I SA/Bk 303/09

PostanowienieWSA w Białymstoku2009-08-19

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy W. N. wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 200 zł?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych powyżej 200 zł, uznając, że wnioskodawca wykazał brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania rodziny. Analiza dochodów i wydatków rodziny, brak majątku, a także zadłużenie wnioskodawcy wskazywały na jego trudną sytuację materialną, która pogorszyłaby się w przypadku konieczności pokrycia całości kosztów sądowych.
Stan faktyczny
W. N. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 200 zł, wskazując na trudną sytuację materialną swoją i rodziny. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i rodzicami, a dochody rodziny pochodzą głównie ze świadczeń rentowych i emerytalnych. Wnioskodawca wykazał wysokie miesięczne wydatki na utrzymanie rodziny, brak majątku i oszczędności, a także zadłużenie wobec Urzędu Skarbowego z tytułu podatku VAT i akcyzowego. Sąd analizował złożone przez wnioskodawcę oświadczenia, wyciągi bankowe i dokumenty potwierdzające wydatki.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych powyżej 200 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 200 zł w sprawie ze skargi W. N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] maja 2009 r. Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiące: styczeń, od marca do sierpnia i od października do grudnia 2003 roku p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych powyżej 200 zł (dwustu złotych). W. N. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 200 zł podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze współmałżonką K. N. oraz swoimi rodzicami (k.38). Źródło utrzymania rodziny stanowią głównie świadczenia rentowe i emerytalne uzyskiwane przez: wnioskodawcę (1.900 zł), współmałżonkę (1.200 zł) oraz rodziców wnioskodawcy (1.800 zł). Skarżący nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Dom, w którym zamieszkują stanowi własność rodziców wnioskodawcy. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, iż z jego renty prowadzona jest egzekucja administracyjna należności wobec Urzędu Skarbowego. Ponadto na jego utrzymaniu pozostają rodzice, którzy otrzymują tylko emerytury rolnicze (k. 38-41). Pismem z dnia 28 lipca 2009 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wezwał wnioskodawcę do złożenia dodatkowego oświadczenia (k. 42). W odpowiedzi na powyższe wezwanie W. N. wywiódł, iż do miesięcznych wydatków związane z bieżącym utrzymaniem rodziny należy zaliczyć: energię elektryczną – 158,54 zł, telefon – 168,12 zł, woda i odbiór nieczystości – 246,87 zł; koszty ogrzewania – 250 zł, wywóz nieczystości stałych – 79,98 zł, zakup żywności – 1.850 zł, zakup leków – 282 zł, opieka medyczna – 150 zł. W sumie miesięczny koszt utrzymania rodziny wynosi 3.185,51 zł. Ponadto wskazał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami, w ich domu, na podstawie dożywotniej służebności mieszkania. Dom, który zamieszkują ma powierzchnię około [...] m 2 i znajduje się na działce o powierzchni [...] m2. Poza tym wnioskodawca podkreślił, iż jest współwłaścicielem samochodu osobowego S. O., rok produkcji [...], który użytkuje syn (k. 56). Wnioskodawca wpłaca do poborcy skarbowego miesięcznie kwotę 600 zł z tytułu zadłużenia w VAT (k. 44-45). Do akt sprawy W. N. dołączył: wyciągi z rachunków bankowych (k. 46,47) oraz dokumenty potwierdzające część wydatków ponoszonych przez jego rodzinę (k. 48– 56). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu W. N. wykazał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z współmałżonką K. N. oraz swoimi rodzicami (k. 38-41, 44-45). Wysokość miesięcznego dochodu wnioskodawcy oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wynosi 5.047,68 zł netto (renta wnioskodawcy - 1.998,30 zł, emerytura współmałżonki – 1.1.249,38 zł, emerytura rodziców – 1.800 zł (k. 40, 46, 47). Wydatki miesięczne związane z bieżącym utrzymaniem wnioskodawcy oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wynoszą łącznie około 3.185,51 zł, na co składa się koszt: energii elektrycznej – 158,54 zł, telefonu – 168,12 zł, wody i odbioru nieczystości – 246,87 zł; kosztów ogrzewania – 250 zł, wywozu nieczystości stałych – 79,98 zł, zakupu żywności – 1.850 zł, zakupu leków – 282 zł, opieki medycznej – 150 zł (k. 48– 56). Ponadto wnioskodawca uiszcza miesięcznie kwotę około 600 zł tytułem zobowiązania wobec Urzędu Skarbowego z tytułu zadłużenia VAT oraz ma zadłużenie z tytułu podatku akcyzowego. Skarżący poza samochodem S. O., rok produkcji [...], które jest współwłaścicielem wraz z synem, nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Dom o powierzchni [...] m 2, w którym zamieszkuje wnioskodawca wraz z osobami pozostającymi z nim we wspólnym gospodarstwie domowym stanowi własność jego rodziców. W tym miejscu należy wskazać, iż na obecnym etapie postępowania koszty sądowe w sprawie niniejszej ograniczają się do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 1049 zł. Ponadto wnioskodawca jest skarżącym jeszcze w jednej sprawie wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., w której również został zobowiązany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 400 zł Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość dochodu osiąganego przez rodzinę wnioskodawcy, w zestawieniu z wyszczególnionymi wydatkami, a także tym, iż wnioskodawca nie posiada żadnego majątku oraz oszczędności, a jest zadłużony wobec Urzędu Skarbowego z tytułu podatku VAT oraz podatku akcyzowego pozwalają na przyznanie W. N. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 200 zł. Niewątpliwie koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Pokrycie przez skarżącego całości kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, niewątpliwie pogorszyłoby sytuację finansową rodziny wnioskodawcy, a jego prawo do sądu zostałoby zdecydowanie ograniczone. Podkreślenia bowiem wymaga to, iż skarżący z własnych środków opłaca doradcę podatkowego, który reprezentuje go w sprawie niniejszej, co przy wysokości osiąganego miesięcznego dochodu, wykazanych wydatkach oraz stanie majątkowym wskazuje, iż nie będzie on w stanie pokryć całości kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy uiszczenie przez W. N. kwoty 200 zł tytułem kosztów sądowych, przy jednoczesnym zwolnieniu z obowiązku ich uiszczenia w pozostałym zakresie nie doprowadzi do pogorszenia sytuacji materialnej rodziny wnioskodawcy i mieści się w możliwościach płatniczych skarżącego. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło