I SA/Bk 332/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi R. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia 13 sierpnia 2024 r. nr SKO.400/227/2024 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia w przedmiocie powołania biegłego rzeczoznawcy do sporządzenia opinii określającej wartość budowli i urządzeń budowlanych oddala skargę. Burmistrz Miasta Grajewo postanowieniem z 15 lipca 2024 r., nr WF3120.4.147.2024.HB, powołał biegłego rzeczoznawcę majątkowego do sporządzenia operatu szacunkowego określającego wartość budowli i urządzeń usytuowanych w G. przy ul. K. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył R. O. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "M." (dalej jako: "skarżący"). Postanowieniem z 13 sierpnia 2024 r., nr SKO.400/227/2024, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży stwierdziło niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu organ wskazał, że żaden z przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm., dalej jako: "o.p.") nie przewiduje możliwości złożenia zażalenia na postanowienie w przedmiocie powołania biegłego rzeczoznawcy. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżając postanowienie w całości, zarzucił naruszenie: 1. art. 236 § 1 o.p., poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie niniejszej nie przysługiwało skarżącemu zażalenie na postanowienie Burmistrza Miasta Grajewa z 15 lipca 2024 r., nr WF3120.4.147.2024.HB, w przedmiocie powołania rzeczoznawcy w celu wydania na piśmie opinii zawierającej wiadomości specjalne w postaci wyceny - na dzień powstania obowiązku podatkowego - budowli (urządzeń budowlanych) usytuowanych w G. przy ul. K., co miało wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do wydania skarżonego rozstrzygnięcia; 2. art. 197 § 1, 2 o.p., poprzez niezasadne uznanie, że Burmistrz Miasta Grajewo miał uprawnienie do powołania postanowieniem z 15 lipca 2024 r., nr WF3120.4.147.2024.HB, biegłego rzeczoznawcy do sporządzenia wyceny na dzień powstania obowiązku podatkowego budowli (urządzeń budowlanych) usytuowanych w G. przy ul. K., podczas gdy wydanie skarżonego postanowienia było niedopuszczalne bowiem: a) w sprawie niniejszej zgromadzono wystarczające dowody dla dokonania weryfikacji deklarowanych przez skarżącego podstaw opodatkowania podatkiem od nieruchomości, w szczególności ewidencję środków trwałych, zaś dla czynienia ustaleń w powyższym zakresie nie były wymagane wiadomości specjalne posiadane przez biegłego rzeczoznawcę majątkowego, a nadto brak było podstaw do obligatoryjnego powołania biegłego przez organ administracyjny pierwszej instancji z urzędu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do wydania skarżonego rozstrzygnięcia, b) postanowienie nie określa, jakie budowle miałyby podlegać wycenie, c) postanowienie nie określa jakiego dnia powstania obowiązku podatkowego dotyczy. pominięcie czego prowadziło do wydania skarżonego postanowienia; 3. art. 120,121 § 1, 122, 124, 187 § 1, 191 o.p., poprzez dokonanie dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaniechanie prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufania do organów podatkowych, jak również zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co skutkowało błędnym zaniechaniem przyjęcia, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci dokumentów udostępnionych przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego, w szczególności ewidencji środków trwałych, może stanowić podstawę dla ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego skarżącego w zakresie podatku od nieruchomości, z uwagi na fakt, że dokumenty te sporządzane były zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, pozytywnie przechodząc liczne kontrole ze strony organów podatkowych, a nadto wykazywały wszystkie budowle, które winne być uwzględnione na potrzeby ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do wydania skarżonego rozstrzygnięcia; 4. art. 4 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 7 i 8 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 70 ze zm., dalej jako: "u.p.o.l.."), poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że w sytuacji, w której skarżący dokonuje odpisów amortyzacyjnych od budowli związanych z prowadzeniem przez skarżącego działalności gospodarczej oraz uwzględnia te budowle w sposób zgodny z przepisami powszechnie obowiązującego prawa w ewidencji środków trwałych, organ podatkowy ma uprawnienie do powołania biegłego, na potrzeby ustalenia wartości rynkowej tych budowli. W oparciu o powyższe zarzuty autor skargi wniósł o: uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., w skrócie "p.u.s.a."), sąd administracyjny przeprowadza kontrolę pod względem zgodności z prawem aktów wydawanych przez organy administracji publicznej. Z przepisu art. 1 p.u.s.a. wynika, że sądowoadministracyjna kontrola administracji publicznej zawsze powinna uwzględniać trzy aspekty, a mianowicie: 1) ocenę zgodności rozstrzygnięcia z prawem materialnym; b) ocenę dochowania wymaganej procedury; c) ocenę respektowania reguł kompetencji. Kontrola ta polega więc na wszechstronnym zbadaniu stanu faktycznego i prawnego sprawy, a sąd powinien poddać szczególnie gruntownej ocenie i analizie te wszystkie aspekty sprawy, w odniesieniu do których istnieją wątpliwości, a ustalenia organów są odmienne od wniosków i twierdzeń strony. Należy również dodać, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.")). Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie SKO w Łomży stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie o powołaniu biegłego rzeczoznawcy majątkowego do sporządzenia operatu określającego wartość budowli i urządzeń usytuowanych w G. przy ulicy K. Odpowiadając na zarzuty podniesione w pkt I skargi zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 236 § 1 o.p. na wydane w toku postępowania postanowienie służy zażalenie, gdy ustawa tak stanowi. Stosownie do treści art, 197 o.p. w przypadku gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ podatkowy może powołać na biegłego osobę dysponującą takimi wiadomościami, w celu wydania opinii. Powołanie biegłego następuje z urzędu, jeżeli opinii biegłego wymagają przepisy prawa podatkowego. Do wyłączenia biegłego stosuje się odpowiednio przepisy art. 130 § 1 i 2. W pozostałym zakresie do biegłych stosuje się przepisy dotyczące przesłuchania świadków. Tym samym stwierdzić należy, że żaden z przepisów ordynacji podatkowej nie przewiduje możliwości złożenia zażalenia na postanowienie w przedmiocie powołania biegłego rzeczoznawcy. Jeżeli skarżący nie zgadza się z opinią biegłego, może podnosić to dopiero w skardze na decyzję organu, nie zaś w trakcie postępowania przed organami w zakresie istoty powołania biegłego w ogóle. Na tym etapie skarżący może przedstawić także własną opinię. Odnosząc się do zarzutu II skargi dotyczącego niedopuszczalności wydania skarżonego postanowienia Sąd zauważa, że powołanie biegłego rzeczoznawcy należy do kompetencji organu i stanowi wyraz uznania jego konieczności dla rozstrzygnięcia wątpliwości organu wymagających wiadomości specjalnych. Skierowane jest do biegłego i ewentualnie biegły może – poprzez zwrócenie się do organu – wnosić o uzupełnienie lub zmianę postanowienia o ile okoliczności sprawy będą to uzasadniały. Może tego dokonać także organ z urzędu, jeżeli uzna za konieczne zmienić, uzupełnić lub uchylić postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu( art. 187§ 2 O.p.). Jeżeli natomiast chodzi o datę powstania obowiązku podatkowego Sąd zauważa, że postanowienie wydane zostało w ramach toczącego się postepowania i ono wyznacza ramy czasowe do których winien odnieść się biegły. Zarzut zbędności postanowienia dla toku postępowania jest także chybiony, a ponadto zgłoszony został przedwcześnie. Organ uznał, że materiał przedstawiony przez skarżącego nie pozwala ustalić podstawy opodatkowania zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zastosował wobec powyższego art. 4 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych , który stanowi, że w sytuacji, gdy podatnik nie określił wartości budowli, o których mowa w ust. 1 pkt 3 oraz ust. 5, lub podał wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, organ podatkowy powoła biegłego, który ustali tę wartość. Ocenę wartości dowodowej opinii biegłego rzeczoznawcy i ewentualnie jej wpływ na wartość nieruchomości poddanych opodatkowaniu można będzie ocenić w postepowaniu wymiarowym, nie zaś w postepowaniu dotyczącym dopuszczalności zażalenia na postanowienie o powołaniu biegłego. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji orzeczenia