I SA/Bk 273/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. J. v. d. V. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia części zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata [...]-[...], całości odsetek za zwłokę od w/w zaległości oraz rozłożenia na raty w/w zaległości wraz z odsetkami za zwłokę i umorzenia postępowania w sprawie umorzenia opłaty prolongacyjnej jako bezprzedmiotowego p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. , A. J. v. d. V. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną T. S. Źródło utrzymania rodziny stanowią emerytury uzyskiwane przez: wnioskodawcę w wysokości 1.100 euro oraz T. S. w kwocie 960 zł. Wykazane wydatki miesięczne rodziny wynoszą razem 3.787 zł, w tym: energia elektryczna – 211 zł, telewizja – 109 zł, Internet – 80 zł, gaz – 400 zł, wywóz śmieci 49 zł (145 zł na 3 miesiące), woda – 134 zł (800 zł na 6 miesięcy), podatek od nieruchomości – 20 zł (232 zł za rok), wyżywienie na 2 osoby – 1.000 zł, chemia gospodarcza – 70 zł, pożyczka - 1.140 zł, koszty lekarstw i wizyt lekarskich – łącznie około 574 zł. W skład majątku rodziny skarżącego wchodzi dom o powierzchni [...] m² (własność żony). Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Dodatkowo A. J. v. d. V. wraz z małżonką zaciągnął pożyczkę na budowę schodów w kwocie 25.000 zł - miesięczna rata spłaty tego zobowiązania to 1.140 zł (k. 52 – 53; k. 63 - 66). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądamiadministracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu A. J. v. d. V. wykazał, iż wysokość miesięcznego dochodu dwuosobowej rodziny to 1.100 euro oraz 960 zł (emerytury). Wskazać przy tym należy, iż 1.100 euro według kursu NBP na datę pisania niniejszego postanowienia w przeliczeniu na polską walutę daję kwotę 4.663,45 zł. W sumie zatem rodzina skarżącego dysponuje kwotą 5.623,45 zł miesięcznie. Wyszczególnione wydatki miesięczne związane z bieżącym utrzymaniem wynoszą 3.787 zł. Majątek rodziny wnioskodawcy stanowi dom o powierzchni [...] m². Skarżący nie posiada zgromadzonych oszczędności. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż posiadanie przez skarżącego i jego żonę stałego źródła dochodu (emerytury) w wysokości 5.623,45 zł miesięcznie w połączeniu z wykazanymi miesięcznymi kosztami utrzymania dwuosobowej rodziny wraz ze spłatą zaciągniętej pożyczki tj. 3.787 zł, pozwalają na uznanie, iż A. J. v. d. V. jest w stanie pokryć koszty sądowe w sprawie niniejszej, które kształtują się aktualnie na poziomie 250 zł (wpis od skargi kasacyjnej). Negatywną przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych stanowi fakt posiadania przez A. J. v. d. V. stałego źródła dochodów w wysokości przekraczającej wykazane wydatki. Ponadto zaakcentować należy, iż skarżącemu nawet po uiszczeniu wykazanych miesięcznych kosztów bieżącego utrzymania rodziny pozostaje kwota ponad 1.800 zł, która to powinna być przeznaczona na pokrycie kosztów sądowych w sprawie niniejszej. Skarżący inicjując postępowanie sądowoadministracyjne powinien się liczyć bowiem z obowiązkiem ponoszenia związanych z nim wydatków. Co do zasady prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody w wysokości przewyższającej kwotę przeznaczaną na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja taka pozwala na przygotowanie się do wszczęcia akcji sądowej poprzez zaoszczędzenie odpowiednich środków na ten cel (vide: Magdalena Baduchowska, Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, cz. II, Doradztwo Podatkowe 2005/9/51 [w] System Informacji Prawnej Lex OMEGA nr publ. 49597). Niewątpliwie koszty postępowania sądowoadministracyjnego – w tym koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawca natomiast nie udowodnił zaistnienia takiej okoliczności. W tym stanie rzeczy uiszczenie przez A. J. v. d. V. kwoty wpisu od skargi kasacyjnej oraz pokrycie pozostałych kosztów, które ewentualnie mogą wystąpić w niniejszej sprawie nie doprowadzi do powstania niedostatku w utrzymaniu jej rodziny, przeciwnie mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawcy. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.