I SA/Bk 295/24
WyrokWSA w Białymstoku2025-02-12
Skład orzekający: Marcin Kojło, Justyna Siemieniako, Dariusz Marian Zalewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego, biorąc pod uwagę zarzuty przedawnienia i niedopuszczalności egzekucji podniesione przez zobowiązanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zarzut przedawnienia dla tytułów wykonawczych wystawionych po 29 lipca 2020 r. powinien być podnoszony w trybie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, a nie w postępowaniu o umorzenie. Ponadto, zajęcie ruchomości przez organ egzekucyjny przerwało bieg terminu przedawnienia, a egzekucja jest dopuszczalna, ponieważ należności są wymagalne, nie wygasły, a zajęte ruchomości dają możliwość wyegzekwowania kwot przewyższających koszty egzekucyjne.Stan faktyczny
Skarżący Z. Ż. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący podnosił zarzuty przedawnienia dochodzonych należności oraz niedopuszczalności egzekucji ze względu na zajęcie ruchomości, które miało nastąpić przed prawomocnym rozstrzygnięciem sprawy karnej. Organy egzekucyjne uznały, że należności nie uległy przedawnieniu, a egzekucja jest dopuszczalna i skuteczna.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marcin Kojło, Sędziowie sędzia WSA Justyna Siemieniako (spr.), sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 lutego 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. Ż. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 15 lipca 2024 r., nr 2001-IEE.7192.69.2024 w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych oddala skargę.
Zaskarżonym do sądu postanowieniem z 15 lipca 2024 r. nr 2001-IEE.7192.69.2024, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku utrzymał
w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Białymstoku z 15 maja 2024 r. nr 2004- SEE.7113.1.200.2023 odmawiające Z. Ż.(dalej: "skarżący", "zobowiązany") umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...].
Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego
w Białymstoku (dalej również jako: "Naczelnik", "organ egzekucyjny") prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku skarżącego w celu wyegzekwowania należności objętych ww. tytułami wykonawczym.
W dniu 11 sierpnia 2023 r. pełnomocnik skarżącego wniósł do organu egzekucyjnego pismo, które po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego zostało potraktowane m.in jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych.
Postanowieniem z 4 grudnia 2023 r. nr 2004-SEE.7113.1.200.2023.18 Naczelnik odmówił umorzenia ww. postępowania egzekucyjnego. Po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektor tut. Izby Administracji Skarbowej (dalej: "Dyrektor IAS") uchylił zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Naczelnik postanowieniem z 15 maja
2024 r. nr 2004-SEE.7113.1.200.2023 odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Utrzymując w mocy to rozstrzygnięcie Dyrektor IAS wyjaśnił, że ustawa z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw wprowadziła zmiany w zakresie przepisów m.in. dotyczących egzekucji, które weszły w życie 30 lipca 2020 r. Zgodnie z art. 13 ust 1 ww. ustawy do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W niniejszej sprawie, mając na uwadze stan faktyczny i prawny, mają zastosowanie przepisy w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Natomiast w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie pozostałych ww. tytułów wykonawczych mają zastosowanie przepisy w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r.
Odnosząc się do zarzutu zajęcia ruchomości Dyrektor IAS podkreślił, że postępowanie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego nie jest postępowaniem, w którym dokonuje się weryfikacji czynności egzekucyjnych organu egzekucyjnego. Wskazał, że zobowiązany mógł je kwestionować w trybie art. 54 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z 2023 r. poz. 2505 ze zm., dalej: "u.p.e.a.").
Organ odwoławczy stwierdził, że w zakresie tytułów wykonawczych wystawionych po 29 lipca 2020 r. zarzut przedawnienia może być podnoszony nie
w trybie wskazanym w art. 59 u.p.e.a., a w trybie art. 33 § 2 u.p.e.a. poprzez złożenie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. W związku z tym organ egzekucyjny i organ nadzoru nie mogą odnieść się do tej kwestii w postępowaniu
w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wskazał następnie, że Naczelnik zawiadomieniem z 14 maja 2024 r. nr 2004- SEWl.720.912.2023.27 pozostawił bez rozpoznania pismo z 11 sierpnia 2023 r., sprecyzowane pismem z 23 września 2023 r., dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych. DIAS nadmienił, że najstarsza zaległość dotyczy VAT za luty 2019 r., a więc należności nie mogły ulec przedawnieniu z końcem roku 2015. Tytuł wykonawczy z 28 lutego 2020 r. nr [...] dotyczy stanu prawnego w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r. Obejmuje, wynikającą z deklaracji, należność z tytułu VAT za lipiec 2019 r. (art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a).
Następnie Dyrektor IAS przytoczył treść art. 70 § 1 ustawy z 29 sierpnia
1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm., dalej: "o.p.") i stwierdził, że Naczelnik, w toku prowadzonego postępowania na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], dokonał zajęcia ruchomości, które miało miejsce 24 czerwca 2022 r. Wobec powyższego ww. zaległości można dochodzić do 25 czerwca 2027 r. Co prawda Naczelnik w zaskarżonym postanowieniu wskazał jedynie ogólnie, że obowiązek nie wygasł, jednakże nie jest to podstawa do uchylenia tego postanowienia.
Dyrektor IAS wyjaśnił, że ww. tytuł wykonawczy został doręczony skarżącemu za pośrednictwem operatora pocztowego 10 marca 2020 r. wraz z zajęciem wierzytelności w m. S.A. z 4 marca 2020 r. nr [...] (w aktach egzekucyjnych znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki, którą skarżący odebrał osobiście). Zatem, zdaniem organu, obowiązek nie został wykonany przed wszczęciem postępowania (art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), które miało miejsce 28 lutego 2020 r. (z chwilą wystawienia tytułu wykonawczego). Podniósł, że obowiązek jest wymagalny, nie został umorzony, nie wygasł z innego powodu i dalej istnieje (art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.). Nadmienił, że 27 grudnia 2019 r. doręczono skarżącemu również upomnienie. Wobec powyższego, w ocenie Dyrektora IAS, nie może być mowy o niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego (art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a.).
Odnośnie pozostałych tytułów wykonawczych organ stwierdził, że dotyczą one stanu prawnego w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r. Z akt sprawy wynika, że tytuły wykonawcze o numerach:
[...].
Odnosząc się do dopuszczalności egzekucji administracyjnej, w tym ze względu na zobowiązanego (art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) organ odwoławczy wskazał, że należności objęte ww. tytułami wykonawczymi, jako należności podatkowe, podlegają egzekucji administracyjnej - art. 2 u.p.e.a., są wymagalne, nie zostały umorzone, nie wygasły z innego powodu i dalej istnieją. Podstawą do prowadzenia egzekucji są deklaracje, zeznania oraz decyzja. Wskazał także, że żadne przepisy nie są przeszkodą do prowadzenia egzekucji administracyjnej do majątku skarżącego (art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a.). Nadmienił, że nie zachodzi też przesłanka z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., bowiem dochodzony jest obowiązek o charakterze pieniężnym. Tytułu wykonawcze spełniają także wymogi określone w art. 27 u.p.e.a. (art. 59 § 1 pkt 3). Wszczęcie postępowania egzekucyjnego, jeśli taki obowiązek ciążył na wierzycielu, poprzedzone zostało doręczeniem upomnienia, które miało miejsce:
[...]
[...].
Zdaniem DIAS, w zakresie tytułów wykonawczych o numerach: [...] nie było obowiązku doręczenia upomnienia, gdyż podstawą do prowadzenia egzekucji jest ostateczna decyzja z 14 lipca 2020 r. nr [...].
Organ odwoławczy wskazał również, że nie można uznać, iż dalsza egzekucja administracyjna będzie bezskuteczna z powodu braku majątku lub źródła dochodu skarżącego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne (art. 59 § 2 u.p.e.a. w brzmieniu od 20 lutego 2021 r.), tym bardziej kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (art. 59 § 2 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 19 lutego 2021 r.). Wobec powyższego Dyrektor IAS stwierdził, że egzekucja w tej sprawie jest skuteczna. Zajęcie ruchomości: samochodu osobowego T. oraz motocykla marki Y. daje możliwość uzyskania kwoty przewyższającej koszty egzekucyjne, jak też wydatki.
Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem skarżący w skardze do sądu podniósł zarzuty naruszenia:
1. art. 241 § 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 i art. 244 § 2 w zw. z art. 165 § 1 w zw. z art. 72 § 1, art. 75 § 1- 4 o.p. w zw. z art. 59 § 1 pkt 1 -3, pkt 7 i § 2 i § 4 u.p.e.a. wobec odmowy umorzenia postępowania podatkowego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wymienionych w sentencji postanowienia z 15 lipca 2024 r., pomimo że zostały złożone deklaracje korygujące, z których wynika nadpłata w podatku od towarów i usług oraz w podatku dochodowym za okresy i w wysokościach:
a) VAT za luty 2019 r., kwiecień -wrzesień 2019 r., styczeń 2021 r. i marzec 2021 r. w kwocie 198.019,76 zł wraz z odsetkami na dzień 7 marca 2024 r.;
b) VAT-7 za okres: luty 2019 r. - 1.614,80 zł, luty 2019 r.- 3.565,00 zł, kwiecień 2019 r. - 40.985,00 zł, maj 2019 r.- 47.832,00 zł, czerwiec 2019 r. - 10.749,00 zł, lipiec 2019 r. - 14.788,40 zł, sierpień 2019 r. - 76.149,00 zł, wrzesień 2019 r. - 76.149,00 zł, styczeń 2021 r.- 51.078,67 zł, styczeń 2021 r. - 12.924,00 zł, marzec 2021 r. - 12.705,00 zł;
c) styczeń 2019 r. - 34.062,00 zł, luty 2019 r. - 1.967,00 zł, marzec 2019 r. - 3.912,00 zł, kwiecień 2019 r. - 42.579,00 zł, PIT za maj - grudzień 2019 r. – 8.797,00 zł;
d) VAT za luty, kwiecień, czerwiec-wrzesień 2019 r.; styczeń - marzec 2021 r. w kwocie 213. 528,87 zł wraz z odsetkami na dzień 17 listopada 2021 r.;
e) PIT za maj - grudzień 2019 r., styczeń - grudzień 2020 r. i styczeń - grudzień 2021 r. w kwocie 17.033,08 zł wraz z odsetkami na dzień 7 marca 2024 r.;
f) PIT 4 za okres: maj 2019 r. - 2.150,78 zł, czerwiec 2019 r. - 1.951,69 zł, lipiec 2019r. - 2. 204,61 zł, sierpień 2019 r. – 2.067,00 zł, wrzesień 2019 r. - 1 582,00 zł, październik 2019 r. - 1 073,00 zł, listopad 2019 r. - 1 068,00 zł, grudzień 2019 r. - 1.063,00 zł, styczeń 2020 r. - 732,00 zł, luty 2020 r. - 729,00 zł, marzec 2020 r. - 625,00 zł, kwiecień 2020 r. - 622,00 zł, maj 2020 r. - 719,00 zł, czerwiec 2020 r. - 714,00 zł, lipiec 2020 r. - 661,00 zł, sierpień 2020 r. - 537,00 zł, wrzesień 2020 r. - 1.156,00 zł, październik 2020 r. -1.103,00 zł, listopad 2020 r. - 1 097,00 zł, grudzień 2020 r. - 527,00 zł, styczeń 2021 r. - 400,00 zł, luty 2021 r. - 398,00 zł, marzec 2021r. - 397,00 zł, kwiecień 2021 r. - 207,00 zł, maj 2021 r. 14,00 zł, czerwiec 2021 r. - 14,00 zł, lipiec 2021 r. - 204,00 zł, sierpień 2021 r. - 203,00 zł, wrzesień 2021 r. - 162,00 zł, październik 2021r. - 191,00 zł, listopad 2021r. - 200,00 zł, grudzień 2021 r. - 101,00 zł;
g) PIT za okres maj 2019 r. - grudzień 2020 r. – 17.356,08 zł wraz z odsetkami na dzień 17 listopada 2021 r. w łącznej kwocie 335.271,95 zł wraz z odsetkami na dzień 5 marca 2024 r.
