I SA/Bk 277/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 04 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] maja 2011 r. Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za 2005 rok p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. A. R. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką E. R. oraz dziećmi E. R. (22 lata), M. R. (19 lat), P. R. (15 lat) oraz W. R. (4 lata). Źródło miesięcznego utrzymania rodziny stanowi dochód uzyskiwany przez wnioskodawcę z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej "Z. P. U. W. i S. P. i E. D. A. R.". W maju 2011 r. przedsiębiorstwo wykazało stratę w wysokości 92.786 zł (przy przychodzie 189.962 zł), w czerwcu bieżącego roku strata ta wyniosła 23.799 zł. W lipcu 2011 r. przedsiębiorstwo prowadzone przez skarżącego osiągnęło dochód w kwocie 115.949 zł, w rozliczeniu został on przeznaczony na pokrycie strat wykazanych w poprzednich miesiącach oraz zakup materiałów do produkcji w kwocie 219.563 zł. Koszty prowadzonej działalności gospodarczej to: wynagrodzenia pracowników, opłaty za wodę i ogrzewanie, ZUS, naprawy, remonty, podatek od nieruchomości i inne. A. R. podkreślił, że uzyskiwany dochód przeznaczony jest na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania rodziny oraz wydatków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Majątek wnioskodawcy stanowi: dom o powierzchni [...] m², nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, budynki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą o powierzchni [...] m², samochód osobowy marki [...]. Skarżący nie posiada zgromadzonych oszczędności (k. 28-32). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 02 września 2011 r. (k. 34) A. R. oświadczył, że wydatki miesięczne związane z utrzymaniem rodziny to: światło – 2.273,77 zł (kwartalnie); opłata za wodę – 262,81 zł; opieka lekarska – 1.200 zł; wyżywienie, środki czystości i ubrania – 1.000 zł na osobę oraz koszty eksploatacji posiadanego samochodu osobowego marki T. A., rok prod. [...] – 2.000 zł. Wnioskodawca nie prowadzi rolniczej działalności produkcyjnej na posiadanej nieruchomości rolnej, nie otrzymał również dopłat unijnych do tej nieruchomości (k. 36-37). Do akt sprawy skarżący dołączył: zestawienie obrotów za okres czerwiec – sierpień 2011 r. (k. 38-40); zeznanie o wysokości dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2010 (k. 41 – 44); faktury i rachunki z gaz, energię elektryczną, telefon, wodę, (k. 45 – 50); ewidencję środków trwałych prowadzonej firmy (k. 51 – 57); wyciąg z rachunku bankowego za okres [...] czerwca – [...] sierpnia 2011 r. (k. 58 – 74). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania – kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W tym miejscu należy wskazać, iż na obecnym etapie postępowania koszty sądowe w sprawie niniejszej wynoszą 417 zł – wpis od skargi (k. 22). Na dzień rozpatrywania wniosku o przyznanie prawa pomocy w tut. Sądzie są zawisłe jeszcze trzy sprawy wnioskodawcy, w których wymagane jest uiszczanie kosztów sądowych na obecnym etapie koszty te to wpisy od skarg. Wysokość wpisu wynosi w sprawach sygn. akt I SA/Bk 274/11 – 767 zł; I SA/Bk 275/11 – 259 zł; I SA/Bk 276/11 – 1.475 zł. W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż źródłem miesięcznego utrzymania sześcioosobowej rodziny pozostaje dochód uzyskiwany: z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej "Z. P. U. W. i S. P. i E. D. A. R.". W 2010 r. przedsiębiorstwo wnioskodawcy uzyskało dochód w wysokości 287.734,32 zł, przy przychodzie 3.352.426,53 zł (k. 41-44). W czerwcu bieżącego roku firma ta poniosła stratę w wysokości 23.799,96 zł, przy przychodzie 232.648,98 zł (k. 40). W miesiącu lipcu tego roku dochód przedsiębiorstwa wyniósł 129.896,11 zł, przy przychodzie 298.327,08 zł (k.39), natomiast w sierpniu bieżącego roku dochód ten stanowił 71.347,34 zł, przy przychodzie 283.275,20 zł (k. 38). Z zestawienia obrotów "Z. P. U. W. i S. P. i E. D. A. R." za okres styczeń - sierpień 2011 r. wynika, że w ogólnym rozliczeniu przedsiębiorstwo to uzyskało dochód w wysokości 145.052,79 zł, przy uzyskanym przychodzie 1.941.483,60 zł (k. 38). W okresie [...] czerwca do [...] sierpnia 2011 r. na konto przedsiębiorstwa wnioskodawcy w Banku Spółdzielczym w Ł. wpłynęło łącznie 784.818,14 zł, z czego w czerwcu br. 271.727,51 zł (k. 74); w lipcu br. 179.856,94 zł (k. 67); w sierpniu br. 333.233,69 zł (k. 65). Na dzień 31 sierpnia 2011 r. skarżący dysponował na wzmiankowanym koncie kwotą 141,021,20 zł (k. 65). Wydatki miesięczne rodziny to 10.229,11 zł, w tym: światło – 766,30 zł (za sierpień br.); opłata za wodę – 262,81 zł; opieka lekarska – 1.200 zł; wyżywienie, środki czystości i ubrania – 6.000 zł oraz koszty eksploatacji posiadanego samochodu osobowego marki T. A. – 2.000 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi: dom o powierzchni [...] m², nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha (użytkowana przez brata wnioskodawcy), budynki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą o powierzchni [...] m², samochód osobowy marki T] A], rok prod. [...]. Środki trwałe należące do "Z. P. U. W. i S. P. i E. D. A. R." to m.in. samochód ciężarowy S. o wartości 26.000 zł; żuraw z chwytakiem o wartości 78.437 zł; ciągnik rolniczy N. H. o wartości 42.000 zł; żuraw longlift o wartości 32.500 zł; samochód osobowy marki T. Y. o wartości 45.655 zł; trak tarczowy o wartości 36.679 zł; żuraw samochodowy o wartości 111.965 zł i inne (k. 51 – 57). A. R. nie posiada zgromadzonych oszczędności. W rozpatrywanej sprawie sytuacja materialna A. R. uzasadnia tezę, iż jest on w stanie ponieść całość kosztów sądowych w sprawie niniejszej. U podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia legła przede wszystkim wysokość dochodu uzyskanego w roku bieżącym (za okres styczeń – sierpień) przez skarżącego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej tj. 145.052,79 zł, przy uzyskanym przychodzie 1.941.483,60 zł. W przeliczeniu na poszczególne miesiące analizowanego okresu dochód ten wynosi 18.131,59 zł (przy przychodzie 242.685,45 zł). Są to znaczne kwoty świadczące o dobrej kondycji przedsiębiorstwa, a także o dużym potencjale finansowym wnioskodawcy. Nie bez znaczenia pozostaje również okoliczność, że w okresie od w okresie od [...] czerwca do [...] sierpnia br. na konto przedsiębiorstwa A. R. wpłynęło łącznie 784.818,14 zł. Również wartość wyszczególnionych środków trwałych posiadanych przez "Z. P. U. W. i S. P. i E. D. A. R." tj. 476.296 zł (k. 51 – 57) przemawia za odmową przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym miejscu należy wskazać, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. Dodatkowo koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie i doktrynie strona prowadząca działalność gospodarczą powinna wykazać się szczególną zapobiegliwością i przezornością w zakresie finansowania udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą, gdyż wiąże się ona ze swej istoty, z ryzykiem ponoszenia wszelkich związanych z nią konsekwencji, w tym ponoszenia kosztów sądowych ( vide: T. Woś i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 632; postanowienie NSA z dnia 06 października 2004 r. sygn. akt GZ 71/2004, publ. ONSAiWSA 2005/1/8 ). Ponadto w postanowieniu z dnia 13 czerwca 2008 r. w sprawie sygn. akt II FZ 193/08 NSA wskazał, iż rozmiar i warunki działalności gospodarczej prowadzonej przez osobę fizyczną, ubiegającą się o zwolnienie od kosztów sądowych, muszą być uwzględniane przy badaniu całokształtu sytuacji majątkowej wnioskodawcy (LEX nr 493771). Odnosząc powyższe okoliczności do sytuacji finansowej A. R. to raz jeszcze podkreślenia wymaga, iż osiąga on znaczny dochód miesięczny oraz obraca środkami finansowymi, znacznie przekraczającymi koszty sądowe w sprawie niniejszej, z których z całą pewnością istnieje możliwość wygospodarowania na obecnym etapie postępowania kwoty 417 zł, a także pokrycia innych ewentualnych kosztów sądowych w sprawie niniejszej. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.