I SA/Bk 331/07
WyrokWSA w Białymstoku2007-09-20
Skład orzekający: Urszula Barbara Rymarska, Piotr Pietrasz, Wojciech Stachurski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne prawidłowo odstąpiły od ustalenia wartości celnej importowanego samochodu na podstawie ceny transakcyjnej, opierając się na opinii biegłego i porównaniu z ofertami rynkowymi, mimo wątpliwości co do rzetelności tych dowodów?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przez organy celne przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Organy celne nie wykazały w sposób przekonujący uzasadnionych wątpliwości co do zadeklarowanej wartości celnej, a zgromadzone dowody (opinie biegłych, oferty internetowe) budziły poważne zastrzeżenia co do ich rzetelności i kompletności. Brak było również należytego wyjaśnienia rozbieżności między opiniami oraz pouczenia strony o jej prawach.Stan faktyczny
Skarżący importował samochód osobowy Jeep Liberty z USA, deklarując jego wartość celną na podstawie faktury zakupu. Organy celne zakwestionowały tę wartość, powołując biegłego i opierając się na porównaniu z ofertami rynkowymi. Po utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez Dyrektora Izby Celnej, skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i Wspólnotowego Kodeksu Celnego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących ustalania wartości celnej, nierzetelność opinii biegłego oraz brak należytego zebrania i oceny dowodów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w B., stwierdził jej niewykonalność oraz zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie asesor WSA Piotr Pietrasz (spr.), asesor WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 września 2007 r. sprawy ze skargi T. Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] marca 2007 r. nr[...] w przedmiocie wartości celnej samochodu 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w B. na rzecz skarżącego T. Ł. kwotę 417 zł (słownie: czterysta siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z [...] marca 2007 r. nr [...], Dyrektor Izby Celnej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [..] stycznia 2007 r., ustalającą Panu T. Ł. wartość celną importowanego samochodu osobowego Jeep Liberty i określającą kwotę długu celnego oraz podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług.
W dniu 06.12.2006 r. na wniosek Agencji Celnej "T", działającej w imieniu Pana T. Ł., objęto procedurą dopuszczenia do obrotu w Oddziale Celnym w B. wg dokumentu SAD nr [..] przywieziony z USA samochód osobowy marki Jeep Liberty, wyprodukowany w 2003 r. Do zgłoszenia załączono m.in. fakturę zakupu ww. towaru na kwotę 1.200 USD (cena samochodu) i 350 USD (koszty wysyłki) - łącznie 1.550 USD oraz dokument samochodu - Certficate of Title z zapisem "salvage title rebuildable" (uszkodzony, nadający się do naprawy).
Organ celny pierwszej instancji, korzystając z upoważnienia zawartego w art. 68 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, przystąpił do weryfikacji przedmiotowego zgłoszenia, w trakcie której dokonano rewizji celnej towaru i kontroli dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego. W trakcie weryfikacji dokonano również porównania określonej w dokumencie zakupu ceny samochodu z cenami podobnych samochodów oferowanych na rynku USA. W wyniku tego porównania organ celny powziął wątpliwości, co do tego, czy określona w dokumencie cena samochodu (1.200 USD) stanowi całkowitą cenę zapłaconą za importowany towar.
W związku z powyższym pismem z dnia 08.12.2006 r., powołano biegłego skarbowego J. S. do wydania opinii w sprawie określenia szacunkowej wartości rynkowej samochodu z uwzględnieniem korekt za braki, uszkodzenia i przebieg.
Pismem z dnia 12.01.2007 r. organ celny poinformował przedstawiciela Strony o fakcie zakwestionowania deklarowanej wartości celnej jak też o możliwości przedkładania dodatkowych wyjaśnień i dowodów w sprawie.
Po zakończeniu postępowania, decyzją nr [...] z dnia [...].01.2007 r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. określił w związku z przywozem ww. towaru kwoty długu celnego, podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług, stosując jako podstawę wyliczeń wartość celną w kwocie 23.793 zł, ustaloną przy wykorzystaniu opinii biegłego skarbowego.
Od powyższej decyzji, pismem z dnia [...].02.2007 r., Strona złożyła odwołanie do Dyrektora Izby Celnej w B., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji
w całości i naliczenie opłat celno-skarbowych na podstawie wskazanej przez importera całkowitej ceny zakupu oraz transportu do Polski zgodnie z przedłożoną
do zgłoszenia fakturą. Ponadto Strona wniosła o powołanie rzeczoznawcy z listy biegłych sądowych Sądu Okręgowego w B. celem dokonania wyceny pojazdu na podstawie aktualnie stosowanego programu INFO EKSPERT. Do odwołania dołączono opinię rzeczoznawcy J. W. nr [...] z dnia 25.01.2007 r., określającą wartość rynkową brutto przedmiotowego samochodu na kwotę 17.500 zł, z uwzględnieniem m. in. korekty ujemnej 55% ze względu na konieczne naprawy. Ponadto załączono kalkulację naprawy przedmiotowego pojazdu sporządzoną przez AUTO SERWIS W. [...], jak również wydruki ofert internetowych z rynku USA, dotyczących samochodów Jeep Liberty. W dniu 08.03.2007 r. Strona przedłożyła dodatkową wycenę wartości samochodu z dnia 06.03.2007 r. sporządzoną przez biegłego w zakresie techniki samochodowej i ruchu drogowego C. D., ustalającą wartość rynkową pojazdu na 17.000 zł.
Po rozpatrzeniu akt sprawy Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją nr [...] z dnia [..].03.2007 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, iż, uwzględniając fakt,
że zgromadzony materiał dowodowy, w tym w szczególności oferty cenowe podobnych samochodów na rynku USA wskazywały, iż zadeklarowana wartość celna została zaniżona, brak było przesłanki do zastosowania art. 29 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego i przyjęcia ceny wskazanej w dokumencie zakupu ww. towaru za jego wartość celną. Ponadto wskazano przyczyny, dla których przyjęto opinię biegłego J. S., jednocześnie wskazując powody, dla których dołączona do odwołania opinia rzeczoznawcy W. nie może stanowić podstawy do ustalenia wartości celnej.
Pismem z dnia [...].04.2007 r. Strona zaskarżyła ww. decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku.
W treści skargi Strona skarżąca zarzuciła organowi celnemu drugiej instancji naruszenie i błędną wykładnię art. 29 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, art. 122, art. 139 § 2, art. 180 § 1, i art. 190 Ordynacji podatkowej oraz art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu Skarżący podniósł, iż Naczelnik Urzędu Celnego
w B. bezpodstawnie zakwestionował wiarygodność złożonego przez Stronę oświadczenia i przedłożonych dokumentów, a w szczególności faktury zakupu dokumentującej całkowitą cenę zapłaconą za pojazd. Dokumenty te były wiarygodne, a organ nie poczynił żadnych kroków celem potwierdzenia ich autentyczności, w tym nie dokonał krzyżowej kontroli autentyczności tej faktury oraz nie wystąpił do sprzedawcy w USA o potwierdzenie ceny sprzedaży samochodu, czym naruszył treść art. 180 Ordynacji podatkowej. Organ celny nie miał podstaw
do powołania rzeczoznawcy i wyceny pojazdu na podstawie art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Niezasadnie zakwestionowano dokument przelewu bankowego ze względu na inny adres, niż ujęty na fakturze. Weryfikując wskazaną cenę transakcyjną, wzięto pod uwagę jedynie wybiórczo wybrane, ewidentnie na swoją korzyść, oferty internetowe. Organ celny nie wziął pod uwagę faktu, iż ceny używanych uszkodzonych aut na rynku USA są bardzo niskie ze względu na wysokie stawki roboczogodzin. Rzeczywiste ceny zakupu często znacznie odbiegają od cen wywoławczych. W opinii Skarżącego organ celny całość postępowania próbuje scedować na barki nabywcy w dobrej wierze, sam pozostając bierny, czym narusza art. 122 Ordynacji podatkowej. Organ celny naruszył art. 139 Ordynacji podatkowej, nie załatwiając sprawy w sposób niezwłoczny.
Strona zarzuciła również niefachowość przyjętej przez urząd celny opinii biegłego. Wg Strony opinia ta jest nierzetelna, tendencyjna i dowodzi braku wiedzy fachowej rzeczoznawcy. Podczas oględzin rzeczoznawca nie dokonał pomiaru grubości powłoki lakierniczej, nie uwzględnił też wielu opisanych w dołączonej
do odwołania opinii rzeczoznawcy Janusza W. uszkodzeń. Pominął też wiele wskazanych w opinii rzeczoznawcy W. korekt, w tym z tytułu importu prywatnego, kolejnego właściciela, ponadnormatywnego przebiegu, wcześniejszych napraw, napraw koniecznych, stanu utrzymania pojazdu, regionalnej sytuacji rynkowej. Przyjęta w opinii 30-procentowa korekta ujemna z tytułu stanu technicznego nie znajduje żadnego uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym i nie posiada uzasadnienia formalno-prawnego. Powyższy sposób wyceny sprzeczny jest z orzecznictwem sądowym i praktyką biegłych sądowych. Strona zarzuciła również, iż urząd celny odjął zbyt niską marżę sprzedawcy (10%), podczas, gdy
z informacji Strony zasięgniętej u importerów wynika, iż kształtuje się ona w naszym regionie w wysokości 15%-25%.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Dyrektor Izby Celnej w B. nie podzielił stanowiska Skarżącego odnośnie naruszenia w prowadzonym postępowaniu wskazanych w skardze przepisów. Zgodnie z art. 181 a rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. wprowadzającego przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny organy celne nie muszą ustalać wartości celnej importowanych towarów z zastosowaniem wartości transakcyjnej, jeżeli mają uzasadnione wątpliwości odnośnie tego, czy zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Kodeksu.
W opinii organu odwoławczego z zebranego i przedstawionego w decyzji organu pierwszej instancji materiału dowodowego w postaci wydruków ofert sprzedaży uszkodzonych samochodów Jeep Liberty z rynku kraju eksportu (rok prod. 2003 - 4.400 USD i 4.500 USD, rok prod. 2004 - 5.500 USD) wynikają oczywiste wątpliwości, co do tego, czy zadeklarowana cena (1.200 USD za samochód uszkodzony z roku 2003) może być uznana jako wartość celna importowanego samochodu.
Zarzut, że organ celny przyjął jako dowód oferty samochodów nie spełniających warunku podobieństwa nie może być uznany, bowiem wyżej przedstawione oferty internetowe dotyczą uszkodzonych samochodów tej samej marki, natomiast dołączone przez Stronę do odwołania wydruki ofert dotyczą niezakończonych aukcji internetowych, w związku z czym nie można przyjąć cen w nich zawartych jako ostatecznych.
Odnośnie zarzutu, iż organy celne nie udowodniły, że dokumenty przedłożone przez Stronę, jak faktura i dowód zapłaty są niewiarygodne, wskazano,
iż obowiązujące przepisy prawa, w tym cytowany wyżej art. 181 a Rozporządzenia Wykonawczego nie stawiają organom celnym takiego wymogu. Ww. przepis Rozporządzenia Wykonawczego określa, iż organy celne, aby skutecznie zakwestionować deklarowaną wartość, powinny posiadać uzasadnione wątpliwości co do tego, czy stanowi ona całkowitą zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Kodeksu. Jak wyżej wskazano, wątpliwości organów celnych w tej kwestii
w niniejszej sprawie były uzasadnione już z samego porównania cen, niezależnie
od występujących innych wątpliwości powstałych w trakcie weryfikacji, a opisanych
w decyzji organu pierwszej instancji (np. odnośnie dowodu zapłaty, czy też w kwestii nie zadeklarowania przez importera kosztów pośrednictwa).
Nie można podzielić zawartego w odwołaniu zarzutu Strony, iż organ celny postąpił niewłaściwie, weryfikując faktury wystawione przez podmioty gospodarcze działające w USA. Uwzględniając zaś treść art. 68 Kodeksu organ celny pierwszej instancji dokonał kontroli dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego, analizy stanu towaru w dniu zgłoszenia celnego, jak też porównał cenę zadeklarowaną
w zgłoszeniu celnym z cenami podobnych pojazdów na rynku USA.
Z treści art. 181 a wyżej wymienionego rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 wynika, że jeżeli organy celne mają wątpliwości odnośnie zadeklarowanej wartości celnej, mogą zażądać przedstawienia uzupełniająco każdej informacji lub dodatkowego dokumentu potrzebnego dla ustalenia wartości celnej towarów. Jeżeli wątpliwości te pozostają, to organy celne powinny przed podjęciem ostatecznej decyzji podać danej osobie na piśmie, o ile się o to zwróciła, powody wątpliwości
i dać jej możliwość ustosunkowania się do nich.
Uwzględniając treść ww. przepisów, organ drugiej instancji uznał zawarty
w skardze zarzut dotyczący bezzasadnego przerzucenia przez organ celny
na Stronę obowiązku dostarczenia dowodów w sprawie za bezpodstawny. Jak wynika z akt sprawy, zgodnie z powyższymi przepisami, organ celny pierwszej instancji w toku postępowania, pismem z dnia 12.01.2007 r., poinformował przedstawiciela Strony o przystąpieniu do weryfikacji zgłoszenia oraz o możliwości złożenia przez Stronę wyjaśnień w kwestii powstałych wątpliwości co do zadeklarowanej wartości celnej samochodu.
W kwestii sposobu ustalenia przez biegłego procentu uszkodzeń organ odwoławczy zajął stanowisko, iż organ celny poddaje analizie opinię biegłego
w zakresie wiedzy ogólnej, którą dysponuje oraz w zakresie posiadanego doświadczenia, umożliwiającego zweryfikowanie tylko tych elementów opinii, które nie wymagają specjalistycznych wiadomości, w tym przypadku technicznych (jak np. konieczność badania grubości powłoki lakieru, czy stosowania wskazanych programów komputerowych). Niemniej organ odwoławczy zauważa, że nie wydaje się uzasadniony zarzut o "nie uwzględnieniu przez biegłego wielu istniejących
i opisanych w opinii rzeczoznawcy Wójcika uszkodzeń". Z porównania treści wyżej wymienionych opinii nie wynika, aby rzeczywiście taki fakt miał miejsce.
Zadaniem organu Strona skarżąca nie sprecyzowała zarówno tego, jakie uszkodzenia biegły pominął, jak też - dlaczego biegły powinien zastosować wymienione w skardze korekty (dodatnie, czy ujemne) korygujące ustaloną wartość bazową. Niejasne też jest, dlaczego Skarżący zarzuca, że biegły jako wartość bazową przyjął cenę pojazdu zarejestrowanego w Polsce. Katalog Info Ekspert,
z którego biegły korzystał zawiera bowiem ceny uśrednione z giełd i komisów,
na które składają się zarówno ceny samochodów zakupionych w kraju, jak
i importowanych.
W odniesieniu do kwestii stosowania korekt wynikających z systemu komputerowego INFO EKSPERT, organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, że zasady ustalania wartości rynkowej używanych samochodów osobowych dla celów ustalenia wartości celnej wynikają
ze szczególnych regulacji prawnych, dla których podstawę stanowi umowa międzynarodowa, jaką jest Porozumienie w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu z 1994 r. Nakazują one uwzględnianie
w wycenie stopnia zużycia, w tym również uszkodzeń, badanego samochodu
w porównaniu do średniego stanu technicznego dla samochodów z tego rocznika, ujętych w katalogach zawierających krajowe średnie ceny rynkowe. W procesie wyceny używanego samochodu osobowego do potrzeb celnych nie należy natomiast w sposób automatyczny stosować zasad stosowanych przy wycenie krajowej wartości samochodu do celów postępowania cywilnoprawnego (np. dla określenia wysokości należnego odszkodowania za utracony lub zniszczony pojazd), które
to korekty określone są w ww. systemie INFO EKSPERT.
Dyrektor Izby Celnej w B. nie podzielił zarzutu Skarżącego, iż biegły nie uwzględnił kosztu przywrócenia pojazdu do stanu pierwotnego i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, że przy ustalaniu wartości celnej towaru nie mogą być brane pod uwagę koszty części zamiennych i naprawy przedmiotowego pojazdu. Stopień uszkodzenia pojazdu powinien być wyrażony procentowo lub podany wskaźnikiem, określającym przybliżoną wielkość uszkodzenia podzespołów i części w stosunku do wartości całego pojazdu.
Organ odwoławczy nie podzielił również zarzutu Strony dotyczącego nie uwzględnienia przez organ celny w wyliczeniu wartości celnej wyższej marży handlowej ze względu na lokalną sytuację rynkową. Zastosowana w kalkulacji marża w wysokości 10 % jest przyjmowana na podstawie informacji uzyskanych przez służby celne z Wydawnictwa INFO EKSPERT w Warszawie jako uśredniona marża krajowa. Dla celów ustalenia wartości celnej nie ma znaczenia wysokość tej marży na lokalnym rynku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy
z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy
z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W rozpatrywanej sprawie Sąd stwierdził naruszenie przez organy celne przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik tejże sprawy,
a w szczególności przepisów art. 121 § 2, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 1 i 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U.
z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.).
Podkreślić trzeba, iż to na organach celnych ciąży obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Towarzyszy temu obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 122 i 187 ustawy – Ordynacja podatkowa). Równie istotny filar dowodzenia w procesie podatkowym stanowi zasada swobodnej oceny dowodów (art. 191 tejże ustawy). Oceny zebranego
w sprawie materiału dowodowego organ dokonuje na podstawie własnej wiedzy oraz doświadczenia życiowego. Ocenie podlega każdy dowód z osobna oraz wszystkie dowody we wzajemnej z sobą łączności, a na prawidłowość tej oceny wskazuje to, czy wyciągnięte przez organ wnioski mają logiczne uzasadnienie.
Istota powstałego w tej sprawie sporu dotyczy określenia wartości celnej pojazdu sprowadzonego przez T. Ł. na terytorium Wspólnoty Europejskiej. Zgodnie z art. 29 ust. 1 Rozporządzenia Rady Nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.92.302.1) – dalej jako Wspólnotowy Kodeks Celny, wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Przy ustalaniu wartości celnej, cena owa może zostać natomiast skorygowana o określone elementy wymienione w art. 32 i art. 33.
Wartość transakcyjna jest podstawową metodą ustalania wartości celnej przywożonych towarów. W pewnych ściśle określonych sytuacjach organy celne mogą jednak przy ustalaniu wartości celnej nie stosować w/w metody. Zgodnie z art. 181a ust. 1 Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.93.253.1 ze zm.) - w przypadku, gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej.
Orzekający w tej sprawie Sąd nie ma wątpliwości, że przy ustaleniu wartości celnej towaru prawidłowe zastosowanie metody "ostatniej szansy" wymaga
od organu celnego w pierwszej kolejności wykazania, iż istnieją uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Z takimi uzasadnionymi wątpliwościami będziemy mieć do czynienia wówczas, kiedy wartość transakcyjna towaru rażąco odstaje od wartości danego towaru na rynku jego pochodzenia. Następnie zaś, rzeczą organów celnych jest wykazanie, że ustalenie tej wartości jest bezwzględnie niemożliwe w oparciu o pozostałe metody, kolejno wymienione w art. 30 Wspólnotowego Kodeksu Celnego.
W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie organy celne nie uzasadniły
w przekonujący sposób odstąpienia od zastosowania metody wartości transakcyjnej do ustalenia wartości celnej pojazdu marki Jeep. Mianowicie organy uzasadniając swoje wątpliwości co do faktu, czy cena wskazana w umowie sprzedaży jest ceną zapłaconą za sprowadzany towar wskazywały, iż cena za ten towar wynikająca
z umowy była niższa od wartości samochodów marki Jeep, w tym również uszkodzonych, oferowanych na rynku USA. Przyczyną powzięcia przez organ celny wątpliwości co do wartości celnej pojazdu był również fakt, iż strona nie poniosła kosztów pośrednictwa zakupu pojazdu na giełdzie internetowej. Z drugiej jednak strony organy powoływał się na analizę notowań samochodów nieuszkodzonych
na rynku krajowym, zawartych w systemie "INFO-EKSPERT", z której wynikało,
iż wartość rynkowa pojazdu Jeep Liberty (rok produkcji 2003) wynosi 57.000 zł. Sąd dostrzega zatem pewną niekonsekwencję organów, które dla poparcia swojego stanowiska przytoczyły okoliczności, które nie mogą być uznane za wystarczające dla możliwości odstąpienia od wartości transakcyjnej. Jak już wyżej bowiem zaakcentowano, organ może odstąpić od ustalenia wartości celnej towaru
na podstawie metody wartości transakcyjnej, tylko i wyłącznie w sytuacji, kiedy wartość transakcyjna towaru rażąco koliduje z wartością danego towaru występującą na rynku jego pochodzenia.
Należy ponadto zauważyć, że znajdujące się w aktach sprawy wydruki
ze stron internetowych sporządzone zostały w języku angielskim i nie zostały one
w tym postępowaniu przetłumaczone. Trudno jest zatem ocenić prawidłowość dokonanych przez organ celny porównań, co do skali i rodzaju uszkodzeń samochodów wskazanych przez organ z samochodem sprowadzonym przez Skarżącego. Należy podkreślić, iż dokument sporządzony w języku obcym, bez przetłumaczenia na język polski, w świetle art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, nie może być uznany za dowód w sprawie. W tym zakresie jest to istotny brak materiału dowodowego, bowiem jak już wyżej zaakcentowano, organ może odstąpić
od ustalenia wartości celnej towaru na podstawie metody wartości transakcyjnej, tylko i wyłącznie w sytuacji, kiedy wartość transakcyjna towaru rażąco koliduje
z wartością danego towaru występującą na rynku jego pochodzenia.
W dalszej kolejności należy zwrócić uwagę na poważne wątpliwości, jakie wzbudza opinia techniczno-ekonomiczna sporządzona przez inż. J. S. , a będąca podstawą rozstrzygnięcia organów celnych. Z przedmiotowej opinii nie wynika dlaczego rzeczoznawca przyjął jako korektę ujemną wielkość - 30%, w tym z uwagi na uszkodzenia -25%, zaś z uwagi na braki -5%. Wartości korygujące mają wpływ na ustalenie ostatecznej, finalnej wartości rynkowej pojazdu. Nie mogą zatem istnieć w tym zakresie żadne wątpliwości, a opinia winna gruntownie wyjaśniać wszystkie elementy, które zdaniem biegłego mają wpływ na ustalenie wartości rynkowej pojazdu. Biegły winien wskazać argumenty i założenia, które uzasadniają poszczególne stwierdzenia zawarte w ekspertyzie. Z istoty dowodu, jakim jest opinia biegłego wynika, że musi ona zawierać uzasadnienie, które pozwoliłoby dokonać analizy logiczności i poprawności wniosków, bez konieczności wkraczania w sferę wiedzy specjalistycznej. Opinia biegłego musi przekonywać jako logiczna całość. Biegły winien zatem wskazać i wyjaśnić przesłanki, które doprowadziły go do przedstawionych konkluzji. Brak fachowego uzasadnienia wniosków końcowych uniemożliwia ocenę mocy dowodowej opinii (A. Skoczylas, Glosa do wyroku NSA z dnia 4 lipca 2001 r., I SA/Łd 1875/2000, OSP 2002, z. 9, poz. 118). Biegły nie jest zwolniony od wskazania źródeł, podstaw i przesłanek, które uzasadniają poszczególne stwierdzenia zawarte w opinii (wyrok NSA z 23 lipca 2002 r., sygn. akt I SA/Łd 1242/2001, niepubl.).
Sąd pragnie przy tym zwrócić uwagę, iż organy nie powinny opinii biegłego traktować jako jedynego i przesądzającego dowodu w sprawie, gdyż stanowi ona jedynie część materiału dowodowego, który podlega swobodnej ocenie, jak każdy inny dowód. Jeżeli opinia nie wyjaśnia dogłębnie wszystkich okoliczności mających znaczenie dla podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie, organy winny zwrócić się do biegłego o jej uzupełnienie, wyjaśnienie lub doprecyzowanie. Ponadto, jeżeli w trakcie postępowania strona zgłasza własne uwagi i zastrzeżenia do opinii biegłego, wówczas organ prowadzący to postępowanie również powinien zwrócić się do biegłego o odniesienie się do tych uwag i zastrzeżeń. Tego jednak w niniejszej sprawie nie uczyniły. Tym samym w ocenie Sądu doszło w tej sprawie do naruszenia przepisów art. 122, art. 187 § 1, art. 191 ustawy – Ordynacja podatkowa. Z uwagi
na wskazane wyżej okoliczności, organy celne przekroczyły też granice zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z przepisu art. 191 ustawy - Ordynacja podatkowa.
Ponadto organy celne nie dostrzegły i nie wyjaśniły rozbieżności pomiędzy ustaleniami w zakresie stanu faktycznego wynikającego z opinii biegłego S. i z opinii przedłożonych przez Skarżącego. W szczególności w obu opiniach przedłożonych przez Stronę stwierdzono brak możliwości uruchomienia silnika. Wady tej nie wskazuje natomiast opinia biegłego powołanego przez organ celny.
Uzasadniony jest zarzut dowolnego określenia zwyczajowej marży
w wysokości 10%. Organ celny uzasadniając tak przyjętą wysokość marży powołał się ogólnie na wydawnictwo INFO – EKSPERT. Nie wskazały przy tym bliżej daty publikacji, strony z której pochodzą dane przyjęte w przedmiotowym postępowaniu. Dlatego też marża przyjęta przez organy celne jest – co najmniej – trudna
do zweryfikowania. Zgodnie zaś z zasadami prawidłowo prowadzonego postępowania podatkowego, decyzja powinna wskazywać ustalony przez organ administracyjny stan faktyczny, określać przesłanki zastosowania tej a nie innej kwalifikacji prawnej i ustalać jakie okoliczności stanu faktycznego odpowiadają którym z fragmentów normy prawnej zastosowanej w sprawie. To wszystko kryje
w sobie formuła art. 210 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej. To z uzasadnienia decyzji strona winna uzyskać wszechstronną informację o motywach, którymi kierował się organ administracji podejmując rozstrzygnięcie.
W postępowaniu, w którym wydano zaskarżoną decyzję naruszono również art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej i art. 181a ust. 2 Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.93.253.1 ze zm.). Zgonie z art. 181a ust. 2 rozporządzenia, jeżeli organy celne mają wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, mogą zażądać, zgodnie z art. 178 ust. 4, przedstawienia uzupełniających informacji. Jeżeli wątpliwości te pozostają, organy celne przed podjęciem ostatecznej decyzji powiadamiają daną osobę na piśmie, o ile się o to zwróciła, o powodach tych wątpliwości i zapewnią jej odpowiednią możliwość udzielenia odpowiedzi. Ostateczna decyzja wraz uzasadnieniem przekazywana jest zainteresowanemu
na piśmie. Powołany wyżej przepis zawiera istotne uprawnienie a zarazem gwarancję procesową strony, która może zażądać od organu wyjaśnienia motywów wątpliwości odnoszących się do wartości celnej towaru. W przedmiotowej sprawie strona nie wystąpiła z takim żądaniem. Należy jednak zwrócić uwagę, na to że organy celne nie pouczyły strony o jej prawach. Zgodnie zaś z art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej organy podatkowe w postępowaniu podatkowym obowiązane są udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Przepis ten miał zastosowanie
w przedmiotowej sprawie, gdyż zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca
2004 r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622, ze zm.), do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy z dnia
29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z uwzględnieniem zmian wynikających
z przepisów prawa celnego. Organy celne winny zatem udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa celnego pozostających w związku
z przedmiotem tego postępowania.
Wobec stwierdzonych wyżej naruszeń przepisów 121 § 2, art. 122, art. 187
§ 1, art. 191, art. 210 § 1 i 4 ustawy – Ordynacja podatkowa, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organ powinien uwzględnić wszystkie wymienione wyżej uchybienia, które jednocześnie stanowią wskazania co do sposobu i kierunku dalszego procedowania.
O niewykonalności zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 152, zaś o kosztach postępowania na podstawie
art. 200 w związku z art. 205 § 1 i § 3 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło