I SA/Bk 296/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 września 2011 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie przyznania w pomniejszonej wysokości płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych oddala skargę. Pan W. P. (dalej przywoływany jako skarżący) w dniu 14 maja 2010 r. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w H. kontynuacyjny wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2010, w którym zadeklarował pakiet S02 - Rolnictwo ekologiczne, wariant S02a02 - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) na powierzchni 5,07 ha i wariant S02b02 - Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) na powierzchni 1,47 ha. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w H. decyzją z [...] lutego 2011 r. nr [...] przyznał skarżącemu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2010 w pomniejszonej wysokości, ze względu na stwierdzone zawyżenie deklarowanej powierzchni działek rolnych A i C położonych na działce ewidencyjnej nr [...] (woj. [...], powiat [...], gmina [...], obręb [...]). Organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie m.in. na ustaleniach z oględzin przeprowadzonych w gospodarstwie skarżącego w dniu [...] grudnia 2010 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. w wyniku rozpoznania odwołania skarżącego uznał, że organ I instancji nie wyjaśnił kwestii powierzchni działek rolnych A i C tj. rozbieżności pomiędzy powierzchnią wykazaną we wniosku, a powierzchnią ustaloną w oparciu o system informacji geograficznej, gdyż pomiaru działek dokonał w oparciu o zdjęcia z 2003 r., a przeprowadzone oględziny w terenie pozwoliły jedynie ustalić, czy aktualny stan działek na gruncie pokrywa się z aktualnie dostępnym obszarem ortofotomapy. W związku z powyższym, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. decyzją z [...] marca 2011 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po przeprowadzeniu postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w H. w dniu [...] kwietnia 2011 r. wydał decyzję nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości. Organ I instancji uwzględnił wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego w dniu [...] marca 2011 r. na działkach A i C, w trakcie której inspektorzy terenowi dokonali pomiaru ww. działek i stwierdzili, że w przypadku działki rolnej A powierzchnia deklarowana wynosiła - 2,87 ha, zaś powierzchnia stwierdzona - 2,53 ha, odnośnie działki rolnej C - powierzchnia deklarowana to 1,79 ha, a powierzchnia stwierdzona - 1,68 ha. Nie zgadzając się z powyższą decyzją skarżący złożył odwołanie do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., w którym zarzucił brak rzetelności w postępowaniu administracyjnym, naruszenie art. 7, art. 10 i art. 75 K.p.a. Ponadto skarżący wskazał na dużą rozbieżność w pomiarach działek z użyciem przez niego krokwi mierniczej, a pomiarem dokonanym przez ARiMR za pomocą przyrządów GPS. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. decyzją z [...] czerwca 2011 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w H. Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem skarżącego, że wynik kontroli przeprowadzonej w dniu [...] marca 2011 r. nie może stanowić dowodu w sprawie. Wskazał, że kontrole na miejscu mają na celu ustalenie powierzchni działek rolnych i ustalenie kwalifikowalności danej działki do płatności pod względem prowadzenia działalności rolniczej. W gospodarstwie rolnym skarżącego przeprowadzona została kontrola zasadnicza metodą inspekcji terenowej. Podczas kontroli inspektorzy terenowi dokonali kontroli spornych działek rolnych A i C zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2010. Inspektorzy terenowi stwierdzili na kontrolowanych działkach rolnych A i C zawyżenie powierzchni deklarowanej we wniosku w stosunku do powierzchni, na której rzeczywiście była prowadzona działalność rolnicza. W oparciu o wyniki z kontroli na miejscu ustalono stan faktyczny tj. powierzchnię wnioskowaną i stwierdzoną spornych działek rolnych. Zdaniem organu z przepisów art. 23 i art. 23a rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 497/2008 (Dz. Urz. UE L 141/18 z 30.04.2004 r.) nie wynika obowiązek uczestnictwa podmiotu kontrolowanego w czynnościach kontrolnych, ani zawiadamiania go o tych czynnościach. Przeciwnie zasadą jest, że kontrole na miejscu przeprowadzane są bez uprzedzenia, możliwość zawiadomienia zależy od uznania kontrolujących, że nie zagraża to celowi kontroli. Stąd nie zawiadomienie skarżącego o terminie czynności kontrolnych w rozpoznawanej sprawie nie może być uznane za naruszenie prawa. Biorąc pod uwagę ustalone zawyżenie powierzchni o 0,45 ha, co stanowi 9,74 % powierzchni stwierdzonej w wariancie S02a02, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w H. prawidłowo zastosował art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, obliczając wysokość pomocy na podstawie obszaru stwierdzonego po kontroli administracyjnej po kontroli na miejscu pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy. Organ odwoławczy nie uwzględnił zarzutu naruszenia art. 7 i art. 75 oraz art. 10 § 1 K.p.a. Wskazał, że organ prowadzący postępowanie administracyjne podjął wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu strony. Chcąc wyjaśnić wątpliwości co do faktycznej powierzchni użytkowania działek rolnych A i C, skierował gospodarstwo rolne skarżącego do kontroli na miejscu. Działki rolne zostały zlokalizowane przez inspektorów w terenie za pomocą map i GPS-u, a pomiary dokonane zostały za pomocą GPS-u. Z przeprowadzonej przez Katedrę Geodezji Satelitarnej i Nawigacji Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie ekspertyzy urządzeń GPS wynika, iż testowane odbiorniki spełniają wymagania wynikające z zapisów art. 30 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 i mogą być wykorzystywane do kontroli obszarowych. Z załączonego do raportu z czynności kontrolnych raportu z odbiorników GPS jednoznacznie wynika, że kontroli dokonano na działkach ewidencyjnych zadeklarowanych przez skarżącego. Skarżący został również powiadomiony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. W skardze do sadu administracyjnego skarżący zarzucił naruszenie art. 7 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie jego wniosku o dokonanie pomiaru zadeklarowanych działek za pomocą krokwi mierniczej. W jego ocenie, słuszność tego wniosku potwierdzają m.in. wyniki kolejnych pomiarów dokonywanych przez inspektorów ARMiR. Ponadto z dokumentu "Karta jednostki opodatkowania" na bieżący rok wynika, że ustalona przez Gminę [...] powierzchnia działek ornych (umiejscowionych na działce nr [...] i [...]), w tym spornych wynosi 5,87 ha. Jeżeli od tej powierzchni odjąć sumę powierzchni działek oznaczonych we wniosku jako B, D i G, to i tak zadeklarowana wielkość pozostałych działek (tj. 4,66 ha) jest mniejsza od ustalonych przez Gminę (tj. 5,46 ha). W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Spór w tej sprawie dotyczy prawidłowości ustalenia przez organy powierzchni działek rolnych A i C położonych na należącej do skarżącego działce ewidencyjnej nr [...]. Odnosząc się do tej kwestii w pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.) płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o powierzchni wynoszącej co najmniej 1 ha użytków rolnych i zobowiąże się do: 1) przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 23 rozporządzenia 1257/1999/WE z 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26 czerwca 1999 r. ze zm.) oraz art. 13 i 20 rozporządzenia 817/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia 1257/1999/WE (Dz. Urz. UE L 153 z 30kwietnia 2004 r.); 2) realizacji pakietów, o których mowa w § 1 ust. 2, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej; 3) prowadzenia rejestru działań realizowanych w ramach programu rolnośrodowiskowego (rejestru działalności rolnośrodowiskowej), zawierającego wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin, z tym że rejestr ten w odniesieniu do zastosowania nawozów prowadzi się dla całego gospodarstwa rolnego; rejestr działalności rolnośrodowiskowej prowadzi się na formularzu udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa; 4) w przypadku realizacji pakietu, o którym mowa w § 1 ust. 2 pkt 1 - realizacji tego pakietu na wszystkich działkach rolnych w gospodarstwie rolnym. W szczególności stosownie do § 3 ust. 1 pkt 1) ww. rozporządzenia płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu do działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, użytkowanych jako grunty orne, łąki lub pastwiska, a w przypadku pakietu, o którym mowa w § 1 ust. 2 pkt 2, użytkowanych również jako sady. W opinii Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy w pełni uzasadniał ustalenie przez organy ARiMR, że skarżący we wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2010 zadeklarował zawyżoną powierzchnię działek rolnych A i C. Przeprowadzone w tym zakresie postępowanie odpowiada przepisom prawa. W szczególności organy podjęły wszelkie niezbędne czynności zmierzające do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w tym wypełniły obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 7 K.p.a.). I tak, ze względu na stwierdzone rozbieżności pomiędzy danymi pozostającymi w dyspozycji Agencji, a wnioskiem złożonym przez beneficjenta w dniu [...] grudnia 2010 r. przeprowadzono oględziny na gruncie w gospodarstwie skarżącego. W wyniku oględzin ustalono zasięg aktualnych pól zagospodarowania uprawnionych do uzyskania płatności. Na tę okoliczność sporządzono protokół oględzin, do którego dołączono protokół graficzny i płytę CD (k. 14-19 akt adm.). W przeprowadzeniu tego dowodu uczestniczył skarżący, nie zgłaszając żadnych uwag. W związku z tym, że przeprowadzone oględziny nie obejmowały pomiaru działek, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. (działając jako organ odwoławczy) skierował gospodarstwo rolne skarżącego do kontroli na miejscu w celu ustalenia rzeczywistej powierzchni działek rolnych zadeklarowanych we wniosku. Kontrolę tę przeprowadzono w dniu [...] marca 2011 r. Z przeprowadzonej weryfikacji sporządzono raport zawierający w szczególności wyniki pomiarów dokonanych przy pomocy urządzenia GPS. Do raportu dołączono załączniki graficzne oraz płytę CD, na której zamieszczono m.in. fotografie wykonane w trakcie kontroli oraz dane z pomiarów GPS (k. 45-48 akt adm.). Kontrola wykazała, że zadeklarowana powierzchnia działek rolnych A i C położonych na działce ewidencyjnej nr [...] jest większa od powierzchni stwierdzonej. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. w piśmie z [...] września 2011 r. wyjaśnił, że na załączonej płycie CD zawarte są wynikowe dane pomiarów GPS w postaci zestawienia współrzędnych punktów określających granice zmierzonych działek rolnych. Przedstawił także szkic pomiarowy prezentujący nałożenie wyników pomiarów GPS działek rolnych A i C na graficzne dane ewidencji gruntów - granice działek ewidencyjnych (k. 29). Trzeba zauważyć, ze szkic ten jest adekwatny do załącznika graficznego sporządzonego w ramach oględzin przeprowadzonych [...] grudnia 2010 r. Nadto wyniki pomiarów z [...] marca 2011 r. (2,53 ha i 1,68 ha) są też w istocie zbieżne z pierwszymi wyliczeniami powierzchni spornych działek dokonanymi wyłączne na podstawie oględzin, ale bez pomiarów na gruncie (2,66 ha i 1,60 ha). Różnica wynosi 0,05 ha. Organ odwoławczy wyjaśnił, że działki rolne są lokalizowane przez inspektorów w terenie za pomocą map i GPS-u, a pomiary dokonywane są za pomocą GPS-u. Odpowiednio przeszkoleni inspektorzy terenowi korzystają ze specjalistycznego oprogramowania zintegrowanego z urządzeniami pomiarowymi, przystosowanymi do pracy w terenie, które z dużą dokładnością określają powierzchnię działek rolnych. Organ wskazał także, że z ekspertyzy urządzeń GPS sporządzonej w Katedrze Geodezji Satelitarnej i Nawigacji Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie wynika, iż spełniają one wymagania wynikające z zapisów art. 30 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 i mogą być wykorzystywane do kontroli obszarowych. W tym miejscu trzeba zaznaczyć, że w przepisie art. 29 Rozporządzenia Nr 796/2004 wskazano wyraźnie, że w przypadku kontroli na miejscu państwa członkowskie mogą korzystać z systemów teledetekcji oraz technik globalnego systemu nawigacji satelitarnej. Zgodnie zaś z art. 30 ust. 1 powierzchnia działki rolnej określana jest za pomocą wszelkich środków spełniających minimalną jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne. Dalej w ust. 2 jest mowa o tym, że przy określaniu powierzchni można wziąć pod uwagę powierzchnię działki rolnej pod warunkiem, że jest ona w pełni użytkowana zgodnie z normami przyjętymi w danym Państwie członkowskim lub regionie, w innych przypadkach brana jest pod uwagę powierzchnia faktycznie użytkowana. W ocenie Sądu powyższe okoliczności w pełni uzasadniały ocenę, iż wyniki kontroli na miejscu stanowią wiarygodny dowód pozwalający na określenie powierzchni spornych działek. Raport z powyższych czynności wraz z załącznikami w sposób szczegółowy dokumentuje podjęte ustalenia. Dowody te zostały poddane przez organy wnikliwej analizie, zaś podjęte wnioski przedstawiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Strona nie przedstawiła dowodów przeciwnych, które podważałyby trafność tych ustaleń. W związku z tym zasadnie przyznano skarżącemu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na 2010 rok w pomniejszonej wysokości. Wbrew stanowisku skarżącego organ był uprawniony do przeprowadzenia kontroli bez powiadomienia strony. Na gruncie postępowania dotyczącego przyznania płatności znajduje w tym zakresie zastosowanie przepis art. 23a ust. 1 Rozporządzenia Nr 769/2004, zgodnie z którym kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to wynikowi kontroli, zawiadomienie o kontroli następuje z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum, nieprzekraczającym 14 dni. Kontrole mogą być zatem przeprowadzane bez uprzedzenia. Reguły te mają charakter szczególny w stosunku do zasad przewidzianych w przepisach K.p.a., które nie znajdują w tym przypadku zastosowania. Akta sprawy nie zawierają dowodu doręczenia Raportu z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] marca 2011 r. skarżącemu. Uchybienie to nie miało jednak, zdaniem Sądu, wpływu na wynik sprawy. Zgodnie z art. 145 § 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2003 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie Raport wraz z załącznikami został włączony do akt. Strona następnie była dwukrotnie zawiadamiana o możliwości zapoznania się z aktami sprawy – zawiadomienie wystosowane przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] kwietnia 2011 r. oraz zawiadomienie wystosowane przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. z [...] maja 2011 r. W związku z drugim z zawiadomień skarżący w dniu 30 maja 2011 r. stawił się w siedzibie organu i zaznajomił się z wszystkimi materiałami zebranymi w sprawie, co potwierdził własnoręcznym podpisem. Nadto w treści protokołu sporządzonego z tej czynności skarżący odnosi się wprost do przeprowadzonego pomiaru kontrolnego, dokument ten musiał być zatem mu znany. Powyższe przeczy twierdzeniom skarżącego przedstawionym na rozprawie w dniu 21 września 2011 r. Prawidłowości ustaleń podjętych w wyniku bezpośredniej kontroli na miejscu nie podważają dane wynikające z dołączonego do skargi dokumentu - "Karta jednostki opodatkowania". Sklasyfikowanie określonych gruntów skarżącego, jako użytków rolnych nie wyklucza tego, że mogą być one faktycznie w części nieużytkowane. Nadto wyliczenia dokonane skardze pomijają fakt, że grunty rolne wskazane w "Karcie..." pod poz. 15 są położone na dwóch działkach ewidencyjnych nr [...] i [...], a nie wyłącznie na działce nr [...]. Wobec powyższego, nie stwierdzając podstaw do uwzględnienia skargi, na mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2003 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.