I SA/Bk 279/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 listopada 2012 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2007 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. P. z dnia [...].04.2012 r., nr [...], 2. stwierdza, że decyzje wymienione w pkt 1 nie mogą być wykonane w całości, 3. zasądza od Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na rzecz skarżącego A. Z. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu [...] maja 2007 r. Pan A. Z. (dalej: "Skarżący"), złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w B. P. wniosek o przyznanie płatności rolnych w tym płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych na 2007 r. Decyzją z [...] listopada 2007 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. P. przyznał Skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2007 rok, w tym uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęce). Jednak Dyrektor P. Oddziału Regionalnego APIMR w Ł. decyzją z [...] listopada 2009 r., nr [...], stwierdził nieważność wymienionej wyżej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. P., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Prezesa ARiMR z [...] lutego 2010 r., nr [...]. W następstwie powyższego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. P. [...] kwietnia 2012 r. wydał kolejną decyzję, nr [...], którą przyznał Skarżącemu jednolitą płatność obszarową i uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. decyzją z [...] lipca 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia z 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania jej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 46, poz. 309, dalej cyt. jako: rozporządzenie z 13 marca 2007 r.), płatność zwierzęca przysługuje rolnikom, którzy w okresie od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r. byli posiadaczami zarejestrowanych przez siebie zwierząt gospodarskich, bydła lub owiec, lub kóz lub koni, oraz na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożonego w roku 2006 otrzymali płatności uzupełniające do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych. Organ wskazał, iż Skarżący nie spełnił warunku dotyczącego posiadania zarejestrowanego przez siebie bydła, gdyż z zaświadczenia wydanego przez Wojewódzki Związek Hodowców Koni w B. wynika, że posiadaczem zwierząt był jego teść – Pan A. B. Na powyższą decyzję Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego polegającego na niewłaściwym zastosowaniu przepisu § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia z 13 marca 2007 r., wskazując, że w okresie od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r. był on posiadaczem koni, które w tym okresie były wpisane do rejestru koniowatych. Wskazał, że na podstawie umowy dożywocia sporządzonej w formie aktu notarialnego z [...] lutego 1996 r. wraz z żoną nabył od A. i H. B. całe zabudowane gospodarstwo rolne. Gospodarstwo to nabył wraz całym inwentarzem i na dzień 1 kwietnia 2005 r. był posiadaczem koni K. i K., co do których wniósł o przyznanie płatności. Wpis odnośnie stanu posiadania w Centralnej Bazie Koniowatych wynikał zaś z pomyłki osób dokonujących identyfikacji oraz rejestracji zwierząt. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest to, czy Skarżący spełniał warunki uprawniające do przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ). Organy uznały, że w okresie referencyjnym, tj. od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. nie był on posiadaczem koni, które byłyby przez niego samego wpisane lub zgłoszone do rejestru koniowatych. W sprawie bezsporne jest natomiast, że konie, z którymi związane są wnioskowane przez Skarżącego płatności, były wpisane do rejestru koniowatych, jednak na nazwisko teścia Skarżącego – Pana A. B. Na wstępie należy zauważyć, że ustanowione w ustawodawstwie krajowym, począwszy od 2007 r., dofinansowanie produkcji zwierzęcej w ramach płatności bezpośrednich, powiązane zostało z historycznym stanem posiadania zwierząt, a jego celem było wyrównanie pozycji konkurencyjnej producentów bydła w kraju w stosunku do producentów z Unii Europejskiej, którzy otrzymywali taką płatność do określonego rodzaju zwierząt. Płatność powyższa stanowi uzupełniającą płatność obszarową, o której mowa w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003, obowiązującym w roku, którego dotyczył wniosek o przyznanie płatności. Tym samym w procesie wykładni norm prawnych obejmujących uprawnienia do uzupełniającej płatności zwierzęcej należało uwzględnić, oprócz regulacji krajowych, także cele regulacji unijnych, w tym cele zawarte w cytowanym rozporządzeniu. Mając to na uwadze wskazać trzeba, że w myśl § 4 ust.1 rozporządzenia z 13 marca 2007 r., który był podstawą podjętego w sprawie rozstrzygnięcia, płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli: 1) rolnik w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały zgłoszone przez tego rolnika do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt oraz 2) na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożonego w 2006 r. rolnikowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych. Natomiast zgodnie z brzmieniem ust. 2 wspomnianego przepisu rozporządzenia, płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt, o których mowa w ust. 1 pkt 1, przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) i współczynnika 0,3 oraz nie większej niż powierzchnia trwałych użytków zielonych lub powierzchnia upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych, do której została przyznana płatność określona w ust. 1 pkt 2. Dokonując wykładni powyższego przepisu, przy uwzględnieniu celów regulacji rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003, należy dojść do wniosku, że przesłankami umożliwiającymi przyznanie rolnikowi tzw. płatności zwierzęcej są z jednej strony posiadanie przez rolnika określonego gatunku zwierząt w okresie referencyjnym (tj. od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r.), a nadto fakt umieszczenia tych zwierząt we właściwym rejestrze. Istotne jest przy tym posiadanie zwierząt danego gatunku w okresie referencyjnym przez rolnika ubiegającego się o płatność zwierzęcą. Prawnie obojętne jest natomiast, czy rejestracja zwierząt gospodarskich na osobę rolnika nastąpiła w okresie referencyjnym, jak też to, kto takiej rejestracji dokonał, i kto figuruje w tym rejestrze. Takie stanowisko zostało już ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z 29 stycznia 2009 r., sygn. II SA/Łd 850/08, wskazał, że przepisy nie uzależniają przyznania płatności od wpisania zwierząt przez ich faktycznego posiadacza. Przepis § 4 rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzaju roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności nie wprowadza wymogu, aby to posiadacz wnioskujący o płatności zwierzęce był ujawniony w rejestrze. Podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 lutego 2010 r., sygn. II GSK 354/09, dokonując wykładni § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r., wyjaśnił, że istotne jest posiadanie zwierząt danego gatunku w okresie referencyjnym przez rolnika ubiegającego się o płatność zwierzęcą, czy inaczej rzecz ujmując - prowadzenie w tym okresie działalności rolniczej polegającej na chowie danego gatunku zwierząt oraz utrzymywaniu zwierząt dla celów gospodarczych (art. 2c rozporządzenia nr 1782/2003). Brak jest podstaw do różnicowania sytuacji posiadaczy zwierząt wpisanych do rejestru w zależności od tego, czy zgłoszenia dokonali osobiście czy też zwierzęta zostały wpisane przez ich poprzedniego posiadacza. Niedopełnienie formalności związanych z przekazaniem stada wpisanego do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub rejestru koniowatych jest prawnie obojętne. Przyjęcie poglądu przeciwnego prowadziłoby do sytuacji, w której uprawnionym do płatności zwierzęcej byłby rolnik figurujący w rejestrze zwierząt jako posiadacz zwierzęcia, niezależnie od tego, czy wpis w rejestrze dotyczący posiadacza odpowiada faktycznemu stanowi rzeczy. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela przytoczone poglądy. Zatem za błędną należy uznać dokonaną w tej sprawie przez organy wykładnię § 4 ust. 1 rozporządzenia z 13 marca 2007 r., wedle której o stanie posiadania decyduje wpis w odpowiednim rejestrze. W świetle przywołanego przepisu, ważne jest, czy zwierzęta zostały w ogóle zarejestrowane we właściwym rejestrze i kto faktycznie był ich posiadaczem w okresie referencyjnym. Ze względu na wskazane naruszenie prawa materialnego, zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. należało wyeliminować z obrotu prawnego, o czym orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Rozpatrując ponownie sprawę organy wezmą pod uwagę zaprezentowaną w wyroku wykładnię § 4 ust. 1 rozporządzenia z 13 marca 2007 r. i ponownie ocenią, czy w świetle zgromadzonych w sprawie dowodów, zostały spełnione przesłanki do przyznania Skarżącemu tzw. płatności zwierzęcej. O niewykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś o kosztach postępowania na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 tej ustawy oraz § 2 ust. 1 i 2, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).