I SA/Bk 321/08

PostanowienieWSA w Białymstoku2009-01-05

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna strony, polegająca na posiadaniu niskich dochodów z emerytury i korzystaniu z pomocy rzeczowej od rodziny, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego do złożenia skargi kasacyjnej?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie doradcy podatkowego, uznając, że sytuacja materialna strony, charakteryzująca się niskimi dochodami z emerytury i znacznym obciążeniem kosztami utrzymania, a także korzystaniem z pomocy finansowej i rzeczowej od rodziny, uzasadnia stwierdzenie, iż samodzielne poniesienie kosztów ustanowienia doradcy podatkowego stanowiłoby zbyt duże obciążenie finansowe i mogłoby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu rodziny.
Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego do złożenia skargi kasacyjnej, wskazując na trudną sytuację materialną. Utrzymuje się z emerytury w kwocie ok. 500 zł miesięcznie, z czego połowa jest zajęta przez komornika. Mąż otrzymuje emeryturę w wysokości ok. 250 zł. Rodzina ponosi miesięczne wydatki na utrzymanie i leki w kwocie ok. 500 zł, a także korzysta z pomocy rzeczowej i finansowej od córek. Strona nie posiada nieruchomości, oszczędności ani wartościowych przedmiotów.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie doradcy podatkowego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2008 r., Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu osiągnięcia przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2005 r. p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie doradcy podatkowego. M. D. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego do złożenia skargi kasacyjnej (k. 52). Wskazała, że nie jest w stanie pokryć kosztów ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym. Podniosła, że utrzymuje się obecnie wyłącznie z emerytury w kwocie ok. 500 zł, z czego połowę zabiera komornik sądowy, również jej mąż otrzymuje emeryturę w wysokości ok. 250 zł. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z mężem i synem. Z wniosku wynika, że nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 52 – 53). Ponadto skarżąca na wcześniejszym etapie postępowania w sprawie niniejszej dodatkowo wyjaśniła, iż przeciętnie z mężem wydaje miesięcznie na koszty bieżącego utrzymania oraz na lekarstwa kwotę ok. 500 zł, nie spłaca żadnych rat kredytowych, nie ma też telefonu komórkowego. Wskazała również, iż uzyskuje aktualnie pomoc materialną polegającą na tym, iż córki przywożą jej artykuły żywnościowe oraz czasami opłacają rachunki za energię elektryczną i telefon. Skarżąca korzysta też z produktów spożywczych z gospodarstwa rolnego jej córki np. mleko, sery białe, masło, ziemniaki, warzywa, jaja, mięso, drób, mąka itp. Wartość tej pomocy ocenia na kwotę ok. 200-250 zł miesięcznie (k.20). Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów postępowania stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna M. D. oraz ustalone w sprawie okoliczności uzasadniają przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, iż skarżąca pozostając we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i synem, ma miesięcznie do dyspozycji kwotę około 500 zł. W takiej też wysokości ponosi wydatki, korzystając dodatkowo z pomocy finansowej i rzeczowej swoich dwóch córek. Nie posiada też żadnych oszczędności lub majątku nadającego się do spieniężenia (k. 20, 52 - 53). Sytuacja materialna wnioskodawczyni w połączeniu z zakresem złożonego przez nią wniosku o przyznanie prawa pomocy uzasadnia zatem stwierdzenie, że ustanowienie przez M. D. we własnym zakresie doradcy podatkowego, stanowi zbyt duże obciążenie finansowe i może spowodować uszczerbek w utrzymaniu koniecznym jej rodziny. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło