I SA/Bk 326/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marcin Kojło, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Justyna Siemieniako (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 listopada 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 16 czerwca 2025 r. nr 2001-IEE.7192.40.2025 w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę. Zaskarżonym do sądu postanowieniem z 16 czerwca 2025 r. nr 2001-IEE.7192.40.2025, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku (dalej: "DIAS") utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Białymstoku (dalej: "Naczelnik", "organ egzekucyjny") z 18 kwietnia 2025 r. nr 2003-SEE.7113.14.50.2025 UNP: 2003-25-060610 oddalające skargę S. L. (dalej: "skarżący") na czynności egzekucyjne dokonane z naruszeniem ustawy oraz na zastosowanie zbyt uciążliwego środka w postaci zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych. Z akt sprawy wynika, że w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu o nr: 1609-17642177, 1609-17642178 z 8 marca 2024 r., 1609-17604240 oraz 1609-17635850 z 13 maja 2024 r., 1609-18169911 i 1609-18391817 z 13 września 2024 r., Naczelnik na podstawie zawiadomienia nr Z.118272106.AŁ.E z 15 października 2024 r. dokonał zajęcia wierzytelności znajdujących się na rachunkach bankowych prowadzonych przez mBank S.A. Także na podstawie ww. tytułów wykonawczych zawiadomieniem również z 15 października 2024 r. nr Z.118272449.AŁ.E, organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności znajdujących się na rachunkach bankowych prowadzonych w Credit Agricole Bank Polska S.A. Pismem z 12 listopada 2024 r. skarżący wniósł skargę na zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, na podstawie tytułów wykonawczych o nr 1609-17642177 i 1609-17642178 z 8 marca 2024 r., nr 1609-17604240 oraz 1609- 17635850 z 13 maja 2024 r., nr 1609-18169911 i nr 1609-18391817 z 13 września 2024 r. wystawionych przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu. Podniósł, że łączna kwota należności głównej na dochodzonych tytułach wykonawczych wynosi 700,00 zł, natomiast egzekwowana jest kwota w wysokości 1.517,90 zł, co zdaniem skarżącego jest zbyt uciążliwym środkiem egzekucyjnym. Naczelnik ponownie rozpatrując wniosek skarżącego, zgodnie z zaleceniami wskazanymi w postanowieniu DIAS z 23 stycznia 2025 r., pismem z 31 marca 2025 r. wezwał ww. do doprecyzowania złożonego wniosku. Pismem z 11 kwietnia 2025 r. skarżący wyjaśnił, że wniósł skargę na zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego na tytułach wykonawczych o nr 1609-17642177 i 1609-17642178 z 8 marca 2024 r., nr 1609-17604240 oraz 1609-17635850 z 13 maja 2024 r., nr 1609-18169911 i nr 1609-18391817 z 13 września 2024 r. Podniósł również, że brak jest podstaw do obciążenia go opłatami dodatkowymi, których wysokość przewyższa zobowiązanie główne oraz zakwestionował skuteczność czynności egzekucyjnych dokonanych zawiadomieniami: (-) nr Z.118272106.AŁ.E z 15 października 2024 r. dot. zajęcia wierzytelności na rachunkach bankowych prowadzonych przez mBankS.A., (-) nr Z.118272449.AŁ.E z 15 października 2024 r. dot. zajęcia wierzytelności na rachunkach bankowych prowadzonych przez Alior Bank S.A. Naczelnik postanowieniem z 18 kwietnia 2025 r. nr 2003-SEE.7113.14.50.2024 UNP: 2003-25-060610 oddalił skargę na czynności egzekucyjne dokonane zawiadomieniami nr Z.118272106.AŁ.E i nr Z.118272449.AŁ.E z 15 października 2024 r. Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie DIAS w pierwszej kolejności przytoczył treść art. 54 § 1, art. 1a pkt 2 i 18, art. 15 §2, art. 64ca § 1 i 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r. poz. 132, dalej: "u.p.e.a."). Badając prawidłowość dokonanej czynności egzekucyjnej w zakresie zajęcia wyższych kwot niż to wynika z ww. tytułów wykonawczych organ odwoławczy zauważył, że w dokumentach tych wymieniono kwotę należności głównej po 100 zł (rubryka D1 pkt 1), a w tytule wykonawczym nr 1609-7604240 z 13 maja 2024 r. kwotę 200 zł oraz kwotę kosztów upomnienia po 16 zł (rubryka D pkt 12). W związku z tym łączna kwota wymieniona w powyższych tytułach wykonawczych wyniosła 796 zł. Wskazał, że obowiązek uiszczenia kosztów upomnienia przez zobowiązanego powstaje z chwilą doręczenia upomnienia i koszty te podlegają ściągnięciu w trybie określonym dla kosztów egzekucyjnych. Stąd też obok należności głównej zarówno w tytułach wykonawczych, jak i w zawiadomieniach o zajęciu z 15 października 2024 r. została wymieniona kwota kosztów upomnienia. Wyjaśniając wątpliwości skarżącego co do wysokości egzekwowanej kwoty, organ odwoławczy podkreślił, że wraz z wszczęciem postępowania egzekucyjnego na kolejnych jego etapach powstają koszty egzekucyjne, które nie są wymienione w tytule wykonawczym. Koszty te są dochodzone na podstawie tytułu wykonawczego, którego wystawienie zainicjowało postępowanie egzekucyjne i ich wysokość może ulec zmianie wraz z dokonywaniem przez organ egzekucyjny kolejnych czynności egzekucyjnych. Kwestię wysokości i zasad naliczania kosztów egzekucyjnych reguluje art. 64 § 1 i § 2 i art. 64 c § u.p.e.a. DIAS dodał, że w zawiadomieniach z 15 października 2024 r. wskazano również wysokość ewentualnej opłaty egzekucyjnej i kwotę wydatków egzekucyjnych. Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której zarzucił, że organ egzekucyjny dochodzi należności ponad dwukrotnie wyższej, aniżeli wynikającej z wystawionych tytułów wykonawczych. Kwota wynikająca z tytułów wykonawczych wynosi 700 zł, zaś egzekwowana jest należność w wysokości 1517,90 zł, co, w ocenie skarżącego, oznacza zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Ponadto strona skarżąca podtrzymała swoje stanowisko co do braku podstaw do obciążania jej dodatkowymi opłatami, których wysokość przewyższa zobowiązanie główne. Skarżący zakwestionował również skuteczność czynności egzekucyjnych dokonanych następującymi zawiadomieniami: - nr Z. 118272449.AŁE z 15 października 2024 r. dot. zajęcia wierzytelności na rachunkach bankowych prowadzonych przez Credit Agricole Polska S.A., - nr Z.118272106.AŁ.E z 15 października 2024 r. dot. zajęcia wierzytelności na rachunkach prowadzonych przez mBank S.A., - nr Z.AUT.984672.E z 11 marca 2024 r. dot. zajęcia wierzytelności na rachunkach bankowych prowadzonych przez ING Bank Śląski S.A., - nr Z.AUT.10511966.E z 14 maja 2024 r. i nr Z. 116647898.AŁ.E dot. zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych prowadzonych przez Alior Bank S.A. Skarżący w skardze poinformował, że na podstawie art. 33 u.p.e.a. wniósł zarzut braku uprzedniego doręczenia mu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Mając powyższe zarzuty na względzie skarżący wniósł o zmianę postanowienia Naczelnika z 18 kwietnia 2024 r. i dopuszczenie skarg na czynności egzekucyjne oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka w postaci zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych zgodnie z ww. zawiadomieniami Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu, ewentualnie o przekazanie zaskarżonego postanowienia DIAS do ponownego rozpoznania. Odpowiadając na skargę DIAS podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora IAS z 16 czerwca 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Białymstoku z 18 kwietnia 2025 r. oddalające skargę na czynności egzekucyjne dokonane z naruszeniem ustawy oraz na zastosowanie zbyt uciążliwego środka w postaci zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych. Ramy zastosowania środka, jakim jest skarga na czynność egzekucyjną w postępowaniu administracyjnym określa art. 54 u.p.e.a., który stanowi, że zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, a podstawą skargi jest dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy lub zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Mimo uregulowania instytucji skargi na czynność egzekucyjną, przewidziano także cały katalog różnych innych środków ochrony zobowiązanego, tj. zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji etc. Przedmiotem postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie jest czynność egzekucyjna w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Przedmiotem skargi na tę czynność egzekucyjną może być jedynie prawidłowość postępowania organu w zakresie przepisów regulujących sposób i formę dokonywania zajęcia zabezpieczającego, a nie jest możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego np. zarzutów, zażalenia na postanowienie, żądania wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji, wniosku o umorzenie postępowania albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu (zob. wyrok NSA z 22 lutego 2023 r., sygn. III FSK 1772/21; wyrok NSA z 29 marca 2023r., sygn. III FSK 4671/21). W trybie art. 54 § 1 u.p.e.a badana jest wyłącznie prawidłowość wskazanej czynności egzekucyjnej, a nie prawidłowość całości prowadzonego postępowania egzekucyjnego (zob. wyrok NSA z 6 czerwca 2019 r., sygn. II FSK 2198/17). Zaskarżona w niniejszej sprawie czynność stanowiła w myśl art. 1a pkt 2 u.p.e.a czynność egzekucyjną, tj. stanowiła działanie organu egzekucyjnego zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, a dochodzona przez organ należność podlegała zgodnie z treścią art. 2 § 1 u.p.e.a egzekucji administracyjnej. Mając powyższe rozważania na względzie sąd stwierdził, że przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną w administracji nie może być zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Z akt sprawy wynika, że pismo wszczynające postępowanie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną z 12 listopada 2024 r., doprecyzowane pismem z 11 kwietnia 2025 r., zawiera w swej treści zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia zobowiązanemu. W tej części pismo to zostało potraktowane jako zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej i przekazane pismem Naczelnika z 26 listopada 2024 r. wierzycielowi - Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu celem ich rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu ze wskazaniem, że w zakresie tytułów wykonawczych o nr: 1609- 17642177, 1609-1764 2178 z 8 marca 2024 r., 1609-17604240, 1609-17635850 z 13 maja 2024 r., wierzyciel rozpatrywał zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne i wydał postanowienia nr 1609-SCIVI3.720.1664.2024.2 z 29 maja 2024 r. oraz nr 1609-SCM-3.720.1664.2024.8 z 26 czerwca 2024 r. W pozostałym zakresie ww. pismo skarżącego prawidłowo potraktowano jak skargę na czynności egzekucyjne dokonane z naruszeniem ustawy oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego i rozpatrzono postanowieniem Naczelnika z 18 kwietnia 2025 r., czego skarżący nie kwestionuje. W ocenie sądu, skoro kwestia doręczenia upomnienia jest przedmiotem innego postępowania, to słusznie okoliczność ta nie była merytorycznie rozpatrywana w ramach skargi na czynność egzekucyjną. Odnosząc się do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, sąd popiera stanowisko DIAS, który w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia w sposób niebudzący wątpliwości wyjaśnił przyczyny rozbieżności kwot dochodzonych w postępowaniu egzekucyjnym z tymi widniejącymi w tytułach wykonawczych oraz wskazał, że w sprawie nie można mówić o uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego w sytuacji, gdy nie zostały pobrane żadne kwoty. Należy też podkreślić, że obie instytucje finansowe, zarówno mBank S.A. oraz Credit Agricole Bank Polska S.A. poinformowały o niemożności przystąpienia do realizacji zajęć, ponieważ nie prowadzą dla skarżącego rachunków bankowych. Słuszne jest zatem stanowisko organu, że skoro nie zastosowano środków egzekucyjnych, to tym samym nie zaistniała choćby potencjalna ich uciążliwość dla zobowiązanego. Poza tym sąd nie mógł odnieść się do zarzutu skuteczności zajęć wierzytelności z rachunków bankowych prowadzonych przez ING Bank Śląski S.A. oraz Alior Bank S.A. podniesionych w skardze, z uwagi na to, że przedmiotem rozpatrzenia zaskarżonego postanowienia nie były ww. czynności egzekucyjne, lecz zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych prowadzonych przez Credit Agricole Bank Polska S.A. oraz mBank S.A. W tym miejscu należy wskazać, że w zakresie skargi na czynności egzekucyjne zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych prowadzonych w ING Bank Śląski S.A. oraz Alior Bank S.A. DIAS wypowiedział się w postanowieniu z 16 czerwca 2025 r. nr 2001-IEE.7192.39.2025, które zaskarżone zostało odrębną skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Nie będąc związanym zarzutami skargi, sąd dokonał oceny zaskarżonej czynność pod kątem jej poprawności w zakresie zgodności z przepisami prawa już poza kontekstem zarzutów przytoczonych w skardze. Z przeprowadzonej analizy wynika, że zaskarżona czynność została przez organ egzekucyjny przeprowadzona prawidłowo. Obowiązujące przepisy dotyczące zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego (art. 80 do art. 87 u.p.e.a) nie zostały w toku prowadzonego postępowania naruszone. Z akt sprawy wynika, że zawiadomienia o zajęciu zostały sporządzone na prawidłowym formularzu i były podpisane przez upoważnionego pracownika organu egzekucyjnego. W zawiadomieniach oznaczono strony postępowania oraz wskazano organ egzekucyjny, podano numer tytułu wykonawczego, określono wysokość dochodzonej należności, a także zawarto pouczenia dla zobowiązanego i banku. Zawiadomienia o dokonanym zajęciu organ egzekucyjny prawidłowo doręczył skarżącej (zobowiązanemu) oraz do banku. Ponadto treść skargi, pism procesowych oraz pism na wcześniejszych etapach postępowania administracyjnego nie opisują żadnych okoliczności, które stanowiłyby o wadliwości zajęcia rachunku bankowego. Mając powyższe na uwadze sąd stwierdził, że pomimo, iż wynik przeprowadzonego postępowania nie jest zgodny z oczekiwaniami skarżącego, nie może to oznaczać, że zaskarżone postanowienie narusza prawo. Zdaniem sądu w tej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego czy procesowego, które uzasadniałyby konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia. W tym stanie rzeczy skargę oddalono w oparciu o art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.). Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na co pozwalał przepis art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ww. ustawy procesowej.