I SA/Bk 321/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, Sędziowie sędzia WSA Piotr Pietrasz (spr.), sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 września 2009 r. sprawy ze skargi H. G. na postanowienie Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego oddala skargę. H. G., zwany dalej Skarżącym, w dniu 29.01.2009 r. wniósł do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. prośbę o przywrócenie terminu na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku o pomoc finansową na działanie Wspieranie gospodarstw niskotowarowych i Planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego wraz z dowodami potwierdzającymi ich wykonanie. Rozpatrując sprawę organ administracyjny pierwszej instancji uznał, iż Skarżący składając Oświadczenie wraz z dokumentami potwierdzającymi zrealizowane przedsięwzięcia, po terminie 6 miesięcy i 7 dni od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu, uchybił terminowi materialnemu. W dniu [...].02.2009 r. Organ pierwszej instancji wydał postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku o pomoc finansową na działanie Wspieranie gospodarstw niskotowarowych i Planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego wraz z dowodami potwierdzającymi ich wykonanie. Na powyższe rozstrzygnięcie Skarżący złożył zażalenie, w którym wniósł o pozytywne rozpatrzenie zażalenia i przywrócenie terminu na złożenie oświadczenia. Do zażalenia dołączono odpis skrócony aktu urodzenia dziecka nr [...] z dnia [...].11.2007 r. Rozpatrując sprawę Organ Odwoławczy stwierdził, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wydając w dniu [...].02.2009 r. postanowienie o odmowie przywrócenia terminu nie dokonał analizy, czy w rozpoznawanej przez organ pierwszej instancji sprawie, zachodzą przesłanki z art. 58 § 1 Kpa. W związku z tym przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S., na podstawie zebranych dowodów ocenił, iż Pani K. G. działająca w imieniu mocodawcy - Pana H. G., jak też mocodawca nie uprawdopodobnili, że uchybienie terminu nastąpiło bez ich winy. W dniu [...].04.2009 r. organ pierwszej instancji, wydał postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku o pomoc finansową na działanie Wspieranie gospodarstw niskotowarowych i Planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego wraz z dowodami potwierdzającymi ich wykonanie. Na powyższe rozstrzygnięcie pełnomocnik Strony złożyła zażalenie do Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. W dniu [...].05.2009 r. organ odwoławczy postanowieniem nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie o odmowie przywrócenia terminu. Skarżący zaskarżył ww. postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W skardze wskazano, iż Skarżący uległ wypadkowi w dniu 17.09.2008 r. i to przeszkodziło w zachowaniu terminu. Z kolei żona Skarżącego opiekowała się małym dzieckiem oraz zajmowała się gospodarstwem, co również uniemożliwiło jej zachowanie terminu do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku o pomoc finansową. W odpowiedzi na skargę Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o oddalenie skargi. W piśmie tym wskazano jednocześnie, iż organ odwoławczy rozstrzygając przedmiotową sprawę dokonał błędnej klasyfikacji terminu, o którym mowa w § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych, objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2005 r. Nr 286 poz. 2870 ze zm.), poprzez przyjęcie, iż termin 7 dni po terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu jest terminem prawa procesowego. W rzeczywistości jest to bowiem termin prawa materialnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Kwestią zasadniczą w niniejszej sprawie jest ustalenie charakteru terminu, z jakim mamy do czynienia w sprawie, a który został określony w § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych, objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2005 r. Nr 286 poz. 2870 ze zm.). Chodzi mianowicie o udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy jest to termin procesowy czy też termin materialnoprawny. Sąd w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w wyroku z dnia 9 czerwca 2009 r., sygn. akt I SA/Bk 189/09, w którym to orzeczeniu wskazano, iż złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu plus 7 dni, kształtuje prawo producentów rolnych, o których mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów do otrzymania płatności w czwartym i piątym roku przyznawania pomocy finansowej, tym samym wpływa na jego sytuację materialnoprawną Z uwagi na charakter materialnoprawny terminu przewidzianego do złożenia oświadczenia nie można, więc skutecznie domagać się jego przywrócenia w oparciu o uregulowania art. 58 i art. 59 kpa. Skarżący wnosząc o przywrócenie terminu przyjął, iż ma on charakter procesowy. W doktrynie wskazuje się, że terminem procesowym jest okres przewidziany do dokonania czynności procesowej przez podmioty i uczestników postępowania, natomiast terminem materialnoprawnym jest okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw i obowiązków jednostki w ramach publicznoprawnego stosunku materialnoprawnego (por. B. Adamiak w: Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. Unimex 2008, s.95). Terminy procesowe, wywołują skutki w płaszczyźnie procesowej, w przypadku ich uchybienia mogą, więc podlegać przywróceniu natomiast terminy materialnoprawne, od których zachowania zależy możliwość dochodzenia przez stronę określonego uprawnienia nie podlegają przywróceniu. W przypadku niezachowania terminu materialnoprawnego strona nie może skutecznie domagać się jego przywrócenia w oparciu o uregulowania art. 58 i art. 59 kpa, a upływ terminu winien skutkować wydaniem negatywnego dla strony rozstrzygnięcia. O charakterze terminu decyduje, więc treść przepisu prawa materialnego oraz skutki, jakie łączą się z jego niezachowaniem. Z brzmienia § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów wynika natomiast, że wypłata przyznanej producentowi rolnemu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku uzależniono od spełnienia łącznie warunków wymienionych w § 8 ust. 1 rozporządzenia tj. od 1) zrealizowania przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu oraz 2) złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (dalej w skrócie jako: "oświadczenie") kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego. Forma i termin złożenia oświadczenia określone zostały w § 8 ust. 2 rozporządzenia, a skutki niedotrzymania wyżej wymienionych warunków określono w § 9 rozporządzenia Rady Ministrów. Zgodnie z brzmieniem § 9 rozporządzenia Rady Ministrów płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu w czwartym i piątym roku jego wypłaty, jeżeli producent rolny nie dotrzymał warunków określonych w § 8 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z wyjątkiem przypadków wskazanych w ust. 2 tego rozporządzenia, które nie mają zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Z powyższych regulacji wynika, że złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu plus 7 dni, kształtuje prawo producentów rolnych, o których mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów do otrzymania płatności w czwartym i piątym roku przyznawania pomocy finansowej, tym samym wpływa na jego sytuację materialnoprawna. Z uwagi na charakter materialnoprawny terminu przewidzianego do złożenia oświadczenia nie można, więc skutecznie domagać się jego przywrócenia w oparciu o uregulowania art. 58 i art. 59 kpa. W rozpoznawanej sprawie wniosek Skarżącego o przywrócenie terminu materialnoprawnego (przypadającego na dzień 15 października 2008 r.), nie mógł podlegać uwzględnieniu z tej właśnie przyczyny, a nie z powodu braku przesłanek umożliwiających przywrócenie terminu procesowego przewidzianych w art. 58 kpa Dlatego też uznać należało, że odmowa przywrócenia terminu odpowiadała prawu, jednakże organ uzasadniając rozstrzygnięcie posłużył się wadliwą argumentacją. W świetle opisanego wyżej stanu faktycznego i prawnego, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tym samym z uwagi na brak podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.