I SA/Bk 331/09
WyrokWSA w Białymstoku2009-10-28
Skład orzekający: Mieczysław Markowski, Sławomir Presnarowicz, Urszula Barbara Rymarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy dotyczącej odmowy przyznania płatności do gruntów rolnych, opierając się na ustaleniach kontroli terenowej i zeznaniach świadków, czy też naruszył zasady postępowania dowodowego, w szczególności zasadę prawdy materialnej i swobodnej oceny dowodów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły zasady postępowania dowodowego, w tym zasadę prawdy materialnej (art. 7 Kpa) i zasadę swobodnej oceny dowodów (art. 80 Kpa), poprzez pominięcie korzystnych dla strony twierdzeń świadków i oparcie się na oświadczeniach inspektorów terenowych bez należytego uzasadnienia. Brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 Kpa) oraz brak wskazania w uzasadnieniu decyzji faktów, dowodów i przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom (art. 107 § 3 Kpa) miały istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007. Po kontrolach administracyjnych i terenowych stwierdzono nieprawidłowości dotyczące zawyżenia powierzchni działki D oraz wykluczenia z płatności działki E. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie w części i odmówił przyznania płatności. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ drugiej instancji. Skarżący wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów Kpa dotyczących postępowania dowodowego, w tym zasadę wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] maja 2009 r. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 października 2009 r. sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności do gruntów rolnych na rok 2007 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na rzecz skarżącego kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2009 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. działając na podstawie art.138 §1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 22000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm. dalej w skrócie jako "Kpa"),w związku z art.10 ust.1 i ust.2 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa(Dz. U. Nr 98, poz. 634) oraz art.19 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz.217 ze zm., dalej w skrócie jako: "u.p.b."), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z [...] stycznia 2009 r. nr [...] o umorzeniu postępowania w części oraz odmowie przyznania Panu W. Z. (dalej także jako Skarżący) płatności do gruntów rolnych.
Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] maja 207 r. w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR), Skarżący złożył wniosek
o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007, w którym ubiegał się
o przyznanie: jednolitej płatności obszarowej (JPO) do wszystkich działek rolnych
o powierzchni 33,95 ha oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) do działki rolnej D o powierzchni 22,60 ha.
W wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku stwierdzono nieprawidłowości dotyczący działki ewidencyjnej [...] (woj. p., powiat b., gmina Z., obręb Z.).
W odpowiedzi na wezwanie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. z [...] lipca 2007 r. Skarżący złożył korektę wniosku przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007, dodatkowo złożył oświadczenie o wycofaniu z wniosku płatności JPO i ONW do dziatek rolnych oznaczonych jako: A, B, C o powierzchni 5,45 ha.
W dniu [...] września 2007 r. w gospodarstwie Skarżącego została przeprowadzona kontrola na miejscu działek rolnych położonych na terenie woj. p., oznaczonych jako: A, B, C (wycofane z płatności w dniu [...].07.2007 r.). Natomiast w dniu [...] lutego 2008 r. przeprowadzono kontrolę na pozostałych działkach rolnych Skarżącego oznaczonych jako: D i E. W wyniku kontroli stwierdzono nieprawidłowości dotyczące zawyżenia powierzchni działki rolnej D o 1,29 ha oraz błąd sankcjonujący, skutkujący wykluczeniem z płatności działki rolnej E o powierzchni 5,90 ha.
W dniu [...] kwietnia 2008 r. Skarżący złożył zastrzeżenia do kontroli wraz
z prośbą o ponowną kontrolę działek rolnych (D i E). We wspomnianym piśmie wyjaśnił, że działka rolna oznaczona jako E była w 2007 r. użytkowana rolniczo, natomiast na działce rolnej oznaczonej jako D pomiar został wykonany za pomocą urządzenia GPS, co wyklucza błąd pomiaru. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu odmówił przeprowadzenia ponownej kontroli.
W dniu [...] maja 2008 r. Skarżący złożył korektę wniosku przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007 wraz z oświadczeniem dotyczącym kontroli zobowiązań wieloletnich podtrzymując zastrzeżenia do wyników kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2008 r.
Decyzją z [...] maja 2008 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. umorzył postępowanie w części dotyczącej działek rolnych oznaczonych jako A, B, C oraz odmówił przyznania płatności bezpośrednich do pozostałych działek rolnych wskazując, iż różnica między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną w wyniku kontroli na miejscu przekracza 30%.
Powyższa decyzja została w całości uchylona decyzją Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., a sprawa skierowana do ponownego rozpatrzenia z wykorzystanie wszelkich możliwych dowodów mających wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy.
Kierownik Biura Powiatowego w B. decyzją z [...] stycznia 2009 r. nr [...] wydaną w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, umorzył postępowanie w części i odmówił przyznania Skarżącemu płatności bezpośrednich za rok 2007. Rozstrzygając sprawę organ I instancji wziął pod uwagę zeznania świadków Panów: J. W., Z. S. oraz W. F., jak również dodatkowe wyjaśnienia inspektorów terenowych przeprowadzających kontrolę (oświadczenia).
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygniecie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że kontrola spornych działek, na miejscu przeprowadzona w dniu [...] lutego 2008 r. wykazała, iż deklarowana we wniosku do płatności bezpośrednich na rok 2007 działka rolna D, nie była użytkowana rolniczo na powierzchni 1,29 ha (stwierdzono tereny podmokle oraz zakrzaczenia), natomiast działka rolna E nie była użytkowana na całej powierzchni tj. 5,90 ha (stwierdzono brak wykonywania zabiegów agrotechnicznych tj. koszenia w ostatnim okresie wegetacyjnym, czego skutkiem było, występowanie chwastów wieloletnich).
Zdaniem organu drugiej instancji ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż Skarżący faktycznie nie użytkował w 2007 roku zdeklarowanej we wniosku działki rolnej E o powierzchni 5,90 ha oraz, że zawyżył powierzchnię działki rolnej D o 1,29 ha. Powyższe potwierdzają przede wszystkim ustalenia kontroli na miejscu, z których wynika, iż na części deklarowanej powierzchni działki rolnej D, znajdują się tereny podmokłe oraz zakrzaczenia, które nie były użytkowane rolniczo w 2007 roku. Natomiast, na powierzchni działki rolnej E stwierdzono, brak użytkowania rolniczo całej powierzchni działki, tj. stwierdzono, brak wykonywania zabiegów agrotechnicznych tj. koszenia w ostatnim okresie wegetacyjnym, czego skutkiem było, występowanie chwastów wieloletnich. Organ odwoławczy podniósł, że ustalenia organu pierwszej instancji, potwierdza również dokumentacja fotograficzna sporządzona w trakcie czynności kontrolnych oraz dowód z przesłuchania świadków (Panów: J. W., Z. S. oraz W. F.), które zdaniem organu nie potwierdziło jednoznacznie prowadzenia działalności rolniczej na spornych powierzchniach.
Biorąc pod uwagę powyższe uznano, że organ pierwszej instancji prawidłowo zmniejszył do płatności bezpośrednich powierzchnię działki ewidencyjnej nr [...]. Po uwzględnieniu różnicy, stwierdzonej pomiędzy powierzchniami działek rolnych D i E deklarowanymi we wniosku a powierzchniami stwierdzonymi podczas kontroli na miejscu, wyliczona różnica do płatności JPO przekroczyła 30%. W świetle obowiązujących przepisów prawa i zasad przyznawania płatności do gruntów rolnych niedopuszczalne jest, aby w przypadku stwierdzenia zawyżenia powierzchni, nie zastosować odpowiednich potrąceń w stosunku do producenta, u którego stwierdzono zawyżenie powierzchni deklarowanej w stosunku do powierzchni stwierdzonej w wyniku przeprowadzonych kontroli. Wysokość stwierdzonej różnicy pomiędzy powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w trakcie kontroli administracyjnej wskazuje na prawidłowość rozstrzygnięcia o odmowie przyznania płatności bezpośrednich. Organ drugiej instancji podniósł także, że zawyżenie powierzchni zgłoszonej do JPO powoduje,
że rolnik nie spełnia warunków do przyznania tej płatności, w związku z tym również nie przysługują UPO.
W odniesieniu do zarzutu przeprowadzenia kontroli na miejscu bez obecności wnioskodawcy wyjaśniono, iż zgodnie z art. 23a ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażanie zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008, kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Ponadto, jeżeli ustawodawstwo danych aktów prawnych i norm dotyczących zasady współzależności wymaga, aby kontrole na miejscu miały niezapowiedziany charakter, wymienione zasady mają również zastosowanie w przypadku kontroli
na miejscu przeprowadzanych pod kątem przestrzegania zasady współzależności.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wskazał także, że w świetle art. 3 ust. 2 pkt. 4 u.p.b., w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej i płatności uzupełniającej, organ administracji publicznej zapewnia stronom na ich żądanie czynny udział w postępowaniu i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z uwagi na to, że Pan W. Z. żądania takiego nie złożył, organy I jak i II instancji, odstąpiły od zawiadamiania strony o prawie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
W skardze na powyższą decyzję Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i "przyznanie uprawnienia do jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej krajowej płatności bezpośredniej do powierzchni upraw innych roślin". Decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. zarzucił naruszenie art.7 ust.1 u.p.b. oraz art.143b ust.5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003 oraz art. 7 Kpa, art. 8 Kpa, art. 10 Kpa, art. 12 Kpa oraz art. 77 Kpa. Uzasadniając zarzuty Skarżący wskazał, że o naruszeniu przepisów Kpa świadczy nie podejmowanie żadnych działań zmierzających do rozstrzygnięcia zaistniałych wątpliwości w postępowaniu dowodowym przy jednoczesnym wskazywaniu, jako przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie, charakteru i złożoności sprawy budzących szereg wątpliwości interpretacyjnych. Skarżący zarzucił także, że przesłuchanie świadków miało jedynie formalny, a w rzeczywistości jedynie pozorny charakter. Autor skargi podniósł również, że w sprawie nie została zrealizowana wynikająca z art. 77 Kpa zasada zobowiązująca organ do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 77 § 1 Kpa Skarżący wskazał, po przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organ powinien przede wszystkim ponownie obmierzyć działki, określić, jaka część nie mogła być użytkowana rolniczo z powodu zakrzewienia i zalania, powołać biegłego, który stwierdziłby czy chwasty
w określonych warunkach terenowych mogą być uznane za wieloletnie czy tylko roczne, czy zarastają tereny pochyłe (skarpy) wyłączone spod uprawy, czy podmokłość terenu miała charakter przejściowy i była wyłącznie wynikiem topnienia śniegu (luty 2008 r.) czy też występuje permanentnie na tej działce. Skarżący zarzucił ponadto przyjęcie niewłaściwej wielkości działek jak również błędne określenie ich uprawianej części. Skarżący podniósł, że rzetelność ustaleń wielkości powierzchni ma zasadnicze znaczenie dla przedmiotowej sprawy z uwagi na to, że przekroczenie norm określonych w przepisach jest wystarczającą podstawą do odmowy wypłaty dopłat rolniczych.
Odpowiadając na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej podtrzymując w całości stanowisko i argumentację przedstawione
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem
i przywrócenie stanu zgodnego z prawem. Należy przy tym podkreślić, że sądy administracyjne nie mają uprawnień do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (np. do przyznania i wypłaty nienależnie potrąconych płatności, o co wnosi Skarżący), lecz posiadają uprawnienia kasatoryjne. Orzeczenie sądu administracyjnego stanowi dopiero podstawę uzyskania merytorycznego, zgodnego z prawem, rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej (tu przez właściwe organy ARiMR).
Na wstępie należy zaznaczyć, że Sąd rozstrzygając w granicach sprawy nie był związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną z uwagi na brzmienie art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm., dalej w skrócie jako: "u.p.p.s.a.").
Skarżący podniósł m.in. naruszenie przepisów regulujących postępowanie art. 7 Kpa i art. 77 Kpa, warunkujących prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy, które miało wpływ na ustalony w sprawie stan faktyczny. Spór w sprawie dotyczy, więc stanu faktycznego sprawy, który następnie stał się podstawą zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia.
W świetle art. 7 u.p.b., rolnikowi przysługuje płatność bezpośrednia na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek
o przyznanie tej płatności, grunty rolne, wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia płatnościami bezpośrednimi zgodnie z art. 143b ust. 4 zdanie drugie rozporządzenia nr 1782/2003 (Dz.U. UE. L.03.270.1 ze zm.), jeżeli: 1) posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha (załącznik XX
do rozporządzenia nr 1973/2004); 2) utrzymuje wszystkie grunty rolne zgodnie
z normami; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów
o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Wysokość płatności w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn deklarowanej przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnościami, po uwzględnieniu zmniejszeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości i stawek płatności na 1 ha tej powierzchni.
Ustalając stan faktyczny sprawy organ powinien w pierwszej kolejności zbadać, więc czy wnioskodawca, któremu został nadany numer identyfikacyjny spełnia warunki określone w ww. art.7 u.p.b., uprawniające do przyznania płatności bezpośrednich, w tym m.in. czy grunty rolne utrzymywane są w dobrej kulturze rolnej zgodnie z normami oraz ustalić faktyczną powierzchnię działek rolnych. Przy ustalaniu okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy organ powinien stać na straży praworządności i stosować przepisy Kpa,
a także zobowiązany jest w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art.3 ust.1 i ust.2 u.p.b.).
Organy administracji publicznej w toku postępowania, myśl art.7 Kpa, zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli. Wyrażona w tym przepisie zasada prawdy materialnej jest naczelną zasadą postępowania administracyjnego, która
ma ogromne znaczenie dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy,
a w konsekwencji do prawidłowej subsumcji faktów uznanych za udowodnione pod właściwą normę prawną. W myśl tej zasady organy administracji zobligowane
są do podejmowania wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Gwarancje znajdujące się w przepisach regulujących postępowanie dowodowe, w tym w art. 77 Kpa, z którego wynika obowiązek organu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zapewniają realizację zasady prawdy obiektywnej. Organ oceniając materiał dowodowy nie może pominąć żadnego z zebranych dowodów, a oceny całokształtu materiału dowodowego powinien dokonać z uwzględnieniem zasady swobodnej oceny dowodów (art.80 Kpa). Organ oceniając znaczenie i wartość dowodów dla sprawy może odmówić poszczególnym dowodom wiarygodności, jednakże w taki przypadku obowiązany jest do wskazania przekonywujących podstaw dokonanej oceny i dać temu wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.
W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że swobodna ocena dowodów, by nie przekształciła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny, tj. opierać się na materiale dowodowym zebranym przez organ, ponadto ocena ta powinna być oceną wszechstronną, a organ dokonując oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy (por. komentarz do art.77 Kpa w: M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX 2009, wyd. III).
Mając na uwadze powyższe rozważania należy uznać, że postępowanie
w trakcie, którego pomija się korzystne dla Skarżącego, twierdzenia świadków Panów Z. S. oraz J. W., uznając za decydujące w sprawie oświadczenia złożone przez inspektorów terenowych bez wskazania przekonywujących podstaw takiej oceny oraz zaniechanie skonfrontowania rozbieżnych wypowiedzi świadków i treści oświadczeń inspektorów terenowych jest postępowaniem naruszającym zarówno zasadę prawdy materialnej jak i zasadę swobodnej oceny dowodów, stanowiącym istotne naruszenie przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy. Przy dokonywaniu oceny wyników postępowania dowodowego, w tym ich wiarygodności, organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów, z wyjątkiem dotyczących okoliczności niespornych lub niemających znaczenia dla sprawy. Pamiętać przy tym należy, że ocena dowodów powinna być oparta na zasadach logiki. Organ administracji może, zatem wysnuwać z zebranego materiału dowodowego tylko wnioski logicznie uzasadnione.
Świadek J. W. zeznał, że pod koniec czerwca 2007 r. na spornej działce wykonywał osobiście zabiegi agrotechniczne tj. dokonał koszenia użytków zielonych za pomocą kosiarki płozowej z rozdrabniaczem, co prawda na pytanie prowadzącego przesłuchanie pracownika nie wskazał dokładnej powierzchni działki poddanej tym zabiegom, lecz wskazał, że użytki zielone składały się z trzech kawałków. Ponadto wypowiadając się, co do treści okazanego zdjęcia, na którym zdaniem organu brak śladów użytkowania świadek zeznał, że może to być wynikiem późnego terminu przeprowadzenia kontroli w stosunku do terminu prowadzonych zabiegów, wyjaśniając, że na terenach podmokłych przyrosty są przyśpieszone i dlatego w okresie ok. 8 miesięcy od koszenia tereny mogły wyglądać tak jak na zdjęciach. W sprawie wynikających ze zdjęć z kontroli braków śladów użytkowania podobnie wypowiedział się również świadek Z. S., który bezpośrednio zlecał pracownikom wykonanie zabiegów agrotechnicznych na spornych działkach. Świadek ten potwierdzając treść swojego oświadczenia z [...] maja 2008 r. wyjaśnił również, że koszenie użytków zielonych odbyło się pod koniec czerwca 2007 r. i przeprowadzone było na obszarze ok. 6 ha. Tymczasem organ oceniając treść zeznań świadków przesłuchanych w ramach ponownego postępowania wskazał, że "prowadzone w uzupełniającym postępowaniu przesłuchanie świadków tj. Pana J. W., Pana Z. S. oraz Pana W. F., nie potwierdziło jednoznacznie prowadzenia działalności rolniczej w spornych powierzchniach". W świetle wypowiedzi świadków J. W. i Z. S. wniosków organu wysnutych z zebranego materiału dowodowego nie można uznać za wnioski logicznie uzasadnione.
Wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności w myśl postanowień art.107 §3 Kpa organ powinien zawrzeć
w uzasadnieniu decyzji. Tego zabrakło w decyzji, która była przedmiotem kontroli Sądu. Ograniczenie się w uzasadnieniu decyzji do przytoczenia wypowiedzi świadków oraz treści oświadczeń bez odniesienia się do rozbieżności z nich wynikających oraz brak próby ich wyjaśnienia stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej sprawie Sąd za zasadne uznał podniesione przez Skarżącego naruszeni art. 7 Kpa oraz art. 77 § 1, a w konsekwencji nieprzestrzegania reguł postępowania przyjętych w Kpa również naruszenie art. 8 Kpa, który zobowiązuje organy do prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do Państwa, a także stwierdził naruszenie przepisów: art.80 Kpa i art.107 § 3 Kpa uznając, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ
na wynik sprawy, co dało podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, lit. c) w związku z art. 134 i art. 135 u.p.p.s.a.
Z uwagi na treść art.12 §2 Kpa, który nakłada na organy administracji obowiązek niezwłocznego rozpoznania spraw jedynie, gdy nie zachodzi potrzeba prowadzenia postępowania wyjaśniającego, a więc wtedy, gdy organ dysponuje dostatecznym materiałem dowodowym do ustalenia stanu faktycznego sprawy, Sąd za niezasadny uznał zarzut naruszenia art.12 Kpa, w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy. Pamiętać, bowiem należy, że realizacja zasady szybkości postępowania oraz wypływający z niej obowiązek niezwłocznego załatwienia sprawy nie mogą prowadzić do naruszenia prawa w tym również przepisów zobowiązujących organ do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Za niezasadny uznano również zarzut naruszenia art. 10 Kpa (zasada czynnego udziału strony
w postępowaniu). Z uwagi na ekonomikę prowadzonych postępowań w sprawie przyznania płatności w ramach wsparcia bezpośredniego, na mocy art. 3 ust. 2 pkt 4 u.p.b. zasada ta doznaje ograniczenia. Organy zobowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym postępowaniu jedynie na ich żądanie. Ponadto z akt sprawy wynika, że Skarżący miał możliwość zapoznania się z aktami sprawy przed organami obu instancji (oświadczenie Skarżącego z [...] marca 2009 oraz zawiadomienie organu pierwszej instancji z [...] listopada 2008 r. o możliwości zapoznania się aktami i złożenia oświadczenia w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych oraz pomocy finansowej z tytułu ONW na rok 2007).
Rozpoznając ponownie sprawę należy wyjaśnić wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, w tym ustalić, jaka część spornej działki rolnej (nr [...] w obrębie N. M.) nie mogła być użytkowana rolniczo z powodu zalania czy zakrzewienia, a także rozważyć powołanie biegłego, który stwierdziłby w sposób jednoznaczny czy w określonych warunkach terenowych, mieszanki zdziczałe zawierające w sobie trawy i tatarak, które po koszeniu w czerwcu i uschły po okresie wegetacji mogą tworzyć obraz taki jak na zdjęciach wykonanych podczas kontroli w lutym 2008 r.,
a więc czy mogą być uznane za wieloletnie czy też nie oraz czy podmokłość terenu, która mogła mieć wpływ na okres wegetacji roślin miała charakter przejściowy (np.
z uwagi na topnienie śniegu), czy też występuje permanentnie na tej działce.
Orzeczenie o niewykonywaniu decyzji wydano na podstawie art. 152 u.p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 u.p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło