I SA/Bk 275/18
PostanowienieWSA w Białymstoku2018-06-19
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Tomasz Oleksicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej odmowy przywrócenia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. e PPSA, co skutkuje bezprzedmiotowością postępowania w zakresie zwolnienia od tych kosztów?Ratio decidendi
Skarżący w sprawie dotyczącej odmowy przywrócenia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. e PPSA. W związku z tym, postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone. Jednocześnie, przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że skarżący wykazał brak możliwości poniesienia tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
T. M. złożyła skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą przywrócenia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Wniosła również o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżąca przedstawiła swoją trudną sytuację finansową i zdrowotną, wskazując na niskie dochody, wysokie wydatki medyczne oraz wspólne zamieszkiwanie z rodziną.Rozstrzygnięcie
1. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. z dnia [...] listopada 2014 r. znak[...] w przedmiocie odmowy przywrócenia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy p o s t a n a w i a 1. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
T. M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając,
iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z siostrami B.
i M. M. oraz matką H. M. Źródło miesięcznego utrzymania skarżącej stanowi wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.535 zł
– te środki pieniężne w całości pozostają do dyspozycji wnioskodawczyni. Dodatkowo, H. M. otrzymuje emeryturę w kwocie 1.132 zł, a B. M. rentę chorobową w wysokości 877,80 zł. Wykazane wydatki miesięczne to: lekarstwa – łącznie 850 zł; spłata kredytu – 700 zł; dojazdy do pracy – 450 zł; woda
- 100 zł; światło 250 zł; telefon – 150 zł; środki czystości – 100 zł; odzież, obuwie
– 300 zł; śmieci – 50 zł; ścieki – 50 zł; żywność – 800 zł. Majątek skarżącej i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym stanowi zajmowany przez nich pokój o powierzchni [...] m2. Skarżąca ponosi zwiększone wydatki
na lekarstwa i specjalistyczną dietę żywieniową z uwagi na stan po przeszczepie nerki i chorobę wątroby (k. 26 – 27).
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 239 § 1 pkt 1 lit.
e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organu w sprawach
z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
Niniejsza sprawa dotyczy pozbawienia prawa do świadczeń rentowych, należy zatem do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie. W konsekwencji skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych
i nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy. Postępowanie zatem w tym zakresie jest bezprzedmiotowe i zasadnym jest
jego umorzenie. Dlatego też, na podstawie art. 249 a w zw. z art. 258
§ 2 pkt 7 w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie I sentencji.
Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez T. M. podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W rozpatrywanym przypadku T. M. dowiodła, iż nie jest
w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata.
W złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała, iż uzyskuje dochód miesięczny z tytułu zatrudnienia w wysokości 1.535 zł – te środki pieniężne
w całości pozostają do jej dyspozycji. Skarżąca wraz z siostrami i matką zajmuje pokój o powierzchni [...] m2. Wnioskodawczyni jest osobą schorowaną – stan po przeszczepie nerki i choroba wątroby.
W tej sytuacji biorąc pod uwagę niską wysokość miesięcznego dochodu skarżącej; zły stan zdrowia, niewątpliwie wymagający ponoszenia zwiększonych wydatków na lekarstwa, opiekę medyczną i specjalistyczną dietę żywieniową, a także brak zgromadzonych oszczędności, to należy zatem stwierdzić, iż T, M. nie jest w stanie zgromadzić dostatecznej ilości środków finansowych do równoczesnego zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych oraz pokrycia kosztów ustanowienia adwokata w sprawie niniejszej.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło