I SA/Bk 28/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.-M. s.c. M. K., P. K. w Łomży o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E.M. s.c. M. K., P. K. w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące grudzień 2007 r., styczeń, marzec i kwiecień 2008 r. p o s t a n a w i a: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. W złożonej do tut. Sądu skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...] listopada 2009 r., wydaną w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące grudzień 2007 r., styczeń, marzec i kwiecień 2008 r., E. M. s.c. M. K., P. K. w Ł. wniosła jednocześnie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wnioskodawca wskazał, że jego sytuacja finansowa nie pozwala na zapłacenie wyliczonego przez organy zobowiązania podatkowego jednorazowo. Natychmiastowe wykonanie decyzji pociągnie za sobą nieodwracalne skutki, które mogą spowodować uniemożliwienie kontynuowania prowadzonej działalności gospodarczej, w tym również opłacania składek ZUS i zapewnienia utrzymania rodziny. Wnioskodawca powołał się przy tym na uzasadnienie wyroku NSA z 12 lutego 2007 r., którego wynika, że zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej w wyniku utraty płynności finansowej czy też utrata źródła utrzymania podatnika, mogą stanowić przesłankę wstrzymania wykonania decyzji. W piśmie z dnia 8 stycznia 2010 r., złożonym za pośrednictwem organu, wnioskodawca wniósł o przyśpieszenie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując, że rozpoczęło się postępowanie egzekucyjne przeciwko Skarżącemu, zostały zajęte rachunki bankowe oraz rzeczy ruchome w postaci komputerów, drukarek i samochodu, co uniemożliwia prawidłowe prowadzenie działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. W myśl postanowień art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z § 3 tego uregulowania, po przekazaniu sprawy sądowi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zamknięty. Sąd jest mianowicie uprawniony do uwzględnienia wniosku w przypadku, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Sąd wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygniecie oprzeć zarówno o ocenę wniosku skarżącego, jak i materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w aspekcie wystąpienia bądź też nie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Wspomniane przesłanki są ocenne. Strona wnosząca winna zatem uzasadnić swój wniosek i wskazać konkretne okoliczności świadczące, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest uzasadnione i konieczne. Ponadto w literaturze przedmiotu wyrażono pogląd, że określone w uregulowaniu art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania decyzji albo w drodze egzekucji administracyjnej albo w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Podkreśla się przy tym, że skutki te mają w ocenie wniosku znaczenie niejako potencjalne, nie chodzi o to, żeby w jakimś zakresie, mniejszym lub większym, rzeczywiście wystąpiły lub już się ujawniały. Spełnienie określonych w tym przepisie przesłanek wymaga tylko stanu zagrożenia, czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i trybu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy ze skargi w sądzie administracyjnym (por. J. Borkowski, Wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym, Monitor Prawniczy 2005/14/675). Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu zachodzą w niniejszej sprawie przesłanki uzasadniające objęcie Skarżącego tzw. tymczasową ochroną wynikającą z cytowanego uregulowania art. 61 § 3 ustawy – p.p.s.a. Istnieje bowiem uzasadnione ryzyko, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed rozstrzygnięciem sprawy sądowo-administracyjnej spowoduje wyrządzenie znacznej szkody, jak też trudne do odwrócenia skutki. Jak argumentuje Skarżący, organy podatkowe już przystąpiły do zajęcie jego rachunków bankowych i mienia ruchomego niezbędnego w prowadzeniu działalności gospodarczej, co uniemożliwia prawidłowe prowadzenie działalności gospodarczej. Zgodzić się zatem należy ze Skarżącym, iż ewentualne wyegzekwowanie kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji spowodowałoby groźbę trudnych do odwrócenia skutków, zagrażających prawidłowemu funkcjonowaniu tego podmiotu gospodarczego, mogących doprowadzić do zakończenia działalności gospodarczej. Podkreślić należy, iż NSA w postanowieniu z 18 czerwca 2004 r., sygn. akt FZ 136/04 (niepubl.) wskazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji skutkujące zakończeniem prowadzonej działalności gospodarczej, a w konsekwencji utratą przez stronę jedynego źródła utrzymania stanowi spełnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Wobec powyższego, stwierdzając istnienie okoliczności potwierdzających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków Sąd uznał za zasadne udzielenie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, orzekając w oparciu o art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a jak w sentencji postanowienia.