I SA/Bk 327/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marcin Kojło, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Justyna Siemieniako (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 listopada 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 16 czerwca 2025 r. nr 2001-IEE.7192.39.2025 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia skarg na czynności egzekucyjne oddala skargę. Zaskarżonym do sądu postanowieniem z 16 czerwca 2025 r. nr 2001-IEE.7192.39.2025, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku (dalej: "DIAS") utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Białymstoku (dalej: "Naczelnik", "organ egzekucyjny") z 18 kwietnia 2025 r. nr 2003-SEE.7113.14.50.2025 stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia skarg przez S. L. (dalej: "skarżący") w części dotyczącej czynności egzekucyjnych. Z akt sprawy wynika, że w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu o numerach: 1609-17642177 oraz 1609-17642178 wystawionych 8 marca 2024 r., Naczelnik na podstawie zawiadomienia nr Z.AUT.98467211.E z 11 marca 2024 r. dokonał zajęcia wierzytelności znajdujących się na rachunkach bankowych prowadzonych przez ING Bank Śląski S.A. Przedmiotowe zawiadomienie skarżący odebrał 29 marca 2024 r. wraz z tytułami wykonawczymi. Z kolei na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych 8 marca 2024 r. nr 1609-17642177, 1609-17642178 oraz wystawionych 13 maja 2024 r. o nr 1609-17604240, 1609-17635850 zawiadomieniem z 14 maja 2024 r. nr Z.AUT.105119664.E organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności znajdujących się na rachunkach bankowych prowadzonych w Alior Bank S.A. Zawiadomienie to skarżący odebrał 27 maja 2024 r. Następnie na podstawie tytułów wykonawczych nr 1609-18169911, 1609-18391817 wystawionych 13 września 2024 r. Naczelnik zawiadomieniem z 25 września 2024 r. nr Z.116647898.AŁ.E dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Alior Bank S.A. Zawiadomienie to zostało doręczone 14 października 2024 r. w trybie doręczenia zastępczego. Pismem z 12 listopada 2024 r. skarżący wniósł m.in. skargę na zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, na podstawie tytułów wykonawczych o nr 1609-17642177 i 1609-17642178 z 8 marca 2024 r., nr 1609-17604240 oraz 1609- 17635850 z 13 maja 2024 r., nr 1609-18169911 i nr 1609-18391817 z 13 września 2024 r. wystawionych przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu. Podniósł, że łączna kwota należności głównej na dochodzonych tytułach wykonawczych wynosi 700,00 zł, natomiast egzekwowana jest kwota w wysokości 1.517,90 zł, co zdaniem skarżącego jest zbyt uciążliwym środkiem egzekucyjnym. Naczelnik ponownie rozpatrując wniosek skarżącego, zgodnie z zaleceniami wskazanymi w postanowieniu DIAS z 23 stycznia 2025 r., pismem z 31 marca 2025 r. wezwał ww. do doprecyzowania złożonego wniosku. Pismem z 11 kwietnia 2025 r. skarżący wyjaśnił, że wniósł skargę na zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego na tytułach wykonawczych o nr 1609-17642177 i 1609-17642178 z 8 marca 2024 r., nr 1609-17604240 oraz 1609-17635850 z 13 maja 2024 r., nr 1609- 18169911 i nr 1609-18391817 z 13 września 2024 r. Podniósł również, że brak jest podstaw do obciążenia go opłatami dodatkowymi, których wysokość przewyższa zobowiązanie główne oraz zakwestionował skuteczność czynności egzekucyjnych dokonanych zawiadomieniami: (-) nr Z.118272106.AŁ.E z 15 października 2024 r. dot. zajęcia wierzytelności na rachunkach bankowych prowadzonych przez mBankS.A., (-) nr Z.118272449.AŁ.E z 15 października 2024 r. dot. zajęcia wierzytelności na rachunkach bankowych prowadzonych przez Alior Bank S.A. Naczelnik postanowieniem z 18 kwietnia 2025 r. nr 2003-SEE.7113.14.50.2024 UNP: 2003-25-060474 stwierdził uchybienie terminu do wniesienia skarg na czynności egzekucyjne dokonane zawiadomieniami o nr Z.AUT.98467211.E z 11 marca 2024 r., Z.AUT.105119664.E z 14 maja 2024 r. oraz Z.116647898.AŁ.E z 25 września 2024 r. W zażaleniu z 5 maja 2024 r. na ww. postanowienie skarżący podniósł te same argumenty, które zostały zawarte w piśmie z 11 kwietnia 2025 r. W kwestii zaś uchybienia terminu wskazał, że skargi zostały wniesione w 7-dniowym terminie, który liczony jest od daty powzięcia wiedzy o czynności. Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie DIAS w pierwszej kolejności przytoczył treść art. 54 § 3 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r. poz. 132, dalej: "u.p.e.a."). Następnie podniósł, że o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w ING Bank Śląski S.A. skarżący został powiadomiony 29 marca 2024 r., co zaświadczył swoim podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zawiadomienia z 11 marca 2024 r. nr Z.AUT.98467211.E. W związku z tym termin na wniesienie skargi upłynął 5 kwietnia 2024 r. Natomiast o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych prowadzonych przez Alior Bank S.A. skarżący powiadomiony został 27 maja 2024 r., co potwierdził podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zawiadomienia z 14 maja 2024 r. nr Z.AUT.105119664.E. Oznacza to, że 3 czerwca 2024 r. upłynął 7-dniowy termin na wniesienie skargi na tę czynność egzekucyjną. Z kolei zawiadomienie z 25 września 2024 r. nr Z.116647898.AŁ.E, którym organ egzekucyjny również zajął wierzytelność z rachunku bankowego w Alior Bank S.A. zostało skarżącemu doręczone 14 października 2024 r. w trybie art. 44 k.p.a., co zostało ustalone na podstawie zwrotnego potwierdzenia odbioru. A zatem termin na wniesienie skargi na tę czynność egzekucyjną upłynął 21 października 2024 r. DIAS nadmienił, że Naczelnik w kwestionowanym postanowieniu błędnie wskazał, że termin na wniesienie skargi upłynął 22 października 2024 r., niemniej pozostaje to bez wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie organu odwoławczego. DIAS podniósł również, że pismo z 12 listopada 2024 r., w którym skarżący wniósł skargi na ww. czynności egzekucyjne zostało nadane w placówce pocztowej 12 listopada 2024 r., co oznacza to, że skargi zostały złożone po upływie ustawowych terminów do ich wniesienia. Dodał, że wraz z wnioskiem z 12 listopada 2024 r. skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do ich wniesienia oraz nie wskazał żadnych konkretnych dat ani dowodów mających świadczyć o innym terminie powzięcia wiadomości o zastosowanych środkach egzekucyjnych, co podważyłoby ustalenia organu egzekucyjnego. Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której zarzucił, iż organ egzekucyjny dochodzi należności ponad dwukrotnie wyższej aniżeli wynikającej z wystawionych tytułów wykonawczych. Kwota wynikająca z tytułów wykonawczych wynosi 700 zł, zaś egzekwowana jest należność w wysokości 1.517,90 zł, co w ocenie skarżącego, oznacza zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Ponadto strona skarżąca podtrzymała swoje stanowisko co do braku podstaw do obciążania jej dodatkowymi opłatami, których wysokość przewyższa zobowiązanie główne. Skarżący zakwestionował również skuteczność czynności egzekucyjnych dokonanych następującymi zawiadomieniami: - nr Z. 118272449.AŁE z 15 października 2024 r. dot. zajęcia wierzytelności na rachunkach bankowych prowadzonych przez Credit Agricole Polska S.A., - nr Z.118272106.AŁ.E z 15 października 2024 r. dot. zajęcia wierzytelności na rachunkach prowadzonych przez mBank S.A., - nr Z.AUT.984672.E z 11 marca 2024 r. dot. zajęcia wierzytelności na rachunkach bankowych prowadzonych przez ING Bank Śląski S.A., - nr Z.AUT.10511966.E z 14 maja 2024 r. i nr Z. 116647898.AŁ.E dot. zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych prowadzonych przez Alior Bank S.A. Skarżący w skardze poinformował, że na podstawie art. 33 u.p.e.a. wniósł zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia zobowiązanemu, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Wskazał też na brzmienie art. 32 i 26 § 5 pkt u.p.e.a. Mając powyższe zarzuty na względzie skarżący wniósł o zmianę postanowienia Naczelnika z 18 kwietnia 2024 r. i dopuszczenie skarg na czynności egzekucyjne oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka w postaci zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych zgodnie z ww. zawiadomieniami Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu, ewentualnie o przekazanie zaskarżonego postanowienia DIAS do ponownego rozpoznania. Odpowiadając na skargę DIAS podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który to wyjątek w rozpoznawanej sprawie nie ma zastosowania. Z tych też względów, pomimo że skarżący nie sformułował konkretnych zarzutów, zaś pozostałe kwestie podniesione w skardze wychodzą poza zakres zaskarżonego postanowienia, sąd rozpoznał sprawę w aspekcie naruszenia przepisów prawa, regulujących instytucję skargi na czynność egzekucyjną. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora IAS z 16 czerwca 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika z 18 kwietnia 2025 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia skarg w części dotyczącej czynności egzekucyjnych dokonanych zawiadomieniami o nr: Z.AUT.98467211.E z 11 marca 2024 r., Z.AUT.105119664.E z 14 maja 2024 r., Z.116647898.AŁ.E z 25 września 2024 r. w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych o nr 1609-17642177, 1609- 17642178 z 8 marca 2024 r., 1609-17604240,1609-17635850 z 13 maja 2024 r., 1609-18169911,1609- 18391817 z 13 września 2024 r. wystawionych przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Kwestia terminu do złożenia skargi na czynność egzekucyjną jest uregulowana w art. 54 § 3 u.p.e.a. Stanowi on, że skargę na czynność egzekucyjną wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej. Na tej podstawie prawnej oparł się organ uznając, że skargi wniesione dopiero 12 listopada 2024 r. zostały złożone po terminie, wynikającym z cytowanego przepisu. W sprawie bezsporne jest, że organ egzekucyjny zawiadomieniem z 11 marca 2024 r. nr Z.AUT.98467211.E. poinformował skarżącego o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w ING Bank Śląski S.A. Zawiadomienie to doręczono skarżącemu w dniu 29 marca 2025 r. Termin 7-dniowy na wniesienie skargi upłynął 5 kwietnia 2024 r. Natomiast zawiadomieniem z 14 maja 2024 r. nr Z.AUT.105119664.E. skarżący został powiadomiony o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych prowadzonych przez Alior Bank S.A. Zawiadomienie to doręczono skarżącemu 27 maja 2024 r. Termin 7-dniowy na wniesienie skargi upłynął 3 czerwca 2024 r. Z kolei zawiadomienie z 25 września 2024 r. nr Z.116647898.AŁ.E, którym organ egzekucyjny również zajął wierzytelność z rachunku bankowego w Alior Bank S.A. zostało skarżącemu doręczone 14 października 2024 r. w trybie art. 44 k.p.a., co zostało ustalone na podstawie zwrotnego potwierdzenia odbioru. A zatem termin na wniesienie skargi na tę czynność egzekucyjną upłynął 21 października 2024 r. Bez wątpienia zatem skarżący wnosząc skargę na ww. czynności egzekucyjne dopiero w dniu 12 listopada 2024 r., uczynił to po upływie terminu określonego w art. 54 § 3 u.p.e.a. Co istotne, skarżący został pouczony o terminie wniesienia skarg na czynność egzekucyjną, gdyż ww. zawiadomienia o zajęciu wierzytelności zawierały takie pouczenie. Prawidłowo zatem, zgodnie z art. 17 § 1c u.p.e.a., organ egzekucyjny postanowieniem z 18 kwietnia 2025 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez skarżącego skarg w części dotyczącej czynności egzekucyjnych dokonanych zawiadomieniami o nr: Z.AUT.98467211.E z 11 marca 2024 r., Z.AUT.105119664.E z 14 maja 2024 r., Z.116647898.AŁ.E z 25 września 2024 r. Zaznaczyć należy, że w zażaleniu na to postanowienie skarżący nie wskazał jakiekolwiek przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia skarg na ww. czynności egzekucyjne. W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie należy uznać za zgodne z prawem. Końcowo należy wskazać, że pomimo, iż przedmiotem kontroli sądu były jedynie okoliczności w zakresie dotrzymania terminu do wniesienia skarg na ww. czynności egzekucyjne, to z uwagi na poruszone w skardze kwestie wyjaśnienia wymaga sposób zakwalifikowania pisma skarżącego z 12 listopada 2024 r. Powyższe pismo wszczynające postępowanie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną, doprecyzowane pismem z 11 kwietnia 2025 r., zawiera w swej treści zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia zobowiązanemu. W tej części, pismo to zostało potraktowane jako zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej i przekazane pismem Naczelnika z 26 listopada 2024 r. wierzycielowi - Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu celem ich rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu, ze wskazaniem, że w zakresie tytułów wykonawczych o nr: 1609- 17642177, 1609-1764 2178 z 8 marca 2024 r., 1609-17604240, 1609-17635850 z 13 maja 2024 r., wierzyciel rozpatrywał zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne i wydał postanowienia nr 1609-SCIVI3.720.1664.2024.2 z 29 maja 2024 r. oraz nr 1609-SCM-3.720.1664.2024.8 z 26 czerwca 2024 r. W pozostałym zakresie ww. pismo skarżącego prawidłowo potraktowano jak skargę na czynności egzekucyjne dokonane z naruszeniem ustawy oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego i rozpatrzono postanowieniem Naczelnika z 18 kwietnia 2025 r., czego skarżący nie kwestionuje. Skoro kwestia doręczenia upomnienia jest przedmiotem innego postępowania, okoliczność ta nie była rozpatrywana w ramach skargi na czynność egzekucyjną. Poza tym sąd nie mógł odnieść się do zarzutu skuteczności zajęć wierzytelności z rachunków bankowych prowadzonych przez Credit Agricole Bank Polska S.A. oraz mBank S.A podniesionych w skardze z uwagi na to, że przedmiotem rozpatrzenia zaskarżonego postanowienia nie były ww. czynności egzekucyjne, lecz zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych prowadzonych w ING Bank Śląski S.A. oraz Alior Bank S.A. wniesionych z uchybieniem terminu w zakresie skargi na czynności egzekucyjne zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych prowadzonych w Credit Agricole Bank Polska S.A oraz mBank S.A. W tym miejscu należy wskazać, że w zakresie skargi na czynności egzekucyjne zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych prowadzonych w ING Bank Śląski S.A. oraz Alior Bank S.A. DIAS wypowiedział się w postanowieniu z 16 czerwca 2025 r. nr 2001-IEE.7192.40.2025, które zaskarżone zostało odrębną skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Mając powyższe na uwadze sąd stwierdził, że pomimo, iż wynik przeprowadzonego postępowania nie jest zgodny z oczekiwaniami skarżącego, nie może to oznaczać, że zaskarżone postanowienie narusza prawo. Zdaniem sądu w tej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego czy procesowego, które uzasadniałyby konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia. W tym stanie rzeczy skargę oddalono w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na co pozwalał przepis art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a.