I SA/Bk 308/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło (spr.), sędzia WSA Justyna Siemieniako, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 stycznia 2026 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 12 czerwca 2025 r. nr 2001-IOD.4102.22.2025 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2021 r. oraz odmowy stwierdzenia nadpłaty w tym podatku za 2021 r. oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z 12 czerwca 2025 r. nr 2001-IOD.4102.22.2025 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku (dalej powoływany jako: "DIAS", "organ odwoławczy") stwierdził względem S. S. (dalej powoływany jako skarżący) uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Białymstoku (dalej powoływany jako: "Naczelnik US", "organ I instancji") z dnia 19 marca 2025 r. nr 2004-SPV.4102.598.2024 w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2021 r. oraz odmowy stwierdzenia nadpłaty w tym podatku za 2021 r. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, że ww. decyzja Naczelnika US z 19 marca 2025 r. zawierała prawidłowe pouczenie o terminie wniesienia odwołania. Decyzję organu I instancji doręczono skarżącemu (za pośrednictwem e-US) w dniu 2 kwietnia 2025 r., zatem 14-dniowy termin do złożenia odwołania upłynął 16 kwietnia 2025 r. Natomiast odwołanie zostało złożone za pośrednictwem poczty w dniu 30 kwietnia 2025 r., tj. po upływie ustawowego terminu. Jednocześnie, wraz z odwołaniem skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Skargę na postanowienie DIAS wywiódł skarżący, zaskarżając je w całości i podnosząc zarzuty naruszenia: 1) art. 127 § 1 i art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej jako: k.p.a.) poprzez bezzasadne przyjęcie, że odwołanie zostało wniesione po terminie, mimo że został złożony wniosek o przywrócenie terminu; 2) art. 58 § 1 i 2 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie nadzwyczajnych i niezawinionych okoliczności, 3) zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów administracji publicznej (art. 8 k.p.a.); 4) zasady uwzględniania słusznego interesu obywatela (art. 7 k.p.a.). W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w ustawowym terminie nie złożył odwołania od przedmiotowej decyzji z przyczyn od niego niezależnych. Podał, że okoliczności te miały charakter nadzwyczajny i uniemożliwiły mu dochowanie terminu, w szczególności wskazał na trudną sytuację finansową swojej rodziny, zły stan psychiczny żony oraz własne załamanie nerwowe. Wskazał, że odwołanie zostało złożone niezwłocznie po ustaniu przeszkód, a jego brak w terminie nie był wynikiem złej woli. W ocenie skarżącego organ powinien najpierw rozpatrzyć wniosek o przywrócenie terminu. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zobowiązanie organu do rozpatrzenia jego wniosku o przywrócenie terminu, a także o uwzględnienie złożonego odwołania i nadanie mu dalszego biegu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. W pismach z 28 października 2025 r. i 2 stycznia 2026 r. skarżący uzupełnił dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie, którym na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r., poz. 111 – dalej: "o.p.") stwierdzono uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Rozstrzygnięcie takie wydawane jest we wstępnej fazie postępowania, podczas której badana jest m.in. terminowość dokonanej przez stronę czynności złożenia odwołania. W sytuacji spóźnionego jego złożenia, wskazany przepis nakłada na organ odwoławczy obowiązek stwierdzenia uchybienia terminu. Norma ta ma charakter bezwzględnie obowiązujący, albowiem z jej dyspozycji wynika, że wydanie takiego postanowienia nie zależy od uznania organu i jest on zobligowany do jego wydania w przypadku uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Nawet nieznaczne przekroczenie terminu do wniesienia środka odwoławczego zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminowi do jego wniesienia. Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, o czym stanowi art. 223 § 2 pkt 1 o.p. W rozpatrywanym przypadku decyzja organu pierwszej instancji z 19 marca 2025 r. została doręczona skarżącemu 2 kwietnia 2025 r. Czternastodniowy termin do złożenia odwołania upłynął zatem 16 kwietnia 2025 r. Strona złożyła odwołanie dopiero 30 kwietnia 2025 r. (co w sprawie jest bezsporne), a zatem już po upływie ustawowego terminu. Wraz z odwołaniem strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu (wniosek taki złożyła w terminie późniejszym). Mając na uwadze powyższą okoliczność oraz fakt, że ostatecznym postanowieniem z 2 lipca 2025 r., nr 2001-IOD.4102.22.2025, DIAS w Białymstoku odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji, organ w niniejszej sprawie zasadnie stwierdził, że nastąpiło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Końcowo sąd zauważa, że skarżący nie kwestionuje faktu uchybienia terminowi, zaś argumentacja podniesiona w skardze i w kolejnych pismach stanowi w istocie zarzuty wobec odmowy przywrócenia terminu (art. 162 § 1 o.p.), jak też argumenty podważające prawidłowość wydanej wobec niego decyzji. Kwestie dotyczące spełnienia przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu, w tym uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi były rozpatrywane w odrębnym postanowieniu wydanym przez Dyrektora IAS w Białymstoku 2 lipca 2025 r. Postanowienie to nie zostało zaskarżone do sądu. Zasadność argumentacji organu odnoszącej się do spełnienia przesłanek przywrócenia terminu nie może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego w sprawie, której przedmiotem jest stwierdzenie uchybienia terminu. Podobnie zarzuty odnoszące się do prawidłowości decyzji podatkowej nie mogły zostać objęte przedmiotem badania w niniejszym postępowaniu. W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), orzekł o oddaleniu skargi. Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a.