowia psychicznego. W odpowiedzi został poinformowany, że termin na wniesienie odwołania nie podlega przedłużeniu, niemniej przepisy Ordynacji podatkowej przewidują możliwość przywrócenia terminu. Pismem z [...] października 2020 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania na decyzję DIAS z dnia [...] września 2020 r. Jako przyczynę niedotrzymania terminu podał rozstrój zdrowia psychicznego oraz chorobę dwubiegunową. Załączył również orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z [...] października 2020 r. wydane przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w S. W powyższym podaniu zawarł prośbę o wydłużenie terminu do końca listopada 2020 r. Następnie w dniu [...] grudnia 2020 r. organ otrzymał pismo skarżącego z [...] listopada 2020 r., w którym decyzji DIAS z [...] września 2020 r. nr [...] zarzucił kolejną próbę manipulacji stanem faktycznym i odniósł się jedynie do postępowań celnych prowadzonych wobec M. W. Skarżący w treści powyższego pisma wniósł też o wypłatę zwrotu bezprawnie naliczonych podatków wraz z odsetkami od chwili powstania długu celnego i kosztów poniesionych w związku z postępowaniem. Postanowieniem z [...] grudnia 2020 r. nr [...] DIAS stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania oraz odmówił przywrócenia terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu postanowienia organ przywołał treść art. 162 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 poz. 1325 ze zm., zwanej dalej: "o.p"), a następnie podniósł, że w przedmiotowej sprawie nie został spełniony co najmniej jeden z warunków przywrócenia terminu. Wskazał, że wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu skarżący nie złożył odwołania od decyzji z [...] września 2020 r. DIAS zaznaczył również, że poza wymogiem formalnym, który nie został spełniony, do oceny pozostał warunek braku winy w niedopełnieniu obowiązku wniesienia odwołania od decyzji w ustawowym terminie. Zdaniem organu, wskazane przez stronę okoliczności rozstroju zdrowia psychicznego, istnienia choroby dwubiegunowej oraz przedłożonego zaświadczenia o stałej niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym, nie uzasadniają braku winy w uchybieniu terminu procesowego. Organ wskazał, że ww. okoliczności nie uprawdopodobniają, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności osobiście przez stronę oraz, że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób. Dodał, że przyczyna, na którą powołuje się skarżący wg orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z [...] października 2020 r. nr [...] istniała na długo przed wydaniem orzeczenia i ma charakter ciągły. W trakcie trwania tej niepełnosprawności skarżący wnosił pisma do różnych instytucji i stawiał się osobiście w siedzibie organu II instancji. W związku z powyższym DIAS stwierdził, że wydane w dniu [...] października 2020 r. orzeczenie o wieloletnim istnieniu niepełnosprawności nie potwierdza wystąpienia zdarzenia nagłego i niespodziewanego, które uniemożliwiłoby stronie wniesienie odwołania w okresie od [...] do [...] października 2020 r. Zdaniem organu stan zdrowia strony nie stał na przeszkodzie, aby w dniu [...] listopada 2020 r. sporządziła odwołanie i nadała je w urzędzie pocztowym. Podkreślił, że przedłożone orzeczenie o stopniu niepełnosprawności stwierdza niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym, która ma charakter trwały, jednak nie wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby. Ponadto organ stwierdził, że w ww. decyzji z [...] września 2020 r. zawarte zostało pouczenie o możliwości i terminie wniesienia odwołania do DIAS. Przedmiotowa decyzja została doręczona stronie w dniu [...] października 2020 r. W związku z powyższym, bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczął się w dniu [...] października 2020 r. Ostatnim dniem na skuteczne złożenie odwołania był dzień [...] października 2020 r. Natomiast przesyłka zawierająca odwołanie od decyzji DIAS z [...] września 2020 r. została nadana w UP S. i opatrzona datą [...] listopada 2020 r., zatem po upływie ustawowego terminu. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Podniósł, że w związku z przedmiotową sprawą zwrócił się do Ministra Finansów z wnioskiem o stwierdzenie nieważności wydanych decyzji z rażącym naruszeniem prawa z urzędu. Zdaniem strony: "pozwoli to załatwić sprawę w jednym urzędzie, tak jak w jednym urzędzie zostaliśmy okradzeni ze wszystkiego co posiadaliśmy". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Stosownie do treści przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej również jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, ani procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie w związku ze złożonym wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr [...] z dnia [...].09.2020 r. Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. jest postanowienie z dnia [...].12.2020 r., w którym organ stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania oraz odmówił przywrócenia terminu do jego wniesienia. Zgodnie z art. 162 § 1 i § 2 o.p., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, przy czym podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, a jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Nie budzi wątpliwości, że dla zastosowania instytucji przywrócenia terminu do dokonania czynności, w oparciu o ww. przepis, muszą zostać spełnione cztery przesłanki: (1) wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu - co oznacza, że organ nie może działać z urzędu, a jedynie na wyraźny wniosek zainteresowanego, (2) uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy w uchybieniu terminu - zatem to osoba zainteresowana powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność (jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy) oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, (3) dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, który zaczyna biec dopiero od dnia ustania przeszkody i licząc od tego dnia wynosi 7 dni, (4) dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, nie czekając na przywrócenie terminu. Dodać przy tym należy, że ww. przesłanki muszą być spełnione łącznie; brak którejkolwiek z nich wyklucza możliwość przywrócenia terminu. W ocenie Sądu organ prawidłowo uznał, że co najmniej jeden z ww. warunków nie został spełniony. Bowiem z akt administracyjnych sprawy wynika, że Skarżący wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu nie złożył odwołania od decyzji z dnia [...].09.2020 r. Nie dopełnił więc czynności, dla której wnosi o przywrócenie terminu. Podkreślić należy, że niespełnienie tylko tej przesłanki już na tym etapie procedowania uzasadniało odmowę przywrócenia uchybionego terminu. Niemniej organ dodatkowo dokonał, prawidłowej zresztą, oceny warunku braku winy w niedopełnieniu obowiązku wniesienia odwołania od decyzji w ustawowym terminie. Analizując, czy strona postępowania dopuściła się uchybienia terminowi bez swojej winy organ zasadnie wziął pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne na podstawie których dokonał oceny winy według obiektywnych mierników staranności. Zauważyć bowiem należy, że brak winy można przyjąć tylko wtedy, gdy wnioskodawca nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu, nawet za pomocą największego w danych warunkach wysiłku. Odnosząc się zatem do wskazanej przez stronę okoliczności rozstroju zdrowia psychicznego, istnienia choroby dwubiegunowej oraz przedłożonego zaświadczenia o stałej niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym, organ zasadnie stwierdził, że powyższe nie uzasadniało braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu procesowego. Wskazane okoliczności nie uprawdopodobniały, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności osobiście przez stronę oraz, że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób. Przyczyna, na którą powołuje się Skarżący wg. orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...].10.2020 r., istniała na długo przed wydaniem orzeczenia i ma charakter ciągły. Jak zauważa organ w trakcie trwania tej niepełnosprawności Skarżący wnosił pisma do różnych instytucji i stawiał się osobiście w siedzibie organu II instancji. Zasadnie zatem organ stwierdził, że wydane w dniu [...].10.2020 r. orzeczenie o wieloletnim istnieniu niepełnosprawności nie potwierdza wystąpienia zdarzenia nagłego i niespodziewanego, które uniemożliwiłoby stronie wniesienie odwołania w okresie od [...].10.2020 r. do [...].10.2020 r. Stan zdrowia Skarżącego nie stał na przeszkodzie, aby w dniu [...].11.2020 r. sporządził odwołanie i nadał je w urzędzie pocztowym. Przedłożone orzeczenie o stopniu niepełnosprawności stwierdza niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym, która ma charakter trwały, jednak nie wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby. Zatem skoro organ uznał, że nie istnieje niezawiniona przyczyna niedotrzymania terminu do wniesienia odwołania to niecelowe byłoby rozważnie, czy w przedmiotowej sprawie został dochowany 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu (który liczony jest od dnia ustania przyczyny będącej przeszkodą). Powyższe okoliczności nie dały podstawy do zastosowania przez organ art. 162 § 1 i § 2 o.p., co w konsekwencji uniemożliwiło przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji Organ celnie zauważył, że w decyzji z dnia [...].09.2020 r. zawarte zostało pouczenie o możliwości i terminie wniesienia odwołania do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. Przedmiotowa decyzja została doręczona Skarżącemu w dniu [...].10.2020 r. W związku z powyższym, bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczął się w dniu [...].10.2020 r. Ostatnim dniem na skuteczne złożenie odwołania był dzień [...].10.2020 r. Natomiast przesyłka zawierająca odwołanie od decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...].09.2020 r. została nadana w UP S. i opatrzona datą [...].11.2020 r., zatem po upływie ustawowego terminu. W konsekwencji, nie można uznać, że organ naruszył przepis art. 162 o.p. wydając zaskarżone postanowienie. Zarówno ustalenia faktyczne organu co do przyczyn uchybienia terminu, jak i ocena tych faktów, a także teza o nieuprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminu jest prawidłowa. W tym stanie rzeczy, uznając za chybione zarzuty skargi i stwierdzając brak innych naruszeń prawa warunkujących uchylenie zaskarżonego postanowienia, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).