I SA/Bk 302/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini, sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 rok oddala skargę Decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. Burmistrz B. określił Panu M. N. (dalej powoływany także jako Skarżący) zobowiązanie w podatku od nieruchomości za rok 2016 w kwocie 68 zł. Podatkiem obciążono udział we współwłasności części wspólnych budynków (po przeliczeniu - 12,08 m2 pow. użytkowej budynków) oraz udział we współużytkowaniu wieczystym gruntu (po przeliczeniu - 145,54 m2 gruntu). Nie zgadzając się z powyższą decyzją, Skarżący złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., zarzucając między innymi bezpodstawne opodatkowanie gruntu, którego nie jest właścicielem oraz ujęte opłaty za użytkowanie wieczyste w kwocie podatku od nieruchomości. Decyzją z dnia [...] lutego 2017 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że Skarżący jest właścicielem lokalu mieszkalnego o pow. użytkowej 63,20 m2 oraz przynależnej do niego piwnicy o pow. użytkowej 9,63 m2 (dane z aktu notarialnego Rep. A Nr [...]) – oba te przedmioty zostały opodatkowane inną decyzją. Dodatkowo - na mocy umowy z dnia [...] lutego 2012 r. - Skarżący stał się współwłaścicielem części wspólnych budynków (udział wynosi 0,006566) oraz w takiej samej części współużytkownikiem wieczystym nieruchomości gruntowej, na której stoją budynki. Odrębną własność lokalu ustanowiono w budynkach stanowiących własność spółdzielni mieszkaniowej, przy czym nie doszło jeszcze do wyodrębnienia wszystkich lokali w tej Spółdzielni. Organ odwoławczy podkreślił, że obowiązek podatkowy ciąży wyłącznie na właścicielach, samoistnych posiadaczach, użytkownikach wieczystych i ewentualnie na posiadaczach zależnych nieruchomości (art. 3 ust. 1 u.p.o.l.). Spółdzielnia mieszkaniowa działająca jako zarządca nie może być uznana za podatnika podatku od nieruchomości - płaci ona podatek wyłącznie z tytułu władania własnymi nieruchomościami (jako właściciel), z tytułu władania nieruchomością oddaną jej w użytkowanie wieczyste (jest wtedy traktowana jako użytkownik/współużytkownik wieczysty) albo z tytułu posiadania zależnego (ale tylko w odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa lub gminy). W żadnym wypadku zarządca nie płaci podatków za właścicieli lub współwłaścicieli nieruchomości. Jednocześnie organ zaznaczył, że w zaskarżonej decyzji nie wymierzono opłaty za użytkowanie wieczyste gruntu. Opłata ta uiszczana jest niezależnie od podatku od nieruchomości stanowiącej przedmiot użytkowania wieczystego. Ustawodawca nie przewiduje też żadnego zwolnienia (ani wyłączenia) z opodatkowani gruntów, od których została naliczona taka opłata. Faktycznie użytkownicy wieczyści płacą dwie daniny: opłatę za użytkowanie wieczyste oraz podatek od nieruchomości. W niniejszej sprawie określono wyłącznie zobowiązanie w podatku od nieruchomości. Tym samym, organ uznał zarzuty odwołania za nieusprawiedliwione, bowiem nie budzi wątpliwości, że Skarżący jest podatnikiem podatku od nieruchomości, przy czym chodzi tu zarówno o podatek obciążający jego lokal mieszkalny (wraz z piwnicą), jak i o podatek obciążający części wspólne budynków oraz grunt. Zgodnie z art. 3 ust. 5 u.p.o.l., jeżeli lokal stanowi odrębny od budynku i gruntu przedmiot prawa własności, to podatnikiem podatku obciążającego lokal jest właściciel lokalu. Na powyższą decyzję Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając zasadność obciążenia jego osoby podatkiem od nieruchomości od wspólnego gruntu oraz części wspólnych budynku. Zdaniem Skarżącego, podatek powinien być płacony przez spółdzielnię mieszkaniową sprawującą zarząd nieruchomością wspólną. Skarżący powołał się przy tym na interpelację poselską z dnia 4 września 2015 r. Nr PL-LS.054.24.2015. W ocenie Skarżącego, nie jest on właścicielem ani współwłaścicielem gruntu, bowiem organ administracji publicznej nie dokonał jego uwłaszczenia. W odpowiedzi na skargę, Kolegium podtrzymując stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie. W piśmie z dnia 24 maja 2017 r. Skarżący podtrzymując zarzuty skargi, stwierdził, że owszem nabył odrębną własność lokalu ale nie jest pełnym właścicielem. Dlatego też, w jego ocenie, podatek, zarówno od lokalu jak części budynków i gruntów, powinna opłacać spółdzielnia mieszkaniowa. W obecnej sytuacji podatek jest płacony dwukrotnie a nawet trzykrotnie (łącznie z opłatą za wieczyste użytkowanie). W piśmie wskazał też przesłanki wskazujące na nieprawidłową działalność członków zarządu spółdzielni mieszkaniowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadniczy spór w sprawie sprowadza się do wyjaśnienia, czy Skarżący – M. N. jest podatnikiem podatku od nieruchomości w zakresie wskazanym w zaskarżonej decyzji (udziału w nieruchomości wspólnej), a w konsekwencji czy jest zobowiązany do zapłaty podatku. Stosownie do art. 3 ust. 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są, osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami lub posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych, użytkownikami wieczystymi gruntów bądź posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego jeżeli posiadanie to wynika z umowy zawartej z właścicielem lub jest bez tytułu prawnego. Z akt sprawy wynika, że Skarżący na mocy aktu notarialnego z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...] (który jednocześnie jest umową) nabył prawo własności odrębnego lokalu mieszkalnego Nr [...] o pow. 63,20 m2 wraz z pomieszczeniem przynależnym – piwnicą Nr [...] o pow. 9,63 m2 do którego to prawa przynależny jest udział wynoszący 0,006566 części we wspólnych częściach budynku i innych urządzeń, które nie służą do wyłącznego użytku właścicieli poszczególnych lokali i taki sam udział w prawie użytkowania wieczystego działki Nr [...] o pow. 2,2166 ha. (k. 16 akt adm.). Na podstawie powyższego aktu notarialnego (umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego i przeniesienia jego własności) Skarżący stał się: - właścicielem lokalu mieszkalnego Nr [...] o pow. pow. 63,20 m2 wraz z pomieszczeniem przynależnym – piwnicą Nr [...] o pow. 9,63 m2 - współwłaścicielem przynależnej do lokalu części wspólnej budynku o udziale 0,006566, - współużytkownikiem wieczystym działki o Nr [...] o pow. 2,2166 ha w udziale 0,006566. Ustosunkowując się do zarzutów skargi, wyjaśnić należy Skarżącemu że konsekwencją nabycia prawa własności odrębnego lokalu mieszkalnego wraz z pomieszczeniem przynależnym było nabycie współwłasności części budynku w odpowiednim udziale oraz udziału w użytkowaniu wieczystym gruntu, na którym tenże budynek jest usadowiony. Nie ulega zatem wątpliwości, że z tytułu nabytego prawa własności oraz współużytkowania wieczystego gruntu, Skarżący stał się podatnikiem podatku od nieruchomości. Ustosunkowując się do zarzutów skargi, wskazać należy że wbrew twierdzeniom Skarżącego żaden przepis prawa nie wskazuje, że podatnikiem podatku od nieruchomości w opisanej sytuacji powinna być wyłącznie spółdzielnia mieszkaniowa jako zarządca nieruchomości. Takich przepisów nie ma zarówno w ustawie Prawo spółdzielcze, ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych czy też ustawie o własności lokali. Jedynym aktem prawnym regulującym obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości jest ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (u.p.o.l.), z której to bezspornie wynika, że obowiązek podatkowy ciąży przede wszystkim na właścicielach i współwłaścicielach nieruchomości oraz użytkownikach wieczystych gruntów. Dlatego też spółdzielnia mieszkaniowa jest obowiązana do opłacania podatku od tych nieruchomości, których jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym. Spółdzielnia mieszkaniowa nie ma obowiązku uiszczania podatku z tytułu nieruchomości, których nie jest właścicielem czy użytkownikiem wieczystym, nawet jeżeli dana nieruchomości jest w jej zarządzie. W przedmiotowej sprawie spółdzielnia mieszkaniowa wspólnie ze Skarżącym jest współwłaścicielem części wspólnej budynku oraz współużytkowaniem wieczystym gruntu, na którym tenże budynek jest posadowiony, dlatego też na obu podmiotach (Skarżącym i spółdzielni) ciąży obowiązek podatkowy z tego tytułu. Na uwzględnienie nie zasługiwały również zarzuty skargi dotyczące podwójnego opodatkowania tych samych przedmiotów opodatkowania. Po pierwsze, jak słusznie zaznaczyło Kolegium w zaskarżonej decyzji, opłata z tytułu użytkowania wieczystego gruntu jest odrębna i niezależna od podatku od nieruchomości od gruntu stanowiącego przedmiot użytkowania wieczystego. Opłatę roczną za oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste pobiera się na podstawie art. 71 i nast. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.), podczas gdy podatek od nieruchomości na podstawie u.p.o.l. Tym samym Skarżący jest zobowiązany z jednej strony płacić podatek od nieruchomości z drugiej zaś opłatę za użytkowanie wieczyste (zgodnie z wielkością posiadanego udziału w tym prawie). Jednocześnie, wbrew sugestiom Skarżącego, spółdzielnia mieszkaniowa nie płaci podatku od udziału we współwłasności budynku i współużytkowaniu wieczystym gruntu, przynależnego do Skarżącego. Od tychże części (udziałów) podatek płaci wyłącznie Skarżący. Zatem również w powyższym zakresie nie ma mowy o podwójnym opodatkowaniu tych samych przedmiotów opodatkowania. Zaznaczyć należy, że to Skarżący podjął działania prawne celem wyodrębnienia i przeniesienia na jego rzecz odrębnego prawa własności lokalu mieszkalnego. Uzyskanie tego prawa wiąże się z koniecznością ponoszenia ciężarów publicznoprawnych, a zatem nie tylko opłacania podatku od nieruchomości, ale również opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu, na którym posadowiony jest budynek, w którym wyodrębniono taki lokal. Dlatego też twierdzenia Skarżącego, że to w dalszym ciągu spółdzielnia mieszkaniowa powinna opłacać podatek jest błędne i nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Podkreślić należy, że Skarżący błędnie w skardze powołał się na interpelację poselską z dnia 4 września 2015 r. Nr PL-LS.054.24.2015, bowiem odnosi się ona do zupełnie innego stanu faktycznego i prawnego niż sytuacja, w której znalazł się Skarżący. Interpretacja ta dotyczyła wyodrębniania przez właścicieli samodzielnych lokali celem zmniejszenia wysokości zobowiązania podatkowego (optymalizacji podatkowej), a nie ustanowienia i sprzedaży odrębnego prawa własności lokalu mieszkalnego przez spółdzielnię mieszkaniową. Końcowo, odnosząc się do argumentów Skarżącego opisanych w piśmie procesowym z dnia 24 maja 2017 r., dotyczących nieprawidłowej działalności członków zarządu spółdzielni mieszkaniowej, wskazać należy, że nie miały one jakiegokolwiek związku z przedmiotem niniejszej sprawy, dlatego też nie mogły wpłynąć na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że pomimo, iż wynik przeprowadzonego postępowania nie jest zgodny z oczekiwaniami Skarżącego, nie może to oznaczać, że zaskarżona decyzja narusza prawo. Zdaniem Sądu w tej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, ani stanowiącego materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia art. 3 ust. 1 i 5 u.p.o.l. Skarżącemu od 2012 r. przysługuje odrębne prawo własności lokalu mieszkalnego, czego konsekwencją jest to, że jest równocześnie współwłaścicielem części wspólnych budynku, w którym ten lokal się znajduje oraz współużytkownikiem wieczystym gruntu, na którym taki budynek jest posadowiony. W związku z przysługującymi mu prawami do ww. nieruchomości, jest zobowiązany do ponoszenia ciężarów publicznych, w szczególności podatku od nieruchomości. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.