I SA/Bk 321/15

PostanowienieWSA w Białymstoku2015-04-28

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, będąca emerytem i prowadząca gospodarstwo rolne, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W analizowanym przypadku, pomimo posiadania majątku, niski dochód rodziny, wysokie wydatki oraz brak oszczędności uzasadniały przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
K. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Wnioskodawca argumentował, że jako emeryt, zmuszony do prowadzenia wielohektarowego gospodarstwa rolnego, ponosi wysokie koszty utrzymania rodziny (3 osoby) i spłaty zobowiązań, a dochody z gospodarstwa są minimalne. Wskazał na niskie ceny zbóż, zadłużenie i konieczność regulowania alimentów oraz kredytów.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] lutego 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 z sankcjami wieloletnimi p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. K. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, że jest emerytem, ale wskutek okoliczności (rozwodu i choroby syna) zmuszony był do przejęcia prowadzenia wielohektarowego gospodarstwa rolnego. Prowadzona działalność ogranicza się wyłącznie do upraw, wobec czego, wskutek bardzo niskich cen na zboża w 2013 r. jedynym zyskiem z prowadzonej działalności miały być dopłaty, które stanowią przedmiot niniejszego postępowania. Brak dopłat skutkuje powstaniem zadłużenia, które regulowane jest z emerytur rolniczych. Kwota 600 zł, która jest do uiszczenia w trzech sprawach stanowi prawie połowę ich dochodu, z którego się utrzymuje 3 – osobowa rodzina i regulowane są alimenty na dzieci syna w kwocie 900 zł oraz kredyty zaciągnięte przez syna i jego byłą żonę na maszyny rolnicze. Źródło miesięcznego utrzymania rodziny stanowią de facto: emerytury rolnicze w kwocie 1044 zł i 844 zł oraz zasiłek chorobowy syna w kwocie 300 zł miesięcznie. W skład majątku rodziny skarżącego wchodzą: dom o powierzchni [...] m², nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha oraz [...], rok produkcji [...] o wartości [...] zł. Ponadto jego syn K. K. posiada na współwłasność z byłą żoną T. K.: grunty rolne o powierzchni [...] ha i [...] ha, działkę budowlaną o powierzchni [...] ha, dwa samochody osobowe M., rok produkcji [...] oraz M., rok produkcji [...], ciągnik [...], rok produkcji [...], a także maszyny rolnicze: bronę zębową, pług, przyczepę. K. K. nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 6-7). Do wniosku skarżący dołączył odcinki za emerytury (k. 8). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 08 kwietnia 2015 r. skarżący oświadczył, że w prowadzonym gospodarstwie posiada [...] klacz oraz [...] byczka (6 m-cy), a w ciągu ostatnich trzech miesięcy nie osiągnięto z gospodarstwa rolnego żadnego dochodu. Jedyny dochód z tego tytułu w 2014 r. wyniósł 4.000 zł ze sprzedaży zboża. Do swoich miesięcznych wydatków skarżący zaliczył: gaz – 50 zł, energia elektryczna – 208,56 zł, OC gospodarstwa – 511 zł (I-sza rata za 2015 r.) podatek od nieruchomości -55 zł, nawozy – 6.160 zł, nasiona – 1.500 zł, wydatki na lekarzy – 200 zł, leki (w tym od cukrzycy żony) – 500 zł, alimenty – 900 zł, rata kredytu – 2000 zł płacone kwartalnie. Skarżący otrzymał decyzje w sprawie dopłat, ale na konto obecnie wypłynęła jedynie kwota 6.196 zł, która przeznaczona została na nawozy (k. 18-19) Do oświadczenia skarżący dołączył dokumenty potwierdzające część ponoszonych wydatków oraz uzyskiwanych dochodów (k. 20-26). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanym przypadku K. K. dowiódł, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie niniejszej. Należy bowiem stwierdzić, iż w złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał, iż wysokość miesięcznego dochodu trzyosobowej rodziny to 2.188 zł netto (emerytury i zasiłek chorobowy). Skarżący faktycznie nie uzyskał w tym roku żadnego dochodu z gospodarstwa rolnego. Wykazane wydatki kształtują się na poziomie około 4.000 zł miesięczne i w całości pochłaniają uzyskiwane dochody. Wprawdzie rodzina skarżącego otrzymała dopłaty w kwocie 6.196 zł, ale w całości zostały one przeznaczone na zakup nawozów. W skład majątku K. K. wchodzi: dom o powierzchni [...] m², nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha oraz [...], rok produkcji [...] o wartości [...] zł. Ponadto jego syn K. K. posiada na współwłasność z byłą żoną T. K.: grunty rolne o powierzchni [...] ha i [...] ha, działkę budowlaną o powierzchni [...] ha, dwa samochody osobowe M., rok produkcji [...] oraz M., rok produkcji [...], ciągnik [...], rok produkcji [...], a także maszyny rolnicze: bronę zębową, pług, przyczepę. Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu rodziny, w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami, a także brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż K. K. nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie niniejszej. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło