I SA/Bk 28/04
WyrokWSA w Białymstoku2004-04-23
Skład orzekający: Sędzia WSA S. Presnarowicz, Sędzia NSA J. Orzel (spr.), Asesor WSA W. Stachurski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku trudnej sytuacji finansowej podatnika, spowodowanej okolicznościami niezależnymi od niego, organ podatkowy powinien umorzyć zaległości podatkowe w podatku od nieruchomości?Ratio decidendi
Umorzenie zaległości podatkowych jest środkiem wyjątkowym, dopuszczalnym w przypadku uzasadnionym ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Trudna sytuacja finansowa podatnika, nawet jeśli spowodowana okolicznościami niezależnymi od niego, nie zawsze uzasadnia umorzenie, jeśli nie są to nadzwyczajne zdarzenia losowe, na które podatnik nie miał wpływu. Ocena przesłanek umorzenia należy do organów podatkowych i podlega kontroli sądu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem i materiałem dowodowym.Stan faktyczny
Skarżąca A. C. wniosła o umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości wraz z odsetkami za lata 1996-2003, powołując się na trudną sytuację finansową i fakt, że nieruchomość jest zajęta przez osoby trzecie bez tytułu prawnego, a dodatkowo obciążona hipoteką przewyższającą jej wartość. Organy podatkowe odmówiły umorzenia, uznając, że nie zaistniały szczególne okoliczności uzasadniające taki krok. Skarżąca podnosiła, że nabyła nieruchomość, a następnie okazało się, że odpowiada z niej za wierzytelność zbywcy w kwocie znacznie przewyższającej wartość nieruchomości, co było zdarzeniem niezależnym od niej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA S. Presnarowicz, Sędzia NSA J. Orzel (spr.), Asesor WSA W. Stachurski, Protokolant B. Borkowska, po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości wraz z odsetkami za zwłokę za lata 1996 - 2003 oddala skargę
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r., Prezydent Miasta B., powołując przepisy art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137,
poz. 926 ze zm.) oraz art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), odmówił A. C. umorzenia zaległego podatku od nieruchomości za lata 1996 – 2003 r. (I i II rata) w kwocie 106.849,50 zł wraz
z odsetkami w kwocie 95.307,70 zł, związanego z nieruchomością położoną w B. przy ul. K. [...]. W uzasadnieniu podano, że A. C. jest wieczystym użytkownikiem gruntu o powierzchni 3.775 m2 położonego w B. przy ulicy K. [...]. Na gruncie tym znajduje się budynek związany z prowadzoną działalnością gospodarczą o pow. 1.026 m2. Ustalono, że zgodnie z danymi Urzędu Miejskiego w B. A. C. figuruje w ewidencji działalności gospodarczej jako prowadząca firmy usługowe A i B. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że działalność gospodarcza jest zawieszona, ona zaś nie posiada żadnych zasobów finansowych jest studentką korzystającą z utrzymania rodziców. Mieszka w B. przy ulicy L. [...] w mieszkaniu, którym się opiekuje. A. C. wyjaśniła, że nie korzystała i nie korzysta z nieruchomości, od której został wymierzony podatek od nieruchomości. Nieruchomość tą zajmują bez tytułu prawnego osoby trzecie, które nie płacą żadnego czynszu. Ponadto przedmiotowa nieruchomość obciążona jest należnościami zabezpieczonymi hipoteką przewyższającymi wartość nieruchomości.
W ocenie organu, zaległości powstałe w podatku od nieruchomości nie zostały spowodowane żadnymi szczególnymi okolicznościami, na które nie miała wpływu podatniczka.
Odwołując się od powyższej decyzji, w imieniu A. C., jej pełnomocnik podnosił, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art. 67 § 4 pkt 1 art. 67 § 1 oraz art. 122 Ordynacji podatkowej. Wskazywał, że odwołująca się jest w trudnej sytuacji materialnej. Ponadto, w jego ocenie, prowadzenie postępowania egzekucyjnego nie tylko nie spowoduje wyegzekwowanie zaległych podatków, ale nawet nie zaspokoi kosztów postępowania egzekucyjnego. Wnosił o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenie co do istoty sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r., orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że w sprawie nie zachodził przypadek uzasadniający umorzenie ważnym interesem podatnika. Nie zachodziły żadne nadzwyczajne okoliczności, na które podatniczka nie miała wpływu i które były niezależne od sposobu jej postępowania. Wskazywał, że z zebranych dowodów w sprawie wynika, że A. C. aktem notarialnym z dnia 16.09.1996 roku nabyła od M. I. L. prawo wieczystego użytkowania gruntu oraz własność znajdujących się na nim budynków, budowli i urządzeń stanowiących odrębny przedmiot własności. Ustalono, że komornik sądowy prowadzi egzekucję wierzytelności M. K.-D. skierowaną do przedmiotowej nieruchomości. Twierdzenie odwołującej się o nie uzyskaniu z prowadzonej egzekucji pokrycia nawet kosztów postępowania egzekucyjnego, w ocenie organu, jest przedwczesne. Ustosunkowując się do twierdzeń odwołującej się o brak dochodów z posiadanej nieruchomości, organ wskazywał, że w dniu 6.12.2000 r. podatniczka uzyskała wyrok zasądzający należności czynszowe. Klauzulę wykonalności temu wyrokowi nadano dopiero w dniu 10.09.2003 r. w momencie, gdy Spółka C W. L., T. D. zawiesiła już prowadzenie działalności gospodarczej z dniem 1.07.2003 r.
Skarżąc powyższą decyzję, pełnomocnik A. C. wnosił o uchylenie decyzji organu odwoławczego. Powtórzone zostały zarzuty zgłaszane w postępowaniu odwoławczym. Wskazywał, że skarżąca z przyczyn od siebie niezależnych nie jest w stanie uiścić należnego podatku od nieruchomości. Po nabyciu przez skarżącą nieruchomości okazało się, że zapadł wyrok uznający bezskuteczność nabycia nieruchomości wobec wierzyciela zbywcy. Na skutek tego wyroku skarżąca odpowiada z nieruchomości za wierzytelność zbywcy w kwocie 250.000 złotych, która wraz z odsetkami wyraża się kwotą 800.000 złotych. Zdarzenie to pogorszyło sytuację finansową skarżącej i było ono zupełnie niezależne od niej. Zbywca nieruchomości przebywa za granicą i nie można od niego uzyskać żadnych świadczeń.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wnosiło o jej oddalenie. Podtrzymano stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Podkreślić należy, że zasadą jest płacenie podatków. Wynika to z samej istoty podatku, jako daniny publicznej świadczonej na potrzeby dochodów Państwa. Podatki
i opłaty stanowią stałe źródło dochodów budżetu Państwa. Jako wyjątek od wygaśnięcia zobowiązania podatkowego przez jego zapłatę jest dopuszczalność umorzenia zaległości podatkowej. Przepisy art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) stanowią, że w przypadku uzasadnionym ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę. Z wyżej przytoczonych przepisów wynika, że ocena, czy w konkretnej sprawie zachodzi uzasadniony ważny interes podatnika lub interes publiczny, należy do organów podatkowych rozstrzygających wniosek podatnika o umorzenie zaległości. Jest to więc rozstrzygnięcie oparte na uznaniu administracyjnym, o czym świadczy użyte przez ustawodawcę określenie "może". Ma to ten skutek, że organy podatkowe podejmujące konkretną decyzję mają obowiązek rozważyć, czy wedle ich wiedzy i oceny zachodzi w rozpoznawanej sprawie przypadek uzasadniony ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. W uzasadnieniu zaś rozstrzygnięcia mają obowiązek wykazać, dlaczego podjęły konkretne rozstrzygnięcie. Kontrola sądu administracyjnego w takich przypadkach ogranicza się do zbadania i oceny, czy podjęte przez organy administracyjne rozstrzygnięcie znajduje oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, czy nie jest dowolne.
Odmawiając umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości organy obu instancji wskazywały, że umorzenie zaległości ma charakter wyjątkowy. W ocenie orzekających organów w sprawie nie zaistniały żadne szczególne zdarzenia losowe, które uzasadniałyby umorzenie zaległego podatku. Sąd podziela stanowisko organów orzekających w sprawie, że umorzenie zaległości podatkowych, o których mowa w art. 67 Ordynacji podatkowej uzasadnione będzie jedynie w takich wypadkach, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które podatnik nie mógł mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania, np. klęski żywiołowe, itp. (por. wyrok NSA z dnia 15 maja 1991 r. SA/Gd 295/91). Przytoczone przez skarżącą okoliczności takich cech nie mają. W interesie publicznym jest powszechne płacenie wymierzonych podatków. Podatek od nieruchomości jest typem podatku majątkowego. Podatek ten obciąża z reguły właściciela nieruchomości. Okoliczność podnoszona przez skarżącą, że nieruchomość nie przynosi spodziewanych zysków nie może uzasadniać wniosku o umorzenie zaległego podatku od nieruchomości.
W tej sytuacji zarzut skargi o naruszeniu przepisów art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej okazał się nieuzasadniony. Sąd nie stwierdził też obrazy przepisu art. 67 § 4 pkt 1 Ordynacji podatkowej, gdyż na etapie podejmowania decyzji o odmowie umorzenia zaległości podatkowej nie uzasadnione byłoby przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.
Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd stosując przepisy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło