I SA/Bk 301/09

PostanowienieWSA w Białymstoku2009-08-19

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wykazał trudną sytuację materialną, w tym wysokie zadłużenie i bieżące wydatki przewyższające dochody, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Wnioskodawca spełnił ustawowe przesłanki do udzielenia mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Analiza jego sytuacji materialnej wykazała, że miesięczne wydatki rodziny przewyższają uzyskiwany dochód, brak jest oszczędności, a istniejące zadłużenie na kartach kredytowych jest związane z bieżącym utrzymaniem. W związku z tym wnioskodawca nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Stan faktyczny
M. Dz. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na decyzję odmawiającą przyznania pomocy finansowej. Wnioskodawca przedstawił swoją sytuację materialną, wskazując na dochód rodziny, wysokie miesięczne wydatki, zadłużenie na kartach kredytowych i brak oszczędności. Wnioskodawca posiadał również majątek w postaci domu, mieszkania i nieruchomości rolnej, jednakże gospodarstwo rolne nie generowało dochodu.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. Dz. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] maja 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za 2008 rok p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. M. Dz. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz dwójką dzieci. Miesięczny dochód rodziny wnioskodawcy stanowi kwota 4.435 zł brutto uzyskiwana przez skarżącego z tytułu wynagrodzenia za pracę. Żona skarżącego jest osobą bezrobotną. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi: dom o powierzchni [...] m² oraz pozostałe zabudowania znajdujące się na działce siedliskowej, mieszkanie w B. o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha. Skarżący na dzień [...]lipca 2009 roku zadeklarował we wniosku posiadanie lokaty bankowej w wysokości 2.500 zł. Jednocześnie podkreślił, iż posiada zadłużenie w banku z tytułu kredytu w wysokości 12.000 zł oraz niespłacone karty kredytowe w sumie na kwotę 7.000 zł. Ponadto M. Dz. wskazał, iż aktualnie gospodarstwo rolne nie przynosi żadnego dochodu, a wcześniej uzyskane dopłaty z Unii Europejskiej pokryły jedynie koszty utrzymania tego gospodarstwa (k.24-26). W odpowiedzi na pismo referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 28 lipca 2009 (k. 27) M. Dz. wywiódł, iż w swoim gospodarstwie rolnym prowadzi uprawy rolne połączone z hodowlą zwierząt jedynie na potrzeby swojej rodziny i nie uzyskuje z tego tytułu żadnego dochodu. Nie posiada żadnych maszyn rolniczych. Swoje miesięczne wydatki skarżący przedstawił następująco: czynsz za mieszkanie – 282 zł, energia elektryczna – 76 zł, opłata za gaz – 24 zł, Internet i telewizja kablowa – 95 zł, telefon stacjonarny – 30 zł, przedszkole synów – 820 zł, wyżywienie rodziny – 600 zł, opłaty za wodę i wywóz nieczystości – 100-150 zł, leki od nadciśnienia – 60 zł. Ponadto skarżący wskazał, iż pracuje w W., w związku z tym miesięcznie ponosi jeszcze około 1.000 - 1.200 zł na swoje utrzymanie (wynajęcie pokoju, wyżywienie, przejazdy). Do tego jeszcze dochodzą roczne lub kwartalne wydatki w postaci: ubezpieczenia samochodu – 422 zł, przeglądu technicznego – 200 zł, podatku gruntowego – 180 zł kwartalnie, KRUS żony – 222,80 kwartalnie. Skarżący posiada zadłużenie z tytułu zaciągniętych kredytów w wysokościach: 14.000 zł - zaciągnięty na remont po wypadku samochodu, 6.000 zł –na spłatę kart kredytowych oraz 3.000 zł – związany ze Świętami Bożego Narodzenia. W sumie miesięczna rata za zaciągnięte kredyty wynosi 535 zł. Ponadto skarżący posiada zadłużenie na kartach kredytowych w łącznej kwocie 13.644,53 zł. Obecnie wnioskodawca nie posiada żadnego samochodu, bowiem został skradziony. Końcowo skarżący wskazał, iż jego wynagrodzenie aktualnie wynosi 4.635 zł brutto, natomiast oszczędności w chwili obecnej już nie ma (k. 28-29). Na tej podstawie skarżący wywiódł, iż nie jest w stanie pokryć całości kosztów sądowych oraz ustanowić adwokata. Do wniosku M. Dz. dołączył: wyciąg z rachunku bankowego (30), zaświadczenie potwierdzające wysokość uzyskiwanego dochodu (k. 33) oraz umowę pożyczki wraz z harmonogramem spłat (k. 31-32). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie M. Dz. spełnił ustawowe przesłanki do udzielenia mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, a mianowicie w odniesieniu do zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazała bowiem, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwójką dzieci oraz żoną. Źródłem utrzymania czteroosobowej rodziny aktualnie pozostaje dochód w wysokości około 5.235 zł brutto (wynagrodzenie plus dodatek w wysokości 600 zł brutto k. 33). Miesięczne wydatki związane z utrzymaniem rodziny wynoszą około 4.059 zł. W związku z powyższym, iż aktualnie wydatki rodziny skarżącego przewyższają uzyskiwany dochód, wnioskodawca posiada zadłużenie na kartach kredytowych w łącznej kwocie 13.644,53 zł (k. 28-29). Poza tym skarżący nie uzyskuje żadnego dochodu z gospodarstwa rolnego, które zapewnia jedynie zaspokojenie własnych potrzeb bytowych rodziny wnioskodawcy. Majątek M. Dz. stanowi dom o powierzchni[...] m² oraz pozostałe zabudowania znajdujące się na działce siedliskowej, mieszkanie w B. o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha. Aktualnie skarżący nie posiada już lokaty bankowej w kwocie 2.500 zł. Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu rodziny skarżącego, który kształtuje się na poziomie 5.235 zł brutto, a także zestawienie stałych wydatków rodziny skarżącej, które wynoszą około 4.059 zł miesięcznie oraz brak zgromadzonych oszczędności i zadłużenie na kartach kredytowych związane z bieżącym utrzymanie rodziny pozwalają na stwierdzenie, iż M. Dz. w chwili obecnej nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło