I SA/Bk 3/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Pietrasz (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi S. Spółka z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia strony kosztami kontroli oddala skargę Naczelnik Urzędu Celnego w B. postanowieniem z [...].09.2010 r. nr [...] obciążył kontrolowanego S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotą 30 zł z tytułu kosztów kontroli określonej w art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy z 27.08.2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.), przeprowadzonej w dniu 14.09.2010 r. w punkcie gier na automatach o niskich wygranych w P. P. "B. D." przy ul. [...] w B. Strona w złożonym zażaleniu na powyższe postanowienie zarzuciła naruszenie art. 35 ustawy o Służbie Celnej. Dyrektor Izby Celnej w B. postanowieniem z [...].11.2010 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że w ramach wykonywanej przez Służbę Celną kontroli przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych, o których mowa w ustawie z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 201 poz. 1540, ze zm.) oraz zgodności tej działalności z udzielonym zezwoleniem oraz zatwierdzonym regulaminem, czynności kontrolne zostały przeprowadzone w drodze eksperymentu. Z protokołów kontroli nr [...] oraz nr [...] z [...].09.2010 r. wynika, że organ celny podczas czynności kontrolnych poniósł koszty w wysokości 30 zł. W związku z niezapewnieniem środków finansowych przez stronę, koszty kontroli zostały tymczasowo pokryte ze środków finansowych Skarbu Państwa (Izby Celnej w B.). Wskazując na przepisy art. 32 ust. 1 pkt 13, art. 34 i art. 35 ustawy o Służbie Celnej organ odwoławczy stwierdził, że podmioty urządzające i prowadzące gry lub zakłady wzajemne są obowiązane zapewnić warunki i środki do sprawnego przeprowadzania kontroli, w tym gry na automacie o niskich wygranych lub gry na innym urządzeniu w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automacie. Katalog kosztów obciążających stronę zawarty został w art. 267 o.p. Organ wskazał, że stronę obciążają również koszty przewidziane w odrębnych przepisach. Takim przepisem jest art. 35 ustawy o Służbie Celnej. Odnosząc się do zarzutów zażalenia Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że ustawodawca wprowadzając do ustawy o Służbie Celnej możliwość przeprowadzania w uzasadnionych przypadkach, w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automacie, gry na automacie o niskich wygranych lub gry na innym urządzeniu, nie określił cech eksperymentu, ani nie ustalił żadnych ograniczeń w zakresie przygotowania funkcjonariuszy wykonujących kontrolę. Funkcjonariusze powołani do zespołu kontrolnego i upoważnieni do przeprowadzenia przedmiotowej kontroli posiadali wymaganą wiedzę i odbyli przeszkolenie w tym zakresie. Żaden przepis nie nakazuje, aby przeprowadzenie eksperymentu, o którym mowa w art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy o Służbie Celnej zostało dokonane przez biegłego. Zaznaczono, że funkcjonariusze przeprowadzili eksperyment kontrolny, który stanowi czynność organu kontrolnego a nie eksperyment rzeczoznawczy. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem pełnomocnik Spółki wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go wydanie postanowienia organu I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu strona skarżąca zarzuciła: 1) naruszenie przepisów procedury, mające zasadniczy wpływ na treść wydanego orzeczenia, to jest art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy o Służbie Celnej w takim zakresie, w jakim działanie kontrolerów Urzędu Celnego w B., przeprowadzone [...].09.2010 r., w punkcie gier na automatach o niskich wygranych znajdującym się w P.P. "B. D." przy ul. [...] w B., uznano za prawidłowo przeprowadzoną kontrolę, a w jej ramach prawidłowo wykonany eksperyment, objęty regulacją tego przepisu, mimo iż w okolicznościach tego działania, zobrazowanych w Protokole kontroli, doszukać się można oznak istotnej wadliwości formalnej wykonanych działań; 2) naruszenie art. 194 §1 o.p. i art. 212 o.p. w związku z art. 292, które to przepisy stosowane są w związku z art. 52 i art. 54 ustawy o Służbie Celnej, co wyraża się w całkowicie dowolnym, faktycznym zakwestionowaniu przez funkcjonariuszy Służby Celnej dokumentu urzędowego w postaci poświadczenia rejestracji automatu do gry oraz rejestru urzędowego automatów do gier; 3) naruszenie art. 197 § 1 o.p. w związku z art. 292 o.p., stosowanego w związku z art. 52 i art. 54 ustawy o Służbie Celnej, mające postać faktycznego orzeczenia o rzekomej wadliwości urządzenia do gier przez szeregowego funkcjonariusza celnego, nie dysponującego wiedzą fachową wystarczającą do właściwej oceny działania skomplikowanego urządzenia do gier; 4) naruszenie art. 284a §1 - § 3 o.p., stosowanych w związku z art. 54 ustawy o Służbie Celnej, poprzez wykorzystanie w postępowaniu celnym wyników kontroli przeprowadzonej [...].09.2010 r. bez udziału Strony, mimo iż nie nigdy nie doręczono stronie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli w szczególności więc nie zrobiono tego w terminie 3 dni od dnia kontroli. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Na wstępie trzeba podkreślić, że przedmiotem zaskarżenia, a zatem i kontroli sądowej jest postanowienie w przedmiocie obciążenia Spółki kosztami kontroli, nie zaś sama przeprowadzona kontrola. Kwestia kosztów postępowania kontrolnego została uregulowana w art. 35 ustawy o Służbie Celnej, który stanowił zasadniczą podstawę prawą do podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zgodnie z tym przepisem koszty związane z realizacją obowiązków określonych w art. 33 ust. 1, z wyjątkiem obowiązków wskazanych w art. 33 ust. 1 pkt 4 i 9, oraz w art. 34 obciążają podmioty podlegające kontroli. Nie ulega zatem wątpliwości, że podmioty podlegające kontroli ponoszą koszty związane z realizacją obowiązków wymienionych w art. 33 ust. 1 pkt 13 ww. ustawy. Obciążenie tymi kosztami ma miejsce w sytuacji zrealizowania przez organ Służby Celnej obowiązków wskazanych w ustawie i poniesienia związanych z tym kosztów. Przepis ten nie daje natomiast podstaw do merytorycznej weryfikacji przeprowadzonej kontroli. Powyższe warunki zostały w niniejszej sprawie spełnione. Odnośnie pierwszego wymogu należy wskazać, że tryb wykonywania kontroli oraz właściwość organów regulują przepisy odrębne. Jak stanowi art. 30 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej do zadań Służby Celnej należy kontrola polegająca na sprawdzeniu prawidłowości przestrzegania przepisów prawa przez zobowiązane do tego osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, zwane dalej "podmiotami podlegającymi kontroli", w zakresie, o którym mowa w ust. 2 i 3. Kontroli podlega przestrzeganie przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych, o których mowa w ustawie z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, oraz zgodność tej działalności z udzieloną koncesją lub zezwoleniem oraz zatwierdzonym regulaminem (art. 30 ust. 2 pkt 3). Służba Celna jest zatem, wbrew twierdzeniom skargi, uprawniona do kontroli przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier i zakładów wzajemnych oraz zgodność tej działalności z udzielonym zezwoleniem oraz zatwierdzonym regulaminem. Stosownie do art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy o Służbie Celnej funkcjonariusze wykonujący kontrole są uprawnieni do przeprowadzania w uzasadnionych przypadkach, w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automacie, gry na automacie o niskich wygranych lub gry na innym urządzeniu. Trzeba zauważyć, że uprawnienie do przeprowadzania ww. czynności kontrolnych przyznano funkcjonariuszom wykonującym kontrole. Przepis nie nakłada natomiast obowiązku powołania do dokonania tych czynności biegłego. W art. 34 ust. 1 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej określono obowiązki podmiotów urządzających i prowadzących gry lub zakłady wzajemne, jako podmiotów poddanych kontroli. Na potrzeby kontroli, podmioty te są obowiązane zapewnić warunki i środki do sprawnego przeprowadzania kontroli, w tym (lit. i) zapewnić możliwość przeprowadzenia czynności, o których mowa w art. 32 ust. 1 pkt 13. W niniejszej sprawie [...].09.2010 r. funkcjonariusze celni dokonali kontroli automatu znajdującego się w P.P. "B. D." w B. W ramach kontroli przeprowadzono w drodze eksperymentu czynności kontrolne mające na celu ustalenie przebiegu gry na automacie o niskich wygranych. Z protokołu kontroli wynika, że organ celny podczas czynności poniósł koszty w wysokości 30 zł. W sytuacji nie zapewnienia tych środków przez stronę, poniesienie wskazanych kosztów przez organ umożliwiało przeprowadzenie ww. czynności kontrolnych. Z przeprowadzonych czynności sporządzono protokół z [...].09.2009 r. W tej sytuacji Naczelnik Urzędu Celnego w B. miał podstawy do obciążenia strony skarżącej kosztami w wysokości 30 zł. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 194 § 1 o.p. i art. 212 o.p. w związku z art. 292 o.p., Sąd stwierdził, że jest on bezzasadny. Jak słusznie podkreślił organ odwoławczy strona skarżąca pozostaje w błędnym przekonaniu co do celów przeprowadzonej kontroli. Funkcjonariusze celni nie zakwestionowali bowiem dokumentu urzędowego w postaci poświadczenia rejestracji automatu do gry lub rejestru urzędowego automatów do gier, a jedynie przeprowadzili kontrolę, a w jej ramach eksperyment. Należy również zaznaczyć, że ustalenia z kontroli wskazują jednak na istnienie w dniu jej przeprowadzenia, funkcjonalności automatu innej niż przewidują to przepisy obowiązujące dla automatów o niskich wygranych. Ponadto za bezzasadny Sąd uznał zarzut dotyczący naruszenia art. 197 § 1 o.p. Powyższy przepis umożliwia, a nie zobowiązuje organ podatkowy do powołania biegłego w celu wydania opinii w sprawie, w której wymagane są wiadomości specjalne. Jak słusznie podniósł organ odwoławczy ustawodawca wprowadzając do ustawy o Służbie Celnej możliwość przeprowadzenia w uzasadnionych przypadkach eksperymentu, przyznał powyższe uprawnienie organom celnym. Nie wskazał, iż przedmiotowe czynności powinien wykonywać biegły posiadający szczególne kwalifikacje. Przyznał natomiast uprawnienie do przeprowadzania ww. czynności kontrolnych funkcjonariuszom wykonującym kontrole. W związku z powyższym działania organu celnego spełniały wszystkie przesłanki, aby w sposób właściwy przeprowadzić czynności kontrolne, a w jej ramach prawidłowo wykonany eksperyment. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 54 ustawy o Służbie Celnej, Sąd stwierdził, że do przedmiotowych kontroli nie stosuje się tego przepisu, jak również nie stosuje się wobec nich przepisów działu VI Ordynacji podatkowej Kontrola podatkowa (art. 281- art. 292) z wyjątkiem art. 290 i 291. Podstawą dokonania kontroli prawidłowości przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych oraz zgodności tej działalności z udzieloną koncesją lub zezwoleniem, a także zatwierdzonym regulaminem, jest przepis art. 52 ustawy o Służbie Celnej. Zgodnie z powołanym przepisem w oparciu o art. 30 ust. 2 pkt 3 na podstawie upoważnienia wydanego w myśl art. 36 ust. 2 pkt 3, stosuje się przepisy rozdziału 3 Kontrola wykonywana przez Służbę Celną (art. 30 - art. 55) ustawy o Służbie Celnej. W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale stosuje się odpowiednio przepisy działu IV Ordynacji podatkowej Postępowanie podatkowe (art. 120 - art. 271), oraz również odpowiednio przepisy art. 290 i 291 Ordynacji podatkowej. W świetle powyższego zarzut dotyczący naruszenia art. 284a §1 - §3 o.p. podatkowa w związku z art. 54 ustawy o Służbie Celnej jest niezasadny. Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie zarzucanych przez stronę skarżącą (jak też innych) naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 ustawy z 30.08.2003 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.),orzeczono jak w sentencji.