I SA/Bk 292/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, , , po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2018 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze do Sądu na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2018 r., wydaną w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r., pełnomocnik M. B. wniósł m.in. o wstrzymanie jej wykonania, z uwagi na to, że w chwili obecnej skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku uregulować należności wynikających z decyzji (7.609 zł). W ocenie pełnomocnika, biorąc pod uwagę zarzuty zawarte w skardze, za wstrzymaniem wykonania decyzji przemawia ważny interes podatnika oraz interes publiczny, a ponadto okoliczność, że wykonanie tej decyzji spowoduje wyrządzenie znacznej szkody, jak również pociągnie za sobą trudne do odwrócenia skutki. Skarżący nie posiada środków finansowych, z których mógłby zaspokoić zobowiązanie określone przez organ, a wszczęcie egzekucji doprowadzi de facto do powstania ww. skutków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), Sąd może wstrzymać wykonanie aktu administracyjnego, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zamknięty, a wykazanie ich wystąpienia jest rzeczą wnioskodawcy, który powinien starannie uzasadnić swój wniosek i wskazać konkretne okoliczności świadczące, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest uzasadnione i konieczne. Zdaniem Sądu, strona skarżąca nie uczyniła tego w sposób uzasadniający objęcie ochroną tymczasową. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania decyzji, Sąd nie ma kompetencji dokonywania merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze. Na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się bowiem oceny zasadności zarzutów, jak również legalności decyzji będącej przedmiotem wniesionej skargi. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Odnosząc się natomiast do przesłanek wstrzymania wykonania decyzji zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a. zauważyć trzeba, że w orzecznictwie sądów administracyjnych i literaturze przedmiotu utrwalił się pogląd, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ma miejsce, gdy nie będzie już możliwy późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, lub powrót do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie miałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. B. Dauter, [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 61, WK 2016, Lex nr 498515 oraz powoływane tam postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. sygn. GZ 138/04; zob. także postanowienie NSA z dnia 22 lipca 2015 r. sygn. II FZ 497/15, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić mu tak daleko idące skutki. W aktach znajdują się dokumenty świadczące o trudnej sytuacji materialnej skarżącego, nie oznacza to jednak, że wykonanie zaskarżonej decyzji pociągnie za sobą skutki o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Co prawda skarżący uzyskał prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, to sama ta okoliczność nie przesądza o istnieniu przesłanek do wstrzymania wykonania decyzji. Ocena dokonana przez Sąd w odniesieniu do przyznania prawa pomocy (postanowienie z dnia 18 lipca 2018 r.) zapadła w kontekście innych przesłanek - tj. możliwości poniesienia kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny podatnika. Sąd zauważa, że dokumenty dołączone do akt w związku ze złożonym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy wskazują niewątpliwie na trudną sytuację finansową i majątkową skarżącego, który zamieszkuje z matką, korzystającą z pomocy społecznej, uzyskuje niewielkie dochody z prac dorywczych (ok. 500 zł miesięcznie), dodatkowo otrzymuje ok. 500 zł od matki, opłaca alimenty na rzecz syna w kwocie 500 zł miesięcznie. W skład majątku Skarżącego wchodzi: współwłasność mieszkania o powierzchni 67 m2 oraz dwie nieruchomości, częściowo zabudowane domami w budowie, które są zajęte przez komornika. Składniki majątku wnioskodawcy zostały zajęte w postępowaniach egzekucyjnych. Wysokość zadłużenia skarżącego na dzień [...] stycznia 2018 r. z tytułu prowadzonej egzekucji komorniczej to kwota przekraczająca milion złotych. W ocenie Sądu z powyższego nie wynika, aby zachodziło niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zestawiając wysokość należności wynikającą z zaskarżonej decyzji z faktem, że posiadane nieruchomości są już przedmiotem komorniczego postępowania egzekucyjnego oraz z okolicznością uzyskiwania niskiego dochodu z prac dorywczych i pomocy matki, trudno jest stwierdzić, w jaki sposób nie udzielnie wnioskowanej ochrony tymczasowej miałoby pogorszyć sytuację skarżącego. Ewentualne działania organów zmierzające do wyegzekwowania należności z zaskarżonych decyzji nie powinny doprowadzić do istotnej i trwałej zmiany sytuacji majątkowej skarżącego. Dodać przy tym trzeba, że przepisy zawarte w art. 8-10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.) przewidują ograniczenie dopuszczalności prowadzenia egzekucji do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu. W przypadku skarżącego nie zostało wykazane, aby mogły wystąpić skutki, przed którymi ma chronić instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, tj. przed wystąpieniem zagrożenia egzystencji skarżącego i jego rodziny, czy doprowadzeniem do nieodwracalnej w swych skutkach utraty konkretnych składników majątku. Należy również podkreślić, że skutki wykonania świadczenia pieniężnego są z natury rzeczy odwracalne. W przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi istnieje oczywista możliwość zwrotu zapłaconych kwot, łącznie z oprocentowaniem. Dlatego też Sąd za zasadne uznał odmówić udzielenia ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, o czym orzekł w oparciu o art. 61 § 3 i § 5 ww. ustawy procesowej