I SA/Bk 287/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 września 2011 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu pierwszej instancji w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2011 rok i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia oddala skargę Zaskarżoną do Sądu decyzją z [...] czerwca 2011 r. znak [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy W. z [...] kwietnia 2011 r. nr [...], w której określono Z. W. (dalej również jako skarżący) łączne zobowiązanie pieniężne za 2011 r. Kolegium stwierdziło, że Wójt Gminy W. nie podjął po wszczęciu postępowania żadnych działań zmierzających do ustalenia aktualnego stanu posiadania przez skarżącego gruntów podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości i podatkiem leśnym. Organ I instancji nie dołączył do akt sprawy aktualnego wypisu z ewidencji gruntów i budynków prowadzonego przez Starostę G., tylko oparł swoje ustalenia na "wykazie gruntów na obszarze objętym opracowaniem", który prawdopodobnie jest częścią opinii biegłych J. K. i H. G. sporządzonej na dzień [...] czerwca 2010 r. W aktach sprawy brak jest dowodu na to, że ustalenia dokonane przez biegłych w czerwcu 2010 r. zachowują aktualność w chwili obecnej. Organ odwoławczy zwrócił również uwagę na brak dowodu na twierdzenie zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji, że skarżący jest właścicielem lasu o pow. 3,0844 ha (pow. lasu na działkach 1, 2 i 4 ustalona na podstawie wykazu biegłych wynosi 2,6529 ha) oraz, że opodatkowaniu podatkiem leśnym podlega wyłącznie las o pow. 1,1452 ha. Zgodnie z załączonym do akt sprawy "Uproszczonym planem urządzenia lasu", który zachowuje ważność do 30 czerwca 2015 r. bezsporne jest, że działką leśną z drzewostanem powyżej 40 lat jest działka nr 2, natomiast na działce nr 4 znajduje się zarówno drzewostan 40-letni jak i 10-letni (w chwili obecnej odpowiednio 46-letni i 16-letni). Mając powyższe na uwadze Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uznało, że prawidłowe ustalenie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2011 r. należnego od skarżącego wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego celem ustalenia w sposób bezsporny powierzchni użytków gruntowych znajdujących się na działkach stanowiących własność podatnika. W tym celu Kolegium zleciło uzyskanie aktualnego wypisu z ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem organu odwoławczego w sprawie należy również ustalić powierzchnię lasów z drzewostanem do 40 lat stanowiących własność skarżącego, ponieważ załączony do akt sprawy "Uproszczony plan urządzenia lasu" nie jest miarodajny, gdyż nie obejmuje działki oznaczonej nr 1. W skardze złożonej do Sądu pełnomocnik skarżącego wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając naruszenie: (1) art. 6 ust. 7 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 9, poz. 84 ze zm.), gdyż decyzja w sprawie podatku od nieruchomości od osób fizycznych jest decyzją ustalającą, a nie jak ma miejsce w niniejszej sprawie decyzja określającą; (2) art. 21 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. (dalej w skrócie: "o.p."), przez błędną wykładnię polegającą na wywiedzeniu z tych przepisów obowiązku wydania decyzji określającej zobowiązania podatkowe w sytuacji, gdy zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości w stosunku do osoby fizycznej powstaje po wydaniu decyzji ustalającej to zobowiązanie; (3) art. 7 o.p. poprzez utrzymanie w obiegu prawnym decyzji wydanej niezgodnie z przepisami prawa, a polegające na nie kwestionowaniu przez organ decyzji błędnie wydanej jako decyzja określająca wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego w sytuacji, gdy wójt wszczął postępowanie o ustalenie zobowiązania; (4) art. 122 o.p. poprzez zaniechanie przez wzięcia pod uwagę całokształtu przepisów regulujących dane zagadnienie prawne, w tym błędną analizę postępowania organu I instancji, co miało wpływ na wynik sprawy. Uzasadniając powyższe zarzuty stwierdzono, że Kolegium nie zauważyło rażącego naruszenia art. 6 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a mianowicie, że w przypadku podatku od nieruchomości obciążającego osobę fizyczną organ podatkowy wydaje decyzję ustalającą kwotę podatku ciążącego na tej osobie. Tymczasem organ odwoławczy wskazał jedynie na braki w prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, w związku z tym istnieje obawa, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy istotna wada, którą obarczona jest decyzja, nadal będzie pozostawać w obiegu prawnym, co będzie z kolei naruszać uzasadniony interes prawny skarżącego. Pełnomocnik podniosła, że w oparciu o wadliwą ocenę prawną, polegającą na przyjęciu jedynie konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, SKO uchyliło decyzję organu I instancji, pomimo iż na gruncie rozpatrywanej sprawy przepisy ordynacji podatkowej nie uprawniały do zastosowania art. 233 § 2, tym samym akceptując wydaną sprzecznie z literą prawa decyzję organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja kasacyjna organu odwoławczego, wydana na podstawie art. 233 § 2 o.p. Zgodnie z tym przepisem, cyt. "organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy". Z regulacji tej wynika, że decyzja uchylająca w całości rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia może być wydana wyłącznie, gdy spełnione zostaną przesłanki wymienione w cytowanym przepisie, tj. wówczas, gdy organ pierwszej instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania dowodowego, albo przeprowadzone postępowanie nie jest wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd stwierdza, że spełnione zostały przesłanki do zastosowania przez organ odwoławczy art. 233 § 2 o.p. Należy podzielić stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że dowody zebrane przez Wójta Gminy W. nie pozwalają na jednoznaczne ustalenie łącznego zobowiązania pieniężnego skarżącego za 2011 r. Braki w dotychczasowym postępowaniu były na tyle istotne, że konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia powierzchni użytków gruntowych znajdujących się na działkach stanowiących własność podatnika oraz ustalenia powierzchni lasów z drzewostanem do 40 lat stanowiących własność skarżącego. Decyzja kasacyjna organu odwoławczego została, więc wydana w granicach określonych w art. 233 § 2 o.p. Organ odwoławczy wskazał przy tym, jakie okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy wymagają zbadania przy ponownym jej rozpatrzeniu. Odnosząc się do pozostałych zarzutów, zaakceptować należy stanowisko autorki skargi, że zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości i w podatku rolnym, powstaje w wyniku decyzji ustalającej takie zobowiązanie, podjętej na podstawie art. 21 § 1 pkt 2 o.p. Nie oznacza to jednak, że Kolegium dopuściło się naruszenia tego uregulowania w stopniu mającym wpływ na wynik tej sprawy. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy jednoznacznie zalecił organowi I instancji przeprowadzenie postępowania w celu prawidłowego ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego skarżącego za 2011 r. Łącząc tę okoliczność z faktem, że w obrocie prawnym funkcjonuje prawomocny wyrok WSA w Białymstoku z 21 czerwca 2011 r. sygn. akt I SA/Bk 169/11, w którym uchylona została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzająca jej wydanie decyzja Wójta Gminy W. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego Z. W. za 2010 r. - obawy strony skarżącej, że po ponownym rozpatrzeniu tej sprawy po raz kolejny wydana zostanie decyzja określająca to zobowiązanie, są przedwczesne. W wyroku tym Sąd jasno wskazał organom podatkowym, że podstawę prawną do wydania decyzji ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne jest art. 21 § 1 pkt 2 o.p., nie zaś art. 21 § 1 pkt 1 o.p. Zgodnie z art. 170 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wynika z tego, że orzekające w niniejszej sprawie organy powinny brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść powyższego prawomocnego orzeczenia sądu. Hipotetyczne założenie, że Wójt Gminy W. może powielić wskazaną wadę decyzji również w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego skarżącego za 2011 r. nie może, więc uzasadniać wadliwości decyzji kasacyjnej wydanej w tej sprawie przez organ odwoławczy. Gdyby jednak obawy skarżącego spełniły się, czego wykluczyć nie można, strona nie będzie przecież pozbawiona możliwości kwestionowania nowego rozstrzygnięcia, do czego uprawnia ją przepis art. 220 § 1 o.p. Z podanych przyczyn uznano, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia skargi jako nieuzasadnionej na podstawie art. 151 cyt. wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.