I SA/Bk 3/06

WyrokWSA w Białymstoku2006-03-01

Skład orzekający: Sławomir Presnarowicz, Włodzimierz Witold Kędzierski, Józef Orzel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku niedostarczenia towaru objętego procedurą tranzytu do urzędu celnego przeznaczenia, powstaje dług celny po stronie przewoźnika, nawet jeśli przedstawiono dokumenty sugerujące odbiór towaru przez odbiorcę?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że niedostarczenie towaru objętego procedurą tranzytu do urzędu celnego przeznaczenia, zgodnie z art. 203 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, powoduje powstanie długu celnego po stronie przewoźnika. Dokumenty przedstawione przez skarżącą, które miały potwierdzać prawidłowe zakończenie operacji TIR, nie spełniały wymogów formalnych określonych w przepisach wykonawczych do Wspólnotowego Kodeksu Celnego i nie mogły stanowić dowodu na prawidłowość zakończenia procedury.
Stan faktyczny
Spółka P. T. S.A. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. o stwierdzeniu powstania długu celnego w przywozie w związku z niedostarczeniem towaru (opon samochodowych) przewożonego na podstawie karnetu TIR do urzędu celnego przeznaczenia we Francji. Spółka podnosiła, że towar został rozładowany przez pracowników magazynu we Francji, a kierowcy zwrócono podstemplowany list przewozowy i nieostemplowany karnet TIR. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów k.p.a. oraz niezweryfikowanie nowych dowodów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, Sędziowie sędzia NSA Włodzimierz Witold Kędzierski,, sędzia NSA Józef Orzel (spr.), Protokolant Marcin Kojło, po rozpoznaniu w dniu 01 marca 2006 r. sprawy ze skargi P. T. S.A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] listopada 2005 r. Nr [...] w przedmiocie powstania długu celnego oddala skargę. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...].12.2004 r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. wszczął z urzędu w stosunku do P. T. S.A. w B. postępowanie w sprawie braku potwierdzenia dostarczenia do urzędu celnego przeznaczenia, tj. do Urzędu Celnego w E. (Francja) towarów w postaci opon do samochodów osobowych o masie brutto 12 635 kg z zastosowaniem karnetu TIR Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. Decyzją z dnia [...].09.2005 r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w B. stwierdził, że w odniesieniu do w/w towarów, z mocy prawa w dniu 03.09.2004 r. powstał dług celny w przywozie oraz określono kwotę wynikającą z długu celnego, a także podatek od towarów i usług. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w dniu [...] sierpnia 2004 r. w granicznym miejscu odpraw celnych w Oddziale Celnym w B. Urzędu Celnego w B. zostały przedstawione i zgłoszone do procedury tranzytu zewnętrznego towary niewspólnotowe w postaci 2200 szt. opon samochodowych, o masie brutto 12.635 kg i wartości 45.980,-EUR, przewożone na podstawie karnetu TIR Nr [...]. Przedmiotowe towary powinny być przedstawione w urzędzie celnym przeznaczenia, tj. w Urzędzie Celnym w E. w terminie wyznaczonym do dnia 03.09.2004 r. Powyższe towary nie zostały jednak dostarczone do wyznaczonego w karnecie urzędu celnego przeznaczenia, tj. do Urzędu Celnego w E. (Francja). Powyższe organ ustalił na podstawie pisma otrzymanego od Centralnego Biura Tranzytu Izby Celnej w Ł., z którego wynika, że ani przesyłka ani karnet TIR nie zostały przedstawione w UC E. we Francji i nie można uzyskać o nich żadnych informacji. Powyższe ustalenia pozwoliły, w świetle obowiązujących przepisów na przyjęcie, że niedostarczenie towaru przewożonego w procedurze tranzytu uniemożliwiło organom celnym kontynuację działań w zakresie dozoru celnego, a to zgodnie z art. 203 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego spowodowało powstanie długu celnego po stronie spółki P. T. S.A. w B. Pismem z dnia 07.10.2005r. firma P. T. S.A. złożyła odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania strona podniosła, iż karnet TIR Nr [...] został wydany kierowcy zespołu przyczepowego o nr rejestracyjnym [...]. Kierowca tego zespołu w dniu 25.08.2004 r. otrzymał zlecenie przewozu towaru z Rosji do Francji pod osłoną w/w karnetu TIR. We Francji zgłosił się do wskazanej spedycji, gdzie oddał wszystkie dokumenty celem odprawy towaru. Kierowcę poproszono, by czekał na parkingu przy magazynach celnych, gdzie miał nastąpić rozładunek. Około 3.00 w nocy wskazano kierowcy rampę do rozładunku. Pracownicy magazynu zerwali plomby i rozładowali towar. Rano zwrócono kierowcy podstemplowany list przewozowy oraz nieostemplowany karnet TIR. Ten fakt został zgłoszony przez kierowcę przedstawicielowi P. T. S.A. w P., co spowodowało, iż strona otrzymała od odbiorcy towaru informację przywozową IM [...] Nr [...] z dnia 01.09.2004 r. skierowaną do służb celnych w E. Do odwołania strona załączyła dwie kopie dokumentów sporządzonych w języku francuskim wraz z tłumaczeniami na język polski oraz kopię dokumentu CMR Nr [...] z dnia 26.08.2004 r. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją Nr [...] z dnia [...].11.2005 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji, powołując stosowne przepisy rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny stwierdził, iż dowodem potwierdzającym prawidłowość zakończenia operacji TIR może być: - dowód w formie dokumentu poświadczonego przez organy celne Państwa Członkowskiego przeznaczenia lub wyprowadzenia, określającego towary i ustanawiającego, że zostały one przedstawione w urzędzie celnym przeznaczenia lub wyprowadzenia; - dokument celny wystawiony w kraju trzecim, wprowadzającym towary do przeznaczenia celnego, lub kopię, lub jego fotokopię, określającą towary. Kopie lub fotokopie muszą być poświadczane, jako będące odpisami, przez organ, który poświadczył oryginalne dokumenty, przez władze zainteresowanych państw trzecich lub władze jednego z Państw Członkowskich. W przedmiotowej sprawie karnet TIR Nr [...] został wydany firmie P. T. S.A., która nabyła uprawnienia do przewozu towarów zgodnie z procedurą TIR oraz przyjęła na siebie obowiązek przeprowadzenia operacji TIR zgodnie z postanowieniami Konwencji TIR. W przedmiotowej sprawie firma P. T. S.A. nie dopełniła obowiązku dostarczenia towaru objętego procedurą tranzytu do urzędu celnego przeznaczenia. Powołując art. 4 pkt. 9 i 12, art. 92 ust. 1 i 2, art. 96 ust. 1, art. 37 ust. 1 i art. 203 ust.1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego organ stwierdził, że niedostarczenie przez stronę towaru przewożonego w procedurze tranzytu uniemożliwiło organom celnym kontynuację działań z zakresu dozoru celnego. To spowodowało, że strona jako dłużnik odpowiada za powstanie długu celnego i dlatego jest zobowiązana do uiszczenia należności celnych przywozowych. Podkreślił, że z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wynika, iż towary przewożone przez stronę na podstawie karnetu TIR nie zostały dostarczone do wyznaczonego urzędu celnego ani też do żadnego innego urzędu celnego. Powyższe wynika z odpowiedzi nadesłanej przez Urząd Celny w E. z dnia 17 marca 2005 r. na powiadomienie Urzędu Celnego w B. o poszukiwaniu towarów przewożonych według karnetu TIR. Dokonując oceny przedłożonych przez Stronę wraz z odwołaniem dokumentów organ stwierdził, iż nie stanowią one dowodu potwierdzającego prawidłowość zakończenia operacji TIR zgodnie z przepisem art. 455 ust. 3 i 4 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 02.07.1993 r. wprowadzającego przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny. Podkreślił, że zawarta w przedłożonych kopiach faksów informacja o dopełnieniu formalności w Urzędzie Celnym w E. jest niezgodna z informacją Urzędu Celnego w E. uzyskaną przez organ celny I instancji. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skarżąca spółka wniosła o uchylenie Decyzji Dyrektora Izby Skarbowej jako naruszającej następujące przepisy prawa: - art. 7 k.p.a. zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, - art. 8 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną, - art. 77 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Skarżąca spółka zaznaczyła, że pomimo przedłożenia przez nią wraz z odwołaniem nowych dokumentów potwierdzających odbiór towaru oraz dopełnienie należności celno-podatkowych przez odbiorcę, Urząd Celny nie zweryfikował tej informacji z Urzędem Celnym w E. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie. Pismem z dnia 6 lutego 2006 r. skarżąca spółka nadesłała nowe środki dowodowe potwierdzające uiszczenie należności celno-podatkowych przez odbiorcę w postaci dwóch dokumentów w języku francuskim wraz z tłumaczeniami na język polski. Na obu dokumentach widnieją okrągłe pieczęcie Francuskich Urzędów Celnych E. datowane na dzień 30 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził, podnoszonych w skardze, naruszeń przepisów prawa. Skarga zawiera zarzuty skierowane w większości do postępowania prowadzonego przez organy obu instancji, w szczególności organu II instancji poprzez nie uwzględnienie dołączonych do odwołania dokumentów świadczących, zdaniem skarżącej spółki o dopełnieniu formalności celno-podatkowych przez odbiorcę towaru. Podkreślić należy, że skarga zawierała zarzuty naruszenia art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a., który to akt prawny w sprawie nie ma zastosowania. W myśl art. 73. ust. 1 ustawy z dnia 19.03.2004 r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. Jednocześnie zgodnie z art. art. 2 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) przepisy ustawy stosuje się między innymi do podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego, do których ustalania lub określania uprawnione są organy podatkowe. Powyższe oznacza, że w sprawie miały zastosowanie przepisy procesowe uregulowane w Ordynacji podatkowej a nie jak wskazała to w skardze skarżąca spółka przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazać należy, że Sąd administracyjny rozpoznając sprawę nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oznacza to, że Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Tym nie mniej wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności nie dopatrzył się błędów w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym. Spór między skarżącą spółką a organem celnym sprowadzał się praktycznie do ustalenia, czy w przedmiotowej sprawie nastąpiło prawidłowe zamknięcie karnetu TIR, w szczególności czy towar został dostarczony do urzędu celnego przeznaczenia i uregulowane zostały wymagane należności celno-podatkowe. Podkreślić należy, że z dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych w sposób jednoznaczny wynika, że skarżąca spółka będąc przewoźnikiem naruszyła swe zobowiązania wynikające z faktu posiadania karnetu TIR, pod osłoną, którego przewoziła powierzony jej towar w postaci opon samochodowych. Spółka P. T. S.A. w B. nie dostarczyła przewożonego towaru do wskazanego urzędu celnego przeznaczenia w wyznaczonym terminie i nie wykazała, że zaistniały okoliczności wymienione w art. 41 Konwencji TIR skutkujące zwolnieniem jej z odpowiedzialności. Stwierdzić zatem należy, że organy celne trafnie orzekły, że skarżąca spółka jest obowiązana do uiszczenia należności celnych z tytułu powstania długu celnego w przywozie. Powyższe wynika z odpowiedzi nadesłanej przez Urząd Celny w E. z dnia 17.03.2005 r., zgodnie z którym ani przesyłka, ani karnet TIR o stosownym numerze nie zostały przedstawione w tamtejszym urzędzie i nie można uzyskać o nich żadnej informacji. Jak słusznie wskazał na to Dyrektor Izby Celnej w B. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, informacja o braku dostarczenia towarów do Urzędu Celnego w E. znajduje potwierdzenie także w odpowiedzi docelowego urzędu celnego z dnia 9.06.2005 r. uzyskanej po wystosowaniu przez Urząd Celny w B. monitu w sprawie poszukiwania towaru przewożonego w procedurze według karnetu TIR. Zdaniem Sądu za prawidłową należało również uznać dokonaną przez organ II instancji ocenę dokumentów przedłożonych przez stronę w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Zarówno kopia międzynarodowego listu przewozowego CMR Nr [...], faksu z dnia 26.10.2004 r. oraz faksu z dnia 1.09.2004 r. o zawiadomieniu nadejścia towaru nie mogą stanowić dowodu potwierdzającego prawidłowość zakończenia operacji TIR zgodnie z przepisem art. 455 ust. 3 i 4 rozporządzenia Komisji Nr 2454/93 z dnia 02.07.1993 r. ustanawiającego przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny. Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami dowodami potwierdzającymi prawidłowość zakończenia operacji TIR może być: - dowód w formie dokumentu poświadczonego przez organy celne Państwa Członkowskiego przeznaczenia lub wyprowadzenia, określającego towary i ustanawiającego, że zostały one przedstawione w urzędzie celnym przeznaczenia lub wyprowadzenia; - dokument celny wystawiony w kraju trzecim, wprowadzającym towary do przeznaczenia celnego, lub kopię, lub jego fotokopię, określającą towary. Kopie lub fotokopie muszą być poświadczane, jako będące odpisami, przez organ, który poświadczył oryginalne dokumenty, przez władze zainteresowanych państw trzecich lub władze jednego z Państw Członkowskich. Przedstawione przez skarżącą kserokopie listu przewozowego i faksów za taki dowód uznane być nie mogą, dlatego też dokonaną przez organ celny ocenę materiału dowodowego w ramach postępowania uznać należało za prawidłową i mieszczącą się w granicach zasady swobodnej oceny dowodów. Z kolei ustosunkowując się do dokumentów przedłożonych przez skarżącą spółkę na etapie postępowania sądowego wskazać należy, iż nie mogły być one wzięte pod uwagę przez Sąd przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy. Zgodnie z art. 133§1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. A zatem sąd administracyjny rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu (czynności). Zmiana stanu faktycznego lub prawnego, która nastąpiła po wydaniu zaskarżonego aktu (czynności) zasadniczo nie podlega uwzględnieniu. Jedynie wyjątkowo nowe fakty lub dowody mogą być uwzględnione przez sąd, jeżeli istniały w dacie wydania zaskarżonej decyzji a nie były znane organowi administracji publicznej. Na dołączonych przez skarżącą spółkę dokumentach widnieją pieczęcie Urzędu Celnego w E. datowane na dzień 30 stycznia 2006 r., a zatem dokumenty te powstały po wydaniu decyzji przez organ II instancji. Również pełnomocnik skarżącej spółki na rozprawie w dniu 1 marca 2006 r. stwierdził, iż strona uzyskała je dopiero w miesiącu lutym 2006 r., a zatem nie mogły być znane organowi celnemu w dacie wydawania zaskarżonej decyzji. Dlatego też dokumenty te, zakładając nawet, że potwierdzają uiszczenie należności celno-podatkowych przez odbiorcę towaru przewożonego według karnetu TIR, nie mogły stanowić podstawy ustaleń faktycznych w przedmiotowej sprawie. Zaznaczyć jedynie należy, że powyższe dokumenty mogą być uznane za ewentualną podstawę do wystąpienia przez skarżącą spółkę z wnioskiem o wznowienie postępowania w trybie art. 240§1 Ordynacji podatkowej, choć podlegać będą w tej kwestii samodzielnej ocenie przez organ celny. Sąd analizując przedmiotową sprawę nie stwierdził również naruszenia przepisów prawa materialnego. Organ odwoławczy w sposób szczegółowy przedstawił zastosowane przepisy Wspólnotowego Kodeksu Celnego na podstawie, których uznał, iż P. T. S.A. w B. jest dłużnikiem i odpowiada za powstanie długu celnego w przywozie. W przedstawionej analizie i zastosowaniu przepisów materialnych brak jest jakichkolwiek luk czy niejasności. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 203 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego dług celny powstaje w wyniku usunięcia spod dozoru celnego towaru podlegającego należnościom przywozowym, zaś podmiotem odpowiedzialnym za powstanie tego długu jest osoba zobowiązana do wykonania obowiązków wynikających ze stosowania procedury celnej, którą towar został objęty. Konkludując wskazać należy, że Dyrektor Izby Celnej w B. wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo zastosował przepisy Wspólnotowego Kodeksu Celnego jak również nie naruszył przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących przeprowadzonego postępowania dowodowego. W tym stanie rzeczy nie można uznać za słuszne zarzuty skarżącej spółki naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło