I SA/Bk 297/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 06 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 600 zł w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] stycznia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych, od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów oraz nieznajdujących pokrycia w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym 2010 oraz w latach poprzednich, pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania za 2010 rok p o s t a n a w i a - przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z połowy kosztów sądowych, - w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. , A. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 600 zł podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z synem J. K. ([...] lata). Źródło miesięcznego utrzymania rodziny stanowi dochód uzyskiwany przez skarżącego z tytułu prowadzenia działalności dorywczej w wysokości średnio 2.600 euro. J. K. pozostaje na wyłącznym utrzymaniu skarżącego. Wykazane wydatki miesięczne stanowią: rata spłaty pożyczki (odsetki) zaciągniętej w 2002 r. na kwotę 80.000 £ (funtów szterlingów) w wysokości 67 £; rata spłaty zobowiązania z tytułu długu wekslowego w wysokości 198.000 euro – spłacane odsetki w kwocie 247 euro; rata spłaty pożyczki (odsetki) zaciągniętej w 2009 r. na kwotę 40.000 £ w wysokości 34 £; czynsz za wynajęcie domu w H. – 1.000 euro; opłaty za media 80 euro; inne koszty utrzymania wnioskodawcy i syna – 1.000 euro. A. K. wyjaśnił, że od [...] r. razem z studiującym synem zamieszkuje na terenie H. Skarżący nie uzyskuje dochodów na terenie P., nie posiada również majątku i zgromadzonych oszczędności. Charakter wykonywanych przez wnioskodawcę czynności zarobkowych wymusza przebywanie przez niego na terenie H. lub W. B. Z uwagi na wysokie koszty utrzymania oraz czynsze w W. B. A. K. mieszka w H. Kryzys ekonomiczny w H. spowodował, że dochody skarżącego spadły w okresie trzech ostatnich lat o 80%. W rezultacie ustaleń podjętych po rozwodzie wnioskodawcy z A. K. (podział majątku), mieszkanie w W. otrzymał syn K. K. natomiast dom jednorodzinny w G. przeszedł na własność syna J. K. Z pełnomocnikiem doradcą podatkowym W. A obowiązuje skarżącego porozumienie, że pełnomocnik otrzyma wynagrodzenie za zastępstwo procesowe przed sądem administracyjnym w przypadku uwzględnienia skargi i zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego na rzecz skarżącego. W takiej sytuacji pełnomocnik otrzyma wynagrodzenie w wysokości 100% zwrotu kosztów zastępstwa po uprawomocnieniu się wyroku (k. 34 – 36). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 01 kwietnia 2016 r. (k. 38) A. K. oświadczył, że roczne koszty bieżącego utrzymania na terenie W. B. – G. wynoszą: 20 £ - opłaty administracyjne; 1.145 £ - telefony; 1.677 £ - wydatki samochodowe; 394 £ - wydatki na nieruchomości; 468 £ -wydatki komputerowe, biurowe; 500 £ - obsługa księgowa. Do kosztów tych trzeba doliczyć uprzednio wskazane wydatki miesięczne. Wnioskodawca zajmuje się usługami konsultingowymi (konsulting biznesowy) na rzecz osób i firm z U. Działalność ta polega na otwieraniu działalności dla tych firm na terenie G. i wyszukiwaniu dla nich kontrahentów z krajów Europy Zachodniej. Skarżący nie posiada lokat oszczędnościowych oraz rachunków bankowych w Polsce i zagranicą. Podatkowy okres rozliczeniowy w W. B. rozciąga się od 01 lipca do 30 czerwca. A. K. nie otrzymuje rachunków potwierdzających wydatki ponoszone na gospodarstwo domowe. Umowa pożyczki z J. W. na kwotę 40.000 £ została zawarta ustnie (k. 40 – 42). Do akt sprawy skarżący dołączył: kserokopie weksli na sumę 198.000 euro (k. 43 – 45); umowę pożyczki na kwotę 80.000 £ (k. 46); a. dokumentację podatkową (k. 47 – 48). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (w tym przyznane zwolnienie z połowy kosztów sądowych) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu A. K. wykazał iż, jedyne źródło miesięcznego utrzymania dwuosobowej rodziny stanowi prowadzona przez niego działalność dorywcza tj. usługi konsultingowe (konsulting biznesowy) na rzecz osób i firm z U. Dochód z tytułu prowadzenia tej działalności wyniósł (z uwagi na specyfikę okresu rozliczeń podatkowych w W. B. – G. za reprezentatywny okres rozliczeniowy przyjęto ostatnie rozliczenie wnioskodawcy tj. od 01 lipca 2014 r. do 30 czerwca 2015 r. k. 47) 30.216 £, po odliczeniu należnego podatku dochodowego tj. kwoty 5.544 £ dochód ten wyniósł 24.672 £ (k. 42 i k. 47 – 48). W przeliczeniu na poszczególne miesiące wysokość tego dochodu to średnio 2.056 £. Wysokość kursu funta szterlinga to 5,54 zł (tabela kursu walut NBP Nr 085/A/NBP/2016 z dnia 04 maja br.). Zatem miesięczna wysokość wynagrodzenia wnioskodawcy w przeliczeniu na złotówki to 11.390,24 zł. Wyszczególnione wydatki miesięczne wynoszą 2.327 euro (czynsz za wynajęcie domu w H.; opłaty za media; inne koszty utrzymania wnioskodawcy i syna; spłacane odsetki z tytułu długu wekslowego). Koszty związane z prowadzoną działalnością w analizowanym okresie rozliczeniowym wynoszą 4.204 £ (opłaty administracyjne; telefony; wydatki samochodowe; wydatki na nieruchomości; wydatki komputerowe, biurowe; obsługa księgowa), co stanowi w przeliczeniu na poszczególne miesiące 350 £. Dodatkowo skarżący spłaca pożyczki zaciągnięte w funtach szterlingach w łącznej kwocie 101 £ miesięcznie. Łącznie miesięczne wydatki A. K. związane z miesięcznym utrzymaniem wynoszą 451 £ i 2.327 euro. Wysokość kursu euro to 4,39 zł, wysokość kursu funta szterlinga została wskazana wyżej (tabela kursu walut NBP Nr 085/A/NBP/2016 z dnia 04 maja br.), zatem łączna miesięczna wysokość wydatków wnioskodawcy w przeliczeniu na złotówki to 12.714,07 zł. Wykazane wydatki przewyższają uzyskiwany dochód o 1.323,76 zł. Skarżący nie posiada majątku, w tym zgromadzonych oszczędności, nie ma również rachunków bankowych w kraju i zagranicą. A. K. jest zadłużony na kwotę 120.000 £ (pożyczki) oraz 198.000 euro (weksle). Pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym J. K. pozostaje na wyłącznym utrzymaniu skarżącego, posiada dom jednorodzinny w G. W tym miejscu należy wskazać, iż na obecnym etapie postepowania koszty sądowe ograniczają się do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 6.754 zł (k. 30). Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż skarżący nie jest w stanie na pokryć kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w pełnym zakresie. Jednak posiadanie przez wnioskodawcę stałego źródła dochodu w postaci prowadzonej działalności - usługi konsultingowe (konsulting biznesowy) pozwala na uznanie, iż A. K. jest w stanie pokryć połowę kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. U podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia legła okoliczność, iż A. K. osiąga znaczny miesięczny dochód tj. 2.056 £ (11.390,24 zł). Skarżący dysponując tym wynagrodzeniem oraz mając świadomość prowadzenia postepowania sadowoadministracyjnego i związanych z nim kosztów powinien wygospodarować przynajmniej część tej kwoty na pokrycie połowy kosztów sądowych w sprawie niniejszej. Przy ustalaniu wysokości przyznanego zwolnienia szczególnie wzięto pod wysokość średnich miesięcznych wydatków wnioskodawcy oraz brak majątku. Natomiast przyznane zwolnienie umożliwi rozpoznanie sprawy przez Sąd. Koszty postępowania sądowoadministracyjnego – w tym koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część posiadanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 i 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.