I SA/Bk 304/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Piotr Pietrasz, sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 lipca 2010 r. sprawy ze skargi B. H. S. B. Spółka z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej wierzytelności oddala skargę Zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną z dnia [...] października 2006 r. nr [...] Naczelnik Podlaskiego Urzędu Skarbowego w B. zawiadomił B. H. S. B. Sp. z o.o. (dalej powoływana również jako skarżąca Spółka) o zajęciu wierzytelności pieniężnych "D" Sp. z o.o. w A. wskazując łączną kwotę dochodzonych należności w wysokości 768.333,00 zł. Ponieważ do dnia 25 listopada 2009 r. na poczet zajęcia z [...] października 2006 r. skarżąca Spółka przekazała na konto organu egzekucyjnego jedynie kwotę 73.800,00 zł Naczelnik Podlaskiego Urzędu Skarbowego w B. w dniach 25.11.2009 r. i 02.12.2009 r. przeprowadził w skarżącej Spółce kontrolę prawidłowość realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego. W wyniku kontroli ustalono, że w okresie od doręczenia zawiadomienia o zajęciu do 02.12.2009 r. dłużnik zajętej wierzytelności zobowiązany był przekazać na rzecz organu egzekucyjnego kwotę 842.766,03 zł, natomiast przekazał jedynie kwotę 78.570,00 zł. W związku z powyższym, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. Nr [...] Naczelnik Podlaskiego Urzędu Skarbowego w B. określił wysokość kwoty nieprzekazanej w wyniku zajęcia wierzytelności na 764.196,00 zł. Na powyższe postanowienie, skarżąca Spółka wniosła zażalenie, wnosząc o jego uchylenie. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego oraz rozstrzygnięcie sprawy w sposób sprzeczny zarówno z interesem społecznym jak i ze słusznym interesem skarżącej Spółki oraz naruszenie art. 71b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez uznanie, że skarżąca Spółka bezpodstawnie uchylała się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu oraz art. 71a § 9 ustawy poprzez jego błędną wykładnię. W uzasadnieniu podniosła, iż umowa pożyczki zawarta pomiędzy skarżącą Spółką o "D" Sp. z o.o. była nieważna, albowiem została podpisana przez osobę niemającą umocowania do reprezentowania skarżącej Spółki. Jednocześnie zarzuciła organowi egzekucyjnemu, iż błędnie założył, iż skarżąca Spółka uznała wierzytelność, albowiem oświadczenie z dnia 19 listopada 2007 r. zostało złożone przez osobę nieuprawnioną oraz nie zostało skierowane do wierzyciela, lecz organu egzekucyjnego. Tym samym nie można przyjąć, jak uczynił to organ egzekucyjny, że skarżąca Spółka bezpodstawnie uchylała się od przekazania zajętej wierzytelności. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r., Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. zawiesił postępowanie odwoławcze do czasu rozpatrzenia przez Sąd Okręgowy Sąd Gospodarczy VII Wydział Gospodarczy w B. pozwu skarżącej Spółki o ustalenie nieistnienia wierzytelności z tytułu umowy pożyczki zawartej w dniu 25.05.2005 r. Następnie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. podjął zawieszone postępowanie odwoławcze wniesionego na postanowienie Naczelnika Podlaskiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] grudnia 2009 r., uznając iż ustała przyczyna zawieszenia postępowania. W uzasadnieniu podkreślił, że z informacji nadesłanej z sądu wynika, iż prawomocnym zarządzeniem z dna [...] lutego 2010 r. pozew skarżącej Spółki przeciwko "D" Sp. z o.o. został zwrócony ze względu na nie uiszczony wpis sądowy. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Podlaskiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] grudnia 2009 r. Nr [...]. W uzasadnieniu wskazał, iż działania skarżącej Spółki jednoznacznie wskazują, iż wierzytelność z tytułu umowy pożyczki istnieje i została przez Spółkę uznana. W szczególności świadczy o tym, m.in. fakt otrzymania przez skarżącą Spółkę 640 000 zł zgodnie z umową pożyczki oraz niezakwestionowanie przez Prezesa skarżącej Spółki – Pana J. W. istnienia wierzytelności. Nie bez znaczenia ma również okoliczność, że skarżąca Spółka realizowała dokonane zajęcie, przekazując do dnia 2 grudnia 2009 r. na konto organu egzekucyjnego kwotę 78 570,00 zł. Organ egzekucyjny zaznaczył, iż nie jest uprawniony do rozstrzygania w sprawach dotyczących obrotu cywilnoprawnego, w tym ważności umowy pożyczki. Jednakże dopóki umowa funkcjonuje w obrocie prawnym i nie zostało wydane przez sąd powszechny żadne rozstrzygnięcie stwierdzające jej nieważności, organ ma obowiązek przyjąć, iż jest ona zgodna z prawem i na jej podstawie wydać rozstrzygnięcie w postępowaniu administracyjnym. Zaznaczył przy tym, że w sprawie było zawieszone postępowanie zażaleniowe do czasu rozpoznania sprawy przed sądem powszechnym, jednakże z uwagi na prawomocne zwrócenie nieopłaconego pozwu nie było potrzeby dalszego przedłużania zawieszonego postępowania. Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B., skarżąca Spółka wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie postępowania odwoławczego w sytuacji, gdy przesłanka zawieszenia nie ustała oraz naruszenie uzasadnionego interesu prawnego Skarżącego, bowiem rozstrzygnięcie powództwa, które stanowiło podstawę do zawieszenia postępowania wpłynie na obowiązek zwrotu wyegzekwowanej przez Podlaski Urząd Skarbowy kwoty. Zdaniem skarżącej Spółki, Dyrektor Izby Skarbowej w B. przedwcześnie podjął zawieszone postępowanie, bowiem przyczyna zawieszenia, stosownie do art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. złożone powództwo, nadal istnieje. Strona skarżąca w dobrej wierze informowała organ o podejmowanych czynnościach, co nie zostało wzięte pod uwagę. Wskazując na powyższe uchybienia, skarżąca Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził, podnoszonych w skardze naruszeń przepisów prawa. Również dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia z urzędu (art. 134 §1 p.p.s.a.) Sąd nie stwierdził naruszenia prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie, bądź stwierdzenie nieważności. Organ egzekucyjny właściwie dokonał oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz zarzutów podniesionych w zażaleniu, jak również nie naruszył przepisów postępowania, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Zasadniczy spór zarysowany w sprawie, pomiędzy organem egzekucyjnym a skarżącą Spółką dotyczył zasadności podjęcia zawieszonego postępowania zażaleniowego a następnie wydania przez organ postanowienia merytorycznego utrzymującego w mocy postanowienie organu I instancji. W ocenie Sądu, Dyrektor Izby Skarbowej w B. działający jako organ egzekucyjny, słusznie podjął zawieszone postępowanie zażaleniowe a następnie wydał zaskarżone postanowienie, albowiem nie istniały przesłanki uzasadniające zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Przechodząc do oceny legalności zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania, w pierwszej kolejności należało przypomnieć, iż podstawę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego stanowił przepis art. 56 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej powoływana w skrócie jako u.p.e.a.). Instytucja zawieszenia postępowania egzekucyjnego polega na wstrzymaniu czynności egzekucyjnych na skutek przeszkód w jego prowadzeniu. Chodzi o przeszkody, które powstały w toku postępowania egzekucyjnego oraz co do których istnieje prawdopodobieństwo ich usunięcia. Wymienione w powołanym przepisie art. 56 § 1 pkt 1-5 u.p.e.a. przesłanki zawieszenia postępowania mają charakter obligatoryjny. Nie pozostają zatem uznaniu organu egzekucyjnego tego czy w danym przypadku zawiesić postępowanie. Przyjąć zatem należy, iż u.p.e.a. w sposób kompletny reguluje obligatoryjne przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Przepis art. 18 u.p.e.a. odsyła wprawdzie do uregulowania zawartego w k.p.a. nakazując jego odpowiednie stosowanie, jednakże dotyczy to kwestii nieujętych wprost unormowaniem ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tymczasem jej art. 56 § 1 wylicza w sposób wyczerpujący okoliczności zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Z tego względu nie mogą być brane pod uwagę inne okoliczności niewskazane w tym przepisie, a wskazane przykładowo w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (por. P. Przybysz Postępowanie egzekucyjne w administracji Komentarz, Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2003 r., str. 74-75). Pogląd ten znajduje potwierdzenie również w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych (por. orzeczenia NSA: III SA 4497/97 z dnia 14 czerwca 1999 r., III SA 1676/97 z dnia 9 grudnia 1998 r., III SA 762/97 z dnia 14 października 1998 r., wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2004 r., III SA 2376/03, wyrok WSA w Kielcach z dnia 27 stycznia 2009 r., II SA/Ke 759/08, wszystkie orzeczenia dostępne w bazie LEX). Przyjąć zatem należy, iż w postępowaniu egzekucyjnym, przepisy art. 97 k.p.a. nie mają zastosowania. Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż w trakcie toczącego się postępowania zażaleniowego nie zaistniały żadne przesłanki wymienione w art. 56 § 1 u.p.e.a., nakazujące zawieszenie postępowania. Taką przesłanką z pewnością nie była wskazana przez skarżącą Spółkę okoliczność wytoczenia powództwa przeciwko wierzycielowi o ustalenie nieważności umowy pożyczki zawartej w dniu 25.05.2005 r. Rozpatrzenie powyższej sprawy przez sąd powszechny nie mogło mieć żadnego wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne, w szczególności nie spowodowało wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej (art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). Tym samym należało stwierdzić, iż postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] stycznia 2010 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania zostało wydane bez podstawy prawnej, albowiem przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nie ma zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym i jednocześnie nie zachodziła żadna z przesłanek warunkujących zawieszenie postępowania przewidzianych w art. 56 § 1 u.p.e.a. Uznając, że nie istniały w sprawie przesłanki do zawieszenia postępowania egzekucyjnego przyjąć należało, iż Dyrektor Izby Skarbowej w B. słusznie podjął zawieszone postępowanie i rozpoznał merytorycznie zażalenie wniesione przez skarżącą Spółkę od postanowienia Naczelnika Podlaskiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] grudnia 2009 r. Skoro organ jest zobowiązany do pojęcia zawieszonego postępowania egzekucyjnego po ustaniu przyczyny zawieszenia (art. 57 § 1 u.p.e.a.) to tym bardziej powinien to uczynić, jeżeli taka przesłanka nigdy nie istniała. Analiza akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej dowodzi, że organ ten z należytą starannością odniósł się do innych - poza zawieszeniem postępowania - zarzutów i żądań skarżącej Spółki. Organ egzekucyjny, wobec braku wpłat ze strony skarżącej Spółki prawidłowo ustalił, iż skarżąca Spółka jako dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od realizacji zajęcia dokonanego zawiadomieniem z dnia 23 października 2006 r. Wskazać jednocześnie należy, iż postępowanie egzekucyjne było zasadnie prowadzone, albowiem wbrew twierdzeniom skarżącej Spółki, istnieje wierzytelność z tytułu umowy pożyczki zawartej pomiędzy skarżącą Spółką i "D" Sp. z o.o. Słusznie organ zaznaczył, iż do czasu funkcjonowania w obrocie prawnym umowy (braku stwierdzenia jej nieważności przez właściwy sąd) organ nie może uznać jej jako niezgodnej z prawem, albowiem nie posiada takich uprawnień. Jak wynika z notatki urzędowej sporządzonej przez Kierownika Sekretariatu Wydziału I (k. 31 akt) sprawa dotycząca ustalenia nieważności spornej umowy, do dnia wydania niniejszego orzeczenia, nie została zakończona przed sądem powszechnym. Biorąc pod uwagę powyższe, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.