I SA/Bk 310/11
PostanowienieWSA w Białymstoku2011-09-13
Skład orzekający: Tomasz Oleksicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, cierpiący na nieuleczalną chorobę psychiczną, utrzymujący się z renty inwalidzkiej i dochodu z gospodarstwa rolnego, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w kwocie powyżej 30 zł, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?Ratio decidendi
Wnioskodawcy przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie powyżej 30 zł, ponieważ wykazał, że jego miesięczny dochód (renta inwalidzka i sprzedaż mleka) jest niewystarczający do pokrycia kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, biorąc pod uwagę jego zły stan zdrowia i brak oszczędności.Stan faktyczny
J. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie powyżej 30 zł, argumentując trudną sytuacją finansową i zdrowotną. Wskazał na straty w gospodarstwie rolnym, problemy zdrowotne (nieuleczalna choroba psychiczna, trwałą niezdolność do pracy), niskie dochody (renta inwalidzka, sprzedaż mleka) oraz istniejące zobowiązania finansowe. Po wezwaniu do uzupełnienia informacji, przedstawił szczegółowe dane dotyczące dochodów i wydatków gospodarstwa rolnego.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 30 zł.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 13 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 30 zł w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2011 r. Nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008 rok p o s t a n a w i a - przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 30 zł (trzydziestu złotych).
J. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym
zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 30 zł. Skarżący wywiódł,
iż nie odrobił jeszcze strat w prowadzonym gospodarstwie rolnym powstałych
w związku z internacją odbytą w okresie od [...] lutego 2006 r. do [...] marca 2007 r.
W szczególności nie został jeszcze wywieziony w pełni obornik, nie wykonano planowanych kapitalnych napraw maszyn i remontów budynków. Skutkuje
to zwiększeniem wydatków na działania doraźne m.in. zakup plandek do przykrycia plonów zbóż, trzymanych tymczasowo na przyczepach na podwórku, wypożyczenie kopaczki do ziemniaków. Dodatkowo organy władzy publicznej przenoszą
na wnioskodawcę obowiązki ustawowe, które wiążą się z koniecznością ponoszenia kosztów. W konsekwencji skarżący zmuszony jest do zamrażania kapitału przeznaczonego np. na odrobienie strat spowodowanych internacją. Powstałych
w ten sposób strat nie rekompensuje zwrot kosztów sądowych. J. B. wskazał również na niskie plony zbóż, niezacielenie krów na skutek internacji, które spowodowało, że zwierzęta te dają mało mleka oraz na utratę klientów na mleko. Gmina S. zablokowała obrót nieruchomościami i z tego tytułu skarżący również nie może pozyskać żadnych środków. J. B. podkreślił, iż jest osobą cierpiącą na nieuleczalną chorobę psychiczną. Dodatkowo, niezdolność do pracy ma charakter trwały, co w połączeniu z koniecznością zażywania lekarstw obniżających zdolność psychoruchową powoduje, że skarżący może pracować jedynie we własnym gospodarstwie rolnym i to na własne ryzyko oraz skutkuje koniecznością korzystania z pomocy osób trzecich. Skarżący utrzymuje się z renty inwalidzkiej w wysokości 145,64 zł oraz z dochodu uzyskiwanego ze sprzedaży mleka w kwocie 117,50 zł miesięcznie. Wnioskodawca posiada grunty rolne o powierzchni [...] ha (w tym [...] ha dzierżawione od gminy), las o powierzchni [...] ha, dom o powierzchni [...] m² (powierzchnia mieszkalna [...] m²) oraz [...] maszyn rolniczych mających średnio [...] lat (wartość szacunkowa około 74.500 zł). Razem ze skarżącym mieszka jego matka I. B., która prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych.
J. B. wyszczególnił również nieuregulowane zobowiązania pieniężne w tym: koszty pełnomocnika do reprezentowania skarżącego przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka w Strasburgu – 2.000 zł (dług od [...] r.); opłata legalizacyjna samowoli budowlanej - 25.000 zł oraz częściowo podatek rolny za lata 2007 – 2010. W miesiącu [...] br. skarżący dodatkowo zmuszony był uiścić kwotę 3.000 zł za opłacenie kombajnu. Wnioskodawca od [...] stycznia br. pokrył koszty sądowe w łącznej kwocie 1.727,70 zł, w tym 900 zł na rzecz tut. Sądu. J. B. wskazał również, że do dnia [...] września 2011 r. będzie musiał uregulować karę pieniężną w kwocie 1.000 zł na rzecz Sądu Rejonowego w S. – sygn. akt [...] [...] [...]. Wnioskodawca z uwagi na pogorszenie zdrowia psychicznego został skierowany na leczenie szpitalne (k. 11 – 12).
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego tut. Sądu z dnia
02 września 2011 r. (k. 13) J. B. oświadczył, że na początku 2011 r. otrzymał dopłaty unijne do prowadzonego gospodarstwa rolnego w wysokości 19.264,28 zł. Za 2010 r. dochód szacunkowy z gospodarstwa rolnego wyniósł 18.485,28 zł. W tym samym okresie wnioskodawca otrzymał rentę inwalidzką
w kwocie 1.682,64 zł. Łącznie dochód skarżącego za 2010 r. wyniósł 39.432,20 zł. Koszt uzyskania dochodu wyniósł we wzmiankowanym okresie 36.605,16 zł, w tym: nasiona – 905,63 zł; nawozy – 3.361,38 zł; środki ochrony roślin – 1.019 zł; olej napędowy – 7.159,78 zł; energia elektryczna – 1.328,19 zł; koszty utrzymania (wyżywienie, ubranie, środki czystości) – 8.395 zł; podatek rolny – 1.356 zł; ubezpieczenie – 608 zł; OC ciągników i naczepy – 125 zł; opłata za dzierżawę gruntów od gminy – 53,33 zł; wynajem kombajnu – 2.100,22 zł; amortyzacja maszyn – 7.838,56 zł; telefon komórkowy – 200 zł; woda – 115,07 zł; butle z gazem – 600 zł; wydatki ogólnogospodarcze – 900 zł; lekarstwa – 500 zł; opłaty za zajęcie pasa drogowego – 40 zł. Wnioskodawca uprawia owies ([...] ha); żyto ([...] ha); jęczmień ([...] ha); pszenicę ([...] ha); ziemniaki ([...] ha). Skarżący hoduje [...] sztuk bydła
(w tym tylko [...] krowy pełnowartościowe). Skarżący z uwagi na konieczność zażywania środków psychotropowych nie świadczy usług posiadanym sprzętem rolniczym. J. B. podkreślił, że został również obciążony obowiązkiem zapłaty 2.700 zł na rzecz Skarbu Państwa (postanowienie SN z dnia [...] sierpnia 2011 r., sygn. akt [...] [...] [...]). Ponadto, wnioskodawca poniósł koszty zakupu rozsiewacza do nawozów – 800 zł oraz opon do ładowarki – 908 zł. Otrzymywana renta inwalidzka jest wpłacana na konto bankowe w rozliczeniu kwartalnym, stąd kwota 436,92 zł na dołączonym do akt wyciągu z rachunku bankowego. Skarżący zbywa mleko bezpośrednio konsumentom z pominięciem mleczarni, dlatego nie posiada faktur na jego sprzedaż. J. B. nie dysponuje również rachunkami za energię elektryczną za 2011 r. (zostały zagubione) oraz paragonami i rachunkami za zakup paliwa i innych wyszczególnionych rzeczy kupionych na rynku, z ogłoszeń lub w Internecie (k. 15 - 16). Do akt sprawy skarżący dołączył: faktury częściowo dokumentujące ponoszone wydatki związane z produkcja rolną (k. 17 – 22; k. 31 – 34); fakturę za energię elektryczną za okres styczeń – lipiec [...] r. (k. 23 – 24); pismo KRUS potwierdzające wysokość uzyskiwanej renty inwalidzkiej (k. 25); potwierdzenie zapłaty ubezpieczenia rolnego i OC za ciągniki (k. 26 – 30); pokwitowanie zapłaty za dzierżawę roczną nieruchomości rolnej (k. 29); fakturę
za wodę (k. 35 – 36); potwierdzenie uiszczenia opłaty za pas drogowy (k. 37); wyciąg z rachunku bankowego za okres [...] czerwca 2011 r. – [...] sierpnia 2011 r. (k. 38); odpis postanowienia SN z dnia [...] sierpnia 2011 r., sygn. akt [...] [..] [...] (k. 39).
Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (w tym zwolnienie
od kosztów sądowych w kwocie powyżej 30 zł) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W rozpatrywanym przypadku J. B. dowiódł, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych postępowania w sprawie niniejszej w kwocie powyżej
30 zł postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
Ze złożonego oświadczenia wynika, że skarżący utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z prowadzonego gospodarstwa rolnego (sprzedaż mleka) oraz otrzymywanej renty w łącznej wysokości 263,14 zł miesięcznie. Z dołączonego wyciągu z rachunku bankowego Banku Spółdzielczego w S. wynika,
że za okres czerwiec – sierpień 2011 r. na konto J. B. wpłynęło łącznie 436,92 zł (renta za III kwartał 2011 r.) – k. 38. Skarżący sprzedaje mleko indywidualnym odbiorcom (bez pośrednictwa mleczarni), osiąga z tego tytułu niewielki dochód 117,50 zł miesięcznie. Wnioskodawca posiada grunty rolne o pow. [...] ha, las o pow. [...] ha, dom o pow. [...] m², maszyny rolnicze – [...] sztuk oraz [...] sztuk bydła, z czego tylko [...] sztuki pełnowartościowe. J. B. jest osobą schorowaną, cierpiącą na nieuleczalną chorobę psychiczną, niezdolną do podjęcia dodatkowej pracy zarobkowej.
Powyższe okoliczności, a przede wszystkim wysokość osiąganego dochodu, zły stan zdrowia oraz brak zgromadzonych oszczędności, pozwalają na stwierdzenie, że J. B. nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie niniejszej
w kwocie powyżej 30 zł, bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3
w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło