I SA/Bk 291/14

PostanowienieWSA w Białymstoku2014-08-14

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna wnioskodawcy, obejmująca niskie dochody, znaczne zobowiązania alimentacyjne i kredytowe, a także utrzymywanie się w dużej mierze dzięki pomocy rodziców, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sytuacja materialna wnioskodawcy, charakteryzująca się utratą zatrudnienia, niskim dochodem z zasiłku chorobowego, znacznymi zobowiązaniami alimentacyjnymi i kredytowymi, a także faktycznym utrzymywaniem się dzięki pomocy rodziców, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżący K. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na brak zatrudnienia, niskie dochody z gospodarstwa rolnego i zasiłek chorobowy, a także znaczne zobowiązania alimentacyjne i kredytowe. Wnioskodawca pozostaje w dużej mierze na utrzymaniu rodziców, którzy ponoszą część jego wydatków. Do wniosku dołączono dokumenty potwierdzające sytuację materialną i wydatki.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] kwietnia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji organu I instancji w sprawie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2014 i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia sprawy p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. K. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 5). Skarżący podniósł, iż aktualnie nie pracuje i jedynym źródłem jest dochód z gospodarstwa rolnego. Faktycznie natomiast w znacznej mierze pozostaje na utrzymaniu rodziców, którzy otrzymują emerytury w łącznej wysokości 1.605 zł. Rodzice skarżącego są osobami schorowanymi i w skali miesiąca wydają na leki i leczenie około 1.000 zł. Skarżący obecnie zobowiązany jest do uiszczania alimentów na dzieci w wysokości 900 zł miesięcznie oraz do spłaty zaciągniętych zobowiązań kredytowych na zakup nieruchomości rolnych w kwocie 4000 zł miesięcznie, co jest opłacane przez rodziców. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi: dom o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha. Poza tym wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych (k. 5-6). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 18 lipca 2014 r. (k. 28) skarżący oświadczył, że nie posiada żywego inwentarza, a jedynie podstawowe maszyny rolnicze oraz przyczepę – wywrotkę zakupioną za kredyt i zabezpieczoną na rzecz banku. Jest również współwłaścicielem dwóch samochodów osobowych oraz mieszkania w B., będących we wyłącznym władaniu byłej żony. Wnioskodawca nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z rodzicami i obecnie przebywa na zwolnieniu lekarskim, na którym otrzymuje zasiłek chorobowy w wysokości 10 zł dziennie. K. K. wskazał, iż jego miesięczne wydatki przedstawiają się następująco: energia elektryczna – 200 zł (opłacana przez rodziców), gaz – 55 zł na dwa miesiące, KRUS – 400 zł na kwartał, podatek – 220 zł rocznie, żywność – 350 zł (opłacana przez rodziców), środki czystości – 100 zł, leki – 200 zł, wizyty lekarskie i badania – 160 zł, bilety komunikacji – 120 zł. Końcowo wnioskodawca podkreślił, iż zalega z płatnością alimentów na kwotę 3.600 zł (k. 29-30). Do wniosku skarżący przedłożył: zaświadczenie o powierzchni posiadanych gruntów rolnych (k. 31), wyciąg z rachunku bankowego ze stanem konta 0 zł (k. 31v), zaświadczenie lekarskie (k. 32), dokumenty potwierdzające ponoszone wydatki, w tym istniejące zobowiązania kredytowe (k. 33-36). Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna K. K. uzasadnia tezę, iż nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że sytuacja materialna K. K. uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca pozostaje obecnie głównie na utrzymaniu rodziców, gdyż stracił zatrudnienia i obecnie przebywa na zwolnieniu chorobowym, otrzymując zasiłek chorobowy w kwocie 10 zł/dziennie. Skarżący posiada dom o powierzchni [...]m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. Poza tym nie posiada zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Wprawdzie była żona skarżącego posiada jeszcze inny majątek należący również do skarżącego, jednakże pozostaje on we wyłącznym władaniu byłej żony i wnioskodawca nie czerpie z tego tytułu żadnych dochodów. Dochód uzyskiwany przez rodziców wnioskodawcy aktualnie nie zawsze wystarcza na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych oraz utrzymanie domu. Tym bardziej, iż skarżący jest zobowiązany do płacenia alimentów w kwocie 900 zł miesięcznie (zaległość z tego tytułu wynosi obecnie 3.600 zł) oraz kredytu z miesięczną ratą 4.000 zł. Przedstawione okoliczności, a w szczególności niski dochód z gospodarstwa rolnego (obecnie zasiłku chorobowego), a także brak zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło