I SA/Bk 297/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), sędzia WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania podatkowego w sprawie stwierdzenia nadpłaty w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za lata 2007 – 2011 oddala skargę. Wnioskiem z 9 marca 2012 r. uzupełnionym pismami z 3 kwietnia 2012 r. i 11 kwietnia 2012 r. Pani M. M., (dalej także jako: skarżąca), zwróciła się do Wójta Gminy G. o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2007- 2011. Uzasadniając swój wniosek skarżąca wskazała, że zmiana użytków rolnych na tereny mieszkaniowe nastąpiła na wniosek gminy, o czym skarżąca nie była powiadamiana. W uzupełnieniu wniosku skarżąca podniosła, że nieruchomość położona w G. przy ul. [...] cały czas była i jest rolna. Wójt Gminy G. decyzją z [...] maja 2012 r. Nr [...] umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości wymierzonego w ramach łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2007-2011. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że decyzje ustalające podatek od nieruchomości za lata objęte wnioskiem stały się ostateczne, zatem w stosunku do należności z nich wynikających nie można stwierdzić nadpłaty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z [...] lipca 2012 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podniósł, że wymiar podatku od nieruchomości za lata 2007-2012 został ustalony decyzjami ostatecznymi, które pozostają w obrocie prawnym. Dodatkowo przywołując treść art.72 §1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej w skrócie, jako: "o.p."), organ II instancji wskazał, że nadpłatą jest nadpłacony lub nienależnie uiszczony podatek. Jednakże w sytuacji, gdy w obrocie prawnym pozostają decyzje ustalające podatek, tak jak w przedmiotowej sprawie, brak jest możliwości uruchomienia trybu z art. 75 o.p , którego celem jest stwierdzenie nadpłaty, bowiem w ten sposób nie można wzruszyć ostatecznych decyzji wymiarowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wskazało także, że strona kwestionując kwotę podatku wynikającą z decyzji ustalających powinna pierwotnie w postępowaniu odwoławczym lub w trybach nadzwyczajnych wyeliminować z obrotu prawnego powyższe decyzje lub je zmienić, co w konsekwencji może umożliwić zwrot nadpłaty. Organ odwoławczy wskazał, że dopóki w obrocie prawnym istnieją decyzje ustalające wysokość podatku od nieruchomości za lata 2007-2011 nie jest możliwe wydanie decyzji stwierdzającej nadpłatę w podatku, bez wzruszenia tych decyzji w trybie nadzwyczajnym. Oznacza to, że złożony przez skarżącą wniosek o stwierdzenie nadpłaty jest bezprzedmiotowy i nie może wywołać zamierzonego skutku. Brak podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy skutkował umorzeniem postępowania w trybie art. 208 §1 o.p. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. skarżąca, w terminie, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W uzasadnieniu skargi wskazała, że nie zgadza się z nią w całości, ponieważ sporna działka była rolna a nie budowlana i dlatego należy się jej zwrot nadpłaty. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie jak niezasadnej, podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Dodatkowo Organ odwoławczy podniósł, że wskazał skarżącej sposób wzruszenia ostatecznych decyzji wymiarowych w trybach nadzwyczajnych: wznowienia postępowania podatkowego (art.240 o.p.), stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych (art.247 o.p.), albo zmiany decyzji ostatecznych w trybie art.254 o.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Na wstępie przypomnieć należy, że wymiar podatku od nieruchomości od gruntów położonych w G. na lata 2007-2011, został ustalony skarżącej przez Wójta Gminy G. w decyzjach wydanych w sprawie wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego: 1) z dnia [...] września 2007 r. nr [...] (na 2007 r., decyzja zmieniająca), 2) z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] (na 2008 r.), 3) z [...] lutego 2009 r. nr [...] (na 2009 r.), 4) z [...] lutego 2010 r. nr [...] (na 2010 r.) oraz z [...] września 2011 r. nr [...] (na 2011 r., decyzja zmieniająca). Z akt sprawy wynika, że wszystkie wyżej wymienione decyzje wymiarowe są decyzjami ostatecznymi (nie służy od nich odwołanie). To oznacza, że ich uchylenie lub zmiana, stwierdzenie nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Ordynacji podatkowej oraz ustawach podatkowych (art.128 o.p.). Zasada trwałości decyzji ostatecznych, o której mowa w art.128 o.p. oznacza, że w sprawie rozstrzygniętej taką decyzją niedopuszczalne jest ponowne wydanie innej decyzji, a uchylenie bądź zmiana takiej decyzji może nastąpić tylko w ramach procedur wyraźnie wskazanych bądź to w przepisach o.p., bądź też w przepisach ustaw podatkowych. W chwili obecnej wzruszenie decyzji ostatecznych może nastąpić, tylko w trybie: wznowienia postępowania (art.240-246 o.p.), stwierdzenia nieważności decyzji (art.247-art.252 o.p.), uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej (art.253-art.256 o.p.) lub wygaśnięcia decyzji (art.258-art.259 o.p.). Takim trybem nie jest natomiast tryb stwierdzenia nadpłaty podatku. Nadpłata nie jest, bowiem samoistnym stosunkiem prawnym, a jej wysokość zawsze zależy od wielkości zobowiązania bądź jego braku. Tym samym wniosek o zwrot nadpłaty powoduje wszczęcie szczególnego postępowania zmierzającego pośrednio do ustalenia istnienia bądź nie istnienia zobowiązania podatkowego oraz wprost do wydania decyzji w sprawie zwrotu nadpłaty. Uprawnienie do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku przysługuje podatnikowi, który kwestionuje zasadność lub wysokość podatku pobranego przez płatnika (art.75 §1 o.p.), a także, podatnikom, których zobowiązanie powstaje z mocy prawa (art.21 §1 pkt 1 o.p.) w przypadkach wyraźnie wskazanych w art.75 §2 pkt 1 o.p. Uprawnienie takie nie przysługuje natomiast podatnikom, których zobowiązanie powstaje na skutek wydania i doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, o którym mowa w art. 21 §1 pkt 2 o.p., tak jak w przedmiotowej sprawie. Powyższe wskazuje wyraźnie, że tryb stwierdzenia nadpłaty nie może zostać uruchomiony w celu zmiany decyzji ostatecznych ustalających wysokość zobowiązania podatkowego na dany rok podatkowy. Tym samym wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2007-2011 nie mógł spowodować wzruszenia decyzji ostatecznych ustalających wysokość zobowiązania podatkowego za poszczególne lata podatkowe objęte wnioskiem i powrotu do wymiaru zobowiązania w podatku od nieruchomości za ten okres. Obligatoryjną przesłanką umorzonego postępowania jest jego bezprzedmiotowość (art. 208 § 1 o.p.). Oznacza to, że jeżeli wystąpi bezprzedmiotowość postępowania organ podatkowy musi bezwzględnie umorzyć postępowanie podatkowe. Stwierdzenie braku przedmiotu postępowania w rozpoznawanej sprawie, z uwagi na brak możliwości powrotu do wymiaru zobowiązania w podatku od nieruchomości, obligowało tym samym organ podatkowy do umorzenia prowadzonego postępowania podatkowego. Działanie takie nie narusza, więc prawa. Tym bardziej, że jak wskazuje się w doktrynie, wydanie decyzji o umorzeniu postępowania zapewnia stronie gwarancje procesowe przewidziane w postępowaniu podatkowym w szczególności możliwość rozpoznania sprawy przez organ II instancji, na skutek wniesionego odwołania oraz zaskarżenia ostatecznej decyzji tego organu do sądu administracyjnego (S. Presnarowicz, komentarz do art.208 ustawy Ordynacja podatkowa, komentarz LEX 2011). Mając powyższe na uwadze na mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.