I SA/Bk 304/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz,, asesor WSA Wojciech Stachurski (spr.), Protokolant Marcin Kojło, po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi M. W. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem z dnia 29.11.2000 r. sygn. SA/Bk 527/00 w sprawie ze skargi M. K. /obecnie W./ na postanowienie Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] marca 2000 r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie wymiaru cła 1. oddala skargę o wznowienie postępowania, 2. przyznaje od Skarbu Państwa – kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku – na rzecz ustanowionego z urzędu radcy prawnego D. S.-S., koszty nieopłaconej pomocy prawnej w wysokości 2.943,00 zł (słownie: dwa tysiące dziewięćset czterdzieści trzy złotych). Wyrokiem z dnia 29 listopada 2000 r. sygn. akt SA/Bk 527/00 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku oddalił skargę M. K. na postanowienie Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] marca 2000 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w B. z dnia [...] listopada 1999 r., dotyczącej wartości celnej i długu celnego. Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd za bezsporne uznał, iż decyzja organu pierwszej instancji została w dniu 2 listopada 1999 r. doręczona M. Z., pracownicy Agencji Celnej "W" Sp. z o.o. w S., która występowała w sprawie jako pełnomocnik skarżącej M. K. Wskazał, że zgodnie z unormowaniem zawartym w art. 256 § l Kodeksu celnego - ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.), agencja celna może dokonywać przed organami celnymi wszelkich czynności przewidzianych w przepisach prawa celnego, a w szczególności też wnosić odwołania i inne wnioski podlegające rozpatrzeniu przez organy celne. Za okoliczność niekwestionowaną NSA uznał też, że stronę w postępowaniu celnym reprezentowała Agencja Celna "W" Sp. z o.o. w S. Agencja Celna była przedstawicielem M. K. w rozumieniu przepisów art. 253 Kodeksu celnego. Skoro strona działała przez swego przedstawiciela, to organ celny I instancji postąpił prawidłowo doręczając decyzję adresowaną do strony jej pełnomocnikowi. Znajduje to oparcie w przepisach art. 145 § l Ordynacji podatkowej, które stanowią, że pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Agencja celna jest przedstawicielem podmiotu dokonującego obrotu towarowego z zagranicą, co wynika z faktu umieszczenia przepisu art. 256 Kodeksu celnego w Tytule VIII - Przedstawicielstwo w sprawach celnych. Skoro więc decyzja organu I instancji została doręczona przedstawicielowi strony w dniu 2 listopada 1999 r., to termin do wniesienia odwołania od tej decyzji biegł od dnia jej doręczenia przedstawicielowi strony, czyli od dnia 2 listopada 1999 r. i wynosił on 14 dni (art. 223 § 2 pkt l Ordynacji podatkowej). Odwołanie strona wniosła w dniu 17 listopada 1999 r., czyli z uchybieniem terminu ustawowego. W tej sytuacji – zdaniem NSA - organ odwoławczy prawidłowo zastosował przepis art. 228 § l pkt 2 Ordynacji podatkowej stwierdzając, w formie postanowienia, uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W dniu 14 września 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wpłynęła skarga M. W. (poprzednio K.) o wznowienie postępowania zakończonego powyższym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Pełnomocnik M. W., jako podstawę prawną wznowienia, wskazał na przepisy art. 272 § 1, 273 § l pkt 2 oraz art. 274 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przywołując przepis art. 35 § l tej ustawy zażądał uchylenia w całości decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w B. z dnia [...] listopada 1999 r. nr [...]. W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania jej autor podniósł, że Trybunał Konstytucyjny orzekł 5 września 2005 r. (sygn. P 18/04) o niezgodności ustawy z Konstytucją, na podstawie której zostało wydane orzeczenie. Ponadto, w dniu [...] czerwca 2005 r. Sąd Rejonowy w S. odrzucił prywatny akt oskarżenia sygn. akt [...] z uwagi, że popełnione przestępstwa przez funkcjonariuszy celnych przy wydawaniu decyzji z dnia [...] stycznia, [...] listopada oraz [...] grudnia 1999 r. uległy przedawnieniu z uwagi, że upłynęło 5 lat od chwili popełnienia przestępstwa z art. 231 § l kk. Akta sprawy Sądu Rejonowego w S. sygn. akt [...] zawierają dowody świadczące, że w/w decyzja została wydana niezgodnie z prawem celnym i w wyniku przestępstwa ponieważ: * przedłożone dokumenty tranzytowe do zgłoszenia celnego były kompletne i wiarygodne; * istniała możliwość ustalenia ceny transakcyjnej w oparciu o dokumenty tranzytowe (list przewozowy z potwierdzoną wartością celną przez organa celne Rosji, kontrakt zarejestrowany w Banku Narodowym Rosji, fakturę, deklarację celną rosyjską z potwierdzoną wartością celną przez organa celne Rosji oraz przelew); * istniała możliwość zwrócenia się do eksportera z zapytaniem o cenę transakcyjną (przedstawiciel eksportera P. I. był obecny podczas odprawy celnej); * podstawa do zakwestionowania wiarygodności przedłożonych dokumentów tranzytowych (informacja z bazy danych TWC Urzędu Celnego w B.) okazała się fałszywa - ponieważ celnicy ukryli i informację z komputerowej bazy danych TWC o możliwości ustalenia wartości celnej na podstawie art. 25 kodeksu celnego, gdzie firma skarżącej – I. zgłosiła do odprawy celnej identyczny towar w zbliżonym czasie - 23 sierpnia 1999 r. i te zgłoszenie zostało uznane za prawidłowe, a więc nastąpiło rażące naruszenie art. 24 kodeksu celnego. Ponadto Sąd Arbitrażowy w S. prawomocnym wyrokiem z dnia [...] października 2002 r. sygn. akt [...] potwierdził cenę transakcyjną widniejącą na fakturze nr [...] z dnia [...] marca 1999 r. w/g kontraktu nr [...] z dnia [...] października 1998 r.; - celnicy z S. powołali się na ceny marmuru arbitralnie narzucone i fałszywe w zaskarżonej decyzji z dnia [...] stycznia 1999 r. wydanej przez OC w E. w wyniku przestępstwa i nie powinna ona stanowić materiału porównawczego; - cena 230 USD/t wynikła z powodu zakłóceń grafiku dostaw marmuru z winy celników z OC w E., ale należność została opłacona przelewem kilka miesięcy wcześniej i ona była ceną transakcyjną (wyrok NSA z 07.04.2003 r. –V SA 2019/02). Zdaniem skarżącego trzy identyczne zgłoszenia celne marmuru dotyczące tego samego kontraktu zostały uznane za prawidłowe i zgodne z prawem. Z powyższego wynika, iż przy dwóch odprawach celnych kwestionowanych przez oskarżonych celników firma I. była szantażowana. Na rozprawie przed Sądem ustanowiony z urzędu pełnomocnik strony radca prawny D. S. – S. stwierdziła, że podstawą do wznowienia postępowania w tej sprawie - oprócz zarzutów podniesionych w skardze o wznowienie postępowania - jest także przepis art. 271 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Stwierdziła, że w postępowaniu administracyjnym skarżąca nie była reprezentowana przez radcę prawnego, a sama znajduje się w złym stanie psychicznym – stąd mogła źle liczyć terminy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. wniósł o jej oddalenie. Organ celny wskazał, że wyrokiem z dnia 05.09. 2005 r. sygn. akt P 18/04 Trybunał Konstytucyjny orzekł o niekonstytucyjności przepisu art. 160 § 5 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, który nie miały zastosowania w niniejszej sprawie, co wyraźnie wynika z treści podstawy prawnej zawartej w kwestionowanym przez Stronę rozstrzygnięciu z dnia [...] listopada 1999 roku. Natomiast, co do zarzutu popełnienia przestępstw przez funkcjonariuszy celnych organ stwierdził, że kwalifikacja określonego zachowania jako przestępstwa następuje w prawomocnym wyroku sądowym. W przedmiotowej sprawie brak jest takiego orzeczenia. Strona nie przedstawia również innych dowodów przestępstwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga o wznowienie postępowania jest nieuzasadniona. Zgodnie z przepisem art. 103 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), w sprawie o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r. orzeka właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Rozpoznając tę sprawę należy przede wszystkim zwrócić uwagę, iż uregulowana przepisami art. 270-285 p.p.s.a. instytucja wznowienia postępowania dotyczy postępowania sądowoadministracyjnego, a nie postępowania administracyjnego. Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego uzasadniają tylko te przesłanki wznowienia postępowania, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym, w którym ostatecznie rozstrzygnięto co do istoty sprawę administracyjną (por. wyrok NSA z 30 kwietnia 1986 r., SA/Wr 137/86, ONSA 1986, nr 1, poz. 29 z glosą J. Borkowskiego, OSP 1987, nr 4, poz. 82). Na tle powyższego Sąd zauważa, że choć wnoszący skargę o wznowienie postępowania sądowego, zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z dnia 29 listopada 2000 r., sygn. akt SA/Bk 527/00, oparli swoje żądanie na przepisach art. 271 pkt 2, art. 272 § 1 i art. 273 § 1 pkt 2 p.p.s.a., to jednak okoliczności i zdarzenia, które zostały przywołane w uzasadnieniu skargi i w czasie rozprawy przed Sądem nie odnoszą się do postępowania sądowego, lecz postępowania prowadzonego przez organy celne. Zdaniem autora skargi o wznowienie postępowania, to decyzja Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] listopada 1999 r. wydana został niezgodnie z prawem celnym i w wyniku przestępstwa. Zarzut, iż M. W. powinna z uwagi na zły stan psychiczny być reprezentowana przez radcę prawnego, także dotyczy postępowania administracyjnego, a nie sądowoadministracyjnego. W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym M. K. reprezentowana była przez radcę prawnego I. D.-S. (k-22 akt oznaczonych sygn. SA/Bk 527/00). Nieuzasadnione jest też w tej sprawie powołanie się przez stronę skarżącą na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 05.09. 2005 r. sygn. akt P 18/04. W wyroku tym Trybunał orzekł o niekonstytucyjności przepisu art. 160 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Przepis ten nie był podstawą orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 29 listopada 2000 r., sygn. akt SA/Bk 527/00. Wznowienia postępowania można natomiast żądać, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niekonstytucyjności aktu normatywnego, na podstawie którego wydane zostało orzeczenie. Zwrócić należy także uwagę, iż przedmiotem zakończonego w tej sprawie postępowania sądowoadministarcyjnego było postanowienie Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] marca 2000 r. Nr [...] o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w B. z dnia [...] listopada 1999 r., dotyczącej wartości celnej i długu celnego. Tymczasem argumenty skargi o wznowienie postępowania i zawarty w niej wniosek dotyczy uchylenia decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w B. z dnia [...] listopada 1999 r. nr [...]. Wszystko to sprawia, że zgłoszone przez stronę skarżącą podstawy wznowienia postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z dnia 29 listopada 2000 r., sygn. akt SA/Bk 527/00 są nieuzasadnione. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie przepisu art. 103 § 1 cyt. ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisu art. 282 § 2 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji. O wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przyznanych ustanowionemu z urzędu radcy prawnemu, Sąd orzekł na podstawie przepisu art.250 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisów § 2 ust. 3, § 6 pkt 5, § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a oraz § 15 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Obejmują one opłatę ze czynności radcy prawnego w kwocie 2400 zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług wyliczony w kwocie 528 zł według stawki 22%, a także wydatek w kwocie 15 zł poniesiony tytułem opłaty skarbowej.