2. art. 246 § 1 o.p. poprzez nieustosunkowanie się do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika II Urzędu Skarbowego z 14 lipca 2020 r., nr 2004-SPV.4103.99.2020 oraz decyzji Naczelnika II Urzędu Skarbowego wskazanej w pkt 2 wniosku;
3. art. 29 § 1, art. 33 § 2 pkt 1 i 2 c, pkt 3 - 5 i pkt 6, art. 54 § 1, art. 59 § 1 pkt 1 -3, pkt 7 i § 2 i § 4 u.p.e.a. w zw. z art. 21, art. 59 § 1, art. 68 i art. 70 § 1 o.p. oraz w zw. z art. 292 k.p.k., art. 293 k.p.k. - art. 295 k.p.k. wobec nierozpatrzenia przez organ podnoszonego przez skarżącego zarzutu:
a) przedawnienia, gdyż zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, a zatem po upływie określonego czasu zobowiązanie podatkowe, chociaż niezapłacone, wygasa z mocy prawa łącznie z odsetkami za zwłokę;
b) zajęcie przez organ egzekucyjny i sprzedaż ruchomości nie może nastąpić przed prawomocnym rozstrzygnięciem w sprawie karnej toczącej się przed Sądem Rejonowym w Białymstoku o sygn. XIII K 1127/21, w której oskarżycielem publicznym jest II Urząd Skarbowy w Białymstoku;
4. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a."), polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, dowolnej ocenie dowodów i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie, czy zobowiązanie podatkowe jest wymagalne, czy przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego dokonano wszystkich czynności wymaganych prawem. Zajęcie przez organ egzekucyjny i sprzedaż ruchomości nie może nastąpić przed prawomocnym rozstrzygnięciem w sprawie karnej toczącej się przed Sądem Rejonowym w Białymstoku o sygn. [...], w której oskarżycielem publicznym jest II Urząd Skarbowy w Białymstoku.
5. art. 8, art. 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego postanowienia (w skardze omyłkowo wpisano decyzji) z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz niewyjaśnienie, dlaczego organ odmówił wiarygodności twierdzeniom podnoszonym przez stronę.
Podnosząc powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o: (-) uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wymienionych w sentencji postanowienia z 15 lipca 2024 r.; (-) ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji; (-) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty według norm prawem przepisanych; (-) zwolnienie skarżącego z kosztów sądowych w całości
z uwagi na sytuację materialną; (-) dopuszczenie dowodów (dokumentacji, deklaracji korygujących) znajdujących się w aktach sprawy toczących się przed Naczelnikiem
o znakach sprawy; [...] na okoliczności wskazywane w pkt 1-5 zarzutów skargi oraz jego uzasadnienia; (-) dopuszczenie dowodów z deklaracji korygujących złożonych do Urzędu Skarbowego na okoliczności wskazywane w pkt 1-5 zarzutów skargi oraz jego uzasadnienia.
Odpowiadając na skargę DIAS podtrzymał dotychczasowe stanowisko
w sprawie i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora IAS w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...]
W niniejszej sprawie, mając na uwadze stan faktyczny i prawny, mają zastosowanie przepisy w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Natomiast w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie pozostałych ww. tytułów wykonawczych mają zastosowanie przepisy w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r.
Zgodnie z art. 59 § 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 30 lipca 2020 r. postępowanie egzekucyjne umarza się m.in: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu. Postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (art. 59 § 2 u.p.e.a.).
Stosownie do treści art. 59 § 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r. postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku m.in: 1) niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, w tym ze względu na zobowiązanego; 2) niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym; 3) niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27; 7) gdy odrębne ustawy tak stanowią. Zgodnie z § 2 ww. artykułu postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku, gdy dalsza egzekucja administracyjna będzie bezskuteczna z powodu braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne (w brzmieniu obowiązującym od 20 lutego 2021 r.).
Spór w niniejszej sprawie dotyczył kwestii dopuszczalności dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a mianowicie istnienia podstaw do jego umorzenia w kontekście podnoszonych przez skarżącego twierdzeń o przedawnieniu dochodzonych należności oraz zajęciu przez organ egzekucyjny ruchomości zabezpieczonych przez prokuratora Prokuratury Rejonowej w Białymstoku.
Skarżący powołując się na art. 70 § o.p. oraz orzecznictwo sądów administracyjnych konsekwentnie podnosi, że przedawnienie zaległości podatkowej nastąpiło z dniem 31 grudnia 2015 r., oraz że zajęcie przez organ egzekucyjny i sprzedaż ruchomości nie może nastąpić przed prawomocnym rozstrzygnięciem w sprawie karnej toczącej się przed Sądem Rejonowym w Białymstoku o sygn. XIII K 1127/21, w której oskarżycielem publicznym jest Drugi Urząd Skarbowy w Białymstoku. Zdaniem skarżącego, egzekucja należności pieniężnych jest niedopuszczalna, a postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone.
Z kolei organ stanął na stanowisku, że egzekucja należności pieniężnej w przedmiotowej sprawie jest dopuszczalna. Najstarsza zaległość dotyczy VAT-u za luty 2019 r., więc nie mogły ulec przedawnieniu należności z końcem 2015 r. Odnośnie zarzutu zajęcia ruchomości Dyrektor IAS podniósł, że postępowanie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego nie jest postępowaniem, w którym dokonuje się weryfikacji czynności egzekucyjnych organu egzekucyjnego. Zobowiązany mógł je kwestionować w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a.
Rację w tym sporze należy przyznać organowi.
Przede wszystkim należy zgodzić się z organem, że w zakresie tytułów wykonawczych wystawionych po 29 lipca 2020 r. zarzut przedawnienia mógł być podnoszony nie w trybie wskazanym w art. 59 u.p.e.a., a w trybie art. 33 § 2 u.p.e.a. poprzez złożenie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. W związku z tym, organ egzekucyjny i organ nadzoru nie mógł odnieść się do tej kwestii w postępowaniu w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Z akt sprawy wynika, że Naczelnik zawiadomieniem z 14 maja 2024 r. nr 2004-SEW1.720.912.2023.27 pozostawił bez rozpoznania pismo zobowiązanego z 11 sierpnia 2023 r., sprecyzowane pismem z 23 września 2023 r., dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych. Organ słusznie wskazał, że najstarsza zaległość dotyczy VAT-u za luty 2019 r., a więc należności nie mogły ulec przedawnieniu z końcem 2015 r. Tytuł wykonawczy z 28 lutego 2020 r. nr [...] dotyczy stanu prawnego w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r. Obejmuje, wynikającą z deklaracji, należność z tytułu VAT za lipiec 2019 r. (art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a.).
Zgodnie z art. 70 § 1 o.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Stosownie natomiast do § 4 ww. przepisu bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.
W zaskarżonym postanowieniu wskazano, że Naczelnik w toku prowadzonego postępowania na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], dokonał zajęcia ruchomości, które miało miejsce 24 czerwca 2022 r. Zatem, jak słusznie stwierdził organ odwoławczy, ww. zaległości można dochodzić do 25 czerwca 2027 r. Z akt sprawy wynika, że tytuł wykonawczy zobowiązanemu został doręczony za pośrednictwem operatora pocztowego 10 marca 2020 r. wraz z zajęciem wierzytelności w m. S.A. z 4 marca 2020 r. nr [...] (w aktach egzekucyjnych znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki, którą skarżący odebrał osobiście). Zatem, Sąd podziela stanowisko organów, że obowiązek nie został wykonany przed wszczęciem postępowania (art. 59 § 1 pkt 1), które miało miejsce 28 lutego 2020 r.
(z chwilą wystawienia tytułu wykonawczego). Obowiązek jest wymagalny, nie został umorzony, nie wygasł z innego powodu i dalej istnieje (art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.).
Z akt sprawy wynika, że 27 grudnia 2019 r. zobowiązanemu doręczono również upomnienie. Wobec powyższego, prawidłowe jest stanowisko organu, że egzekucja administracyjna w przedmiotowej sprawie jest dopuszczalna. Dochodzone są bowiem należności podatkowe, które podlegają egzekucji administracyjnej zgodnie z art. 2 u.p.e.a. Jak słusznie stwierdził Dyrektor IAS, niedopuszczalność musi wynikać z przepisów prawa, wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji takiego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej bądź prowadzenia egzekucji w stosunku do osoby posiadającej konkretne przymioty. Zgodnie z art. 7 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. Stosownie natomiast do art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. może być prowadzona egzekucja z ruchomości. Stąd zasadne jest twierdzenie organu, że nie może być mowy o niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego (art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a.).
Ponadto z akt sprawy wynika bezsprzecznie, że pozostałe ww. tytuły wykonawcze (w ilości 21) dotyczą stanu prawnego w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r., oraz że zostały skarżącemu doręczone odpowiednio 25 września
2020 r., 15 grudnia 2020 r., 26 marca 2021 r., 13 września 2021 r. i 12 kwietnia
2022 r.
W zaskarżonym postanowieniu, odnosząc się do dopuszczalności egzekucji administracyjnej, w tym ze względu na zobowiązanego (art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) prawidłowo wskazano, że należności objęte ww. tytułami wykonawczymi, jako należności podatkowe, podlegają egzekucji administracyjnej zgodnie z art. 2 u.p.e.a., są wymagalne, nie zostały umorzone, nie wygasły z innego powodu i dalej istnieją. Podstawą do prowadzenia egzekucji są deklaracje, zeznania oraz decyzja. Jak słusznie stwierdził organ odwoławczy, żadne przepisy nie są przeszkodą do prowadzenia egzekucji administracyjnej do majątku zobowiązanego (art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a.). W niniejszej sprawie, jak słusznie stwierdziły organy, nie zachodzi też przesłanka z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., bowiem dochodzony jest obowiązek o charakterze pieniężnym. Tytułu wykonawcze spełniają także wymogi określone w art. 27 (art. 59 § 1 pkt 3). Organy prawidłowo wykazały, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego, jeśli taki obowiązek ciążył na wierzycielu, poprzedzone zostało doręczeniem upomnienia, które miało miejsce odpowiednio: 22 czerwca 2020 r., 18 listopada 2020 r., 2 lipca 2021 r., 11 czerwca 2021 r., 11 marca 2021 r. i 8 marca 2022 r. Ponadto organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, że w zakresie tytułów wykonawczych o numerach: [...] nie było obowiązku doręczenia upomnienia, gdyż podstawą do prowadzenia egzekucji jest ostateczna decyzja z 14 lipca 2020 r., nr [...].
W ocenie Sądu, bezzasadne są zatem zarzuty skargi dotyczące niedoręczenia upomnień oraz tytułów wykonawczych, które, jak wykazały organy, były osobiście odbierane przez skarżącego.
Należy zgodzić się również z Dyrektorem IAS, że nie można w tej sprawie uznać, iż dalsza egzekucja administracyjna będzie bezskuteczna z powodu braku majątku lub źródła dochodu skarżącego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne (art. 59 § 2 u.p.e.a. w brzmieniu od 20 lutego 2021 r.), a tym bardziej kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (art. 59 § 2 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 19 lutego 2021 r.). Niewątpliwie bowiem egzekucja w tej sprawie jest skuteczna. Zajęcie ruchomości; samochodu osobowego T. oraz motocykla marki Y. daje możliwość uzyskania kwoty przewyższającej koszty i wydatki egzekucyjne.
Poza tym pełnomocnik wskazuje jako podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego złożone deklaracje korygujące, z których wynika nadpłata w podatku od towarów i usług oraz w podatku dochodowym. Jak słusznie stwierdził organ odwoławczy, tego rodzaju okoliczności mogły być podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej w trybie art. 33 u.p.e.a. (nieistnienie obowiązku), nie zaś przedmiotem rozpatrzenia w trybie art. 59 u.p.e.a. Z akt sprawy wynika ponadto, że w związku ze złożoną korektą deklaracji VAT-7 z 30 listopada 2023 r. Naczelnik jako wierzyciel dokonał aktualizacji zaległości i wniósł o dalsze prowadzenie postępowań egzekucyjnych. To również przemawia za brakiem możliwości ich umorzenia.
Pełnomocnik w skardze jak i w zażaleniu wnosił o wstrzymanie wykonania postanowienia Naczelnika, nie wskazując przy tym jego znaku (podał jedynie, że dotyczy zajęcia ruchomości: samochodu oraz motocykla). Z akt sprawy wynika natomiast, że Naczelnik postanowieniem z 6 października 2023 r. nr 2004- SEE.7113. 1.200.2023.11 stwierdził uchybienie terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną. Postanowienie to pozbawione jest przymiotu wykonalności, niemożliwe było zatem zastosowanie do niego instytucji wstrzymania wykonania.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 29 § 1, art. 33 § 2 pkt 1 i 2c, pkt 3-5 i pkt 6, art. 54 § 1, art. 59 § 1 pkt 1-3, pkt 7 i § 2 i § 4 u.p.e.a. w związku z art. 21, art. 59 § 1, art. 68 i art. 70 § 1 o.p. oraz w związku z art. 292 k.p.k., art. 293 k.p.k- art. 295 k.p.k. Sąd podzielił stanowisko Dyrektora IAS, że niemożliwe było ustosunkowanie się do zarzutu ich naruszenia, bowiem dotyczą odrębnych postępowań. Przedmiotem niniejszego postępowania jest odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 u.p.e.a. Ten przedmiot zakreśla granice procedowania organu, jak i sądowej kontroli podjętego rozstrzygnięcia.
Zdaniem Sądu, nie doszło do naruszenia art. 246 § 1 o.p. poprzez nieustosunkowanie się do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika z 14 lipca 2020 r. nr 2004-SPV.4103.99.2020 oraz decyzji Naczelnika wskazanej w pkt 2 wniosku. Z akt sprawy wynika, że w zażaleniu pełnomocnik nie wnosił o wstrzymanie wykonanie ww. decyzji, a jedynie o "wstrzymanie wykonania postanowienia Naczelnika II Urzędu Skarbowego dotyczącego zajęcia ruchomości dłużnika w postaci samochodu osobowego marki T.(...) oraz motocykla marki Y. (...)". Ponadto z akt sprawy wynika, że Naczelnik decyzją z 20 czerwca 2024 r. nr 2004-SKP.603.1.2024 r. odmówił wznowienia postępowania w sprawie: (-) zakończonej decyzją ostateczną z 14 lipca 2020 r. nr 2004-SPV.4103.99.2020 w zakresie podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec i kwiecień 2019 r.; (-) zakończonej decyzją ostateczną z 6 października 2022 r. nr 2004-SKP.4103.22.2022.7 w zakresie podatku od towarów i usług za maj i czerwiec 2019 r. W decyzji z 20 czerwca 2024 r. organ poinformował, że kwestia wstrzymania wykonania decyzji stanowi przedmiot innego postępowania i zostanie odrębnie rozstrzygnięta. Dyrektor IAS poinformował, że na dzień sporządzenia odpowiedzi na skargę w tym zakresie nie wydano rozstrzygnięcia.
Za całkowicie bezzasadny Sąd uznaje zarzut naruszenia art. 124 § 2 k.p.a. (w skardze omyłkowo wpisano art. 107 § 3 k.p.a.) Uzasadnienie postanowienia jest prawidłowe, zawiera wszystkie wymagane elementy. Organ nie tylko powołał prawne podstawy rozstrzygnięcia i wyczerpująco wyjaśnił jego motywy, ale też odniósł się do wszystkich podnoszonych przez stronę skarżącą zarzutów. Dyrektor IAS przeanalizował przy tym wszystkie okoliczności, które były istotne i niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, nie naruszając art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 9, art. 15, art. 77 i art. 80 k.p.a. Fakt, że organy podjęły swoje rozstrzygnięcia niegodnie z wolą strony skarżącej, nie oznacza, że naruszono przepisy prawa
Zarzuty skargi nie mogły zatem doprowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia, które wydane zostało w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa.
W sprawie nie wystąpiła przesłanka uzasadniająca umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie w art. 59 § 1 u.p.e.a. z uwagi na niedopuszczalność egzekucji. Organ słusznie uznał, że dopuszczalne jest prowadzenie egzekucji w oparciu o ww. tytuły wykonawcze.
W tym stanie rzeczy skargę oddalono w oparciu o art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2024 r. poz. 935 ze zm.).
Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na co pozwalał przepis art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ww. ustawy procesowej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło