I SA/Bk 333/07

WyrokWSA w Białymstoku2007-09-26

Skład orzekający: Urszula Barbara Rymarska, Piotr Pietrasz, Wojciech Stachurski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy celne prawidłowo zakwestionowały wartość celną importowanego pojazdu, odchodząc od metody wartości transakcyjnej i opierając się na opinii biegłego oraz danych z katalogów i notowań internetowych, a także czy prawidłowo przeprowadzono postępowanie dowodowe?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów prawa procesowego przez organy celne, które nie uzasadniły w przekonujący sposób odstąpienia od metody wartości transakcyjnej. Ponadto, opinia biegłego była wadliwa z powodu braku szczegółowego uzasadnienia i nieodniesienia się do uwag strony, a organ celny nie zapewnił stronie możliwości czynnego udziału w postępowaniu dowodowym i nie udzielił niezbędnych informacji o jej prawach.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kwestionowania przez organy celne wartości celnej używanego samochodu osobowego importowanego przez P.H.U.P A. Organy celne, powołując biegłego, ustaliły wartość celną pojazdu inną niż zadeklarowana przez stronę, opierając się na analizie notowań internetowych, katalogu INFO-EKSPERT oraz opinii biegłego. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym wadliwe powołanie biegłego, brak rozpatrzenia wniosku dowodowego o powołanie biegłego sądowego, nieprawidłową ocenę dowodów i brak wyjaśnienia rozbieżności. WSA uchylił zaskarżoną decyzję.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. i stwierdzono, że nie może być ona wykonana w całości. Zasądzono od Dyrektora Izby Celnej w B. na rzecz skarżącej kwotę 2817 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie asesor WSA Piotr Pietrasz (spr.), asesor WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Katarzyna Luto, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 września 2007 r. sprawy ze skargi P.H.U.P A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...][ w przedmiocie wartości celnej samochodu 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w B. na rzecz skarżącej P.H.U.P A. kwotę 2817 zł (słownie: dwa tysiące osiemset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Bk 333/07 U Z A S A D N I E N I E Decyzją dnia[...].03.2007 r. nr [...] , Dyrektor Izby Celnej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. ustalająca FHPU "A" s.c. Export - Import J. S, K. i H. Ż. w B. wartość celną importowanego pojazdu oraz określającą w rozstrzygnięciu należną kwotę cła, podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług. W dniu 07.11.2006 r. Strona zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu towar w postaci używanego samochodu osobowego marki DODGE, wyprodukowanego w 2004 r., o pojemności skokowej silnika 3 300 cm3. Do zgłoszenia celnego nr [...] załączono, m.in. fakturę nr 1/10/2006 z dnia 03.10.2006 r. wystawioną przez firmę CASEY EXPORT, 265 BROADWAY AVE. Jersey City, N.J. 07306, USA na rzecz Strony, dotyczącą zakupu ww. samochodu osobowego, wyprodukowanego w 2004 roku, za kwotę 1550 USD (cena pojazdu -1200,00 USD + koszt transportu do B. - 350 USD) oraz oświadczenie z dnia 07.11.2006 r. dotyczące kwoty, formy zakupu pojazdu i sposobu zapłaty, jak też braku możliwości przedstawienia innych dokumentów, a także świadectwo odzysku na przedmiotowy pojazd. Organ celny przeprowadził analizę wartości pojazdu tej samej marki, typu i roku produkcji z wykorzystaniem informacji zawartych w komputerowym katalogu INFO-EKSPERT oraz uzyskanych z notowań internetowych na rynku kraju eksportu (USA). Na podstawie notowań internetowych stwierdzono, że na rynku USA wartość używanego pojazdu marki DODGE GRANDE CARAVAN wyprodukowanego w 2004 r. wynosi od 10 165 USD (stan dostateczny) do 11 885 USD (stan bardzo dobry). Natomiast, zgodnie z krajowym katalogiem INFO EKSPERT, cena pojazdu podobnego (identyczny typ, rok produkcji, parametry) wynosi 59 100 PLN (14 840 EUR ). W dniu 23.10.2006 r. przesłuchano stronę - Pana K. Ż., który zeznał, że zakupu pojazdu dokonał w imieniu eksportera - firmy amerykańskiej CASEY EXPORT, na giełdzie internetowej. Wyjaśnił, że wpływ na cenę miały uszkodzenia. Wedle Strony, naprawa w kraju wyniesie 14 000 zł. Stwierdził również, że nie wie, czy należności z tytułu zakupu zostały już opłacone. W piśmie z dnia 20.11.2006 r. Strona poinformowała, że opłaty uiszcza ze zwłoką 30 - dniową. Po przeprowadzonej rewizji celnej oraz w wyniku podjętych przez organ czynności celem weryfikacji załączonych dokumentów, powzięto wątpliwości, czy zadeklarowana przez Stronę wartość przedmiotowego pojazdu stanowi całkowitą kwotę zapłaconą z tytułu jego nabycia. O powyższym organ poinformował Stronę pismem z dnia 30.11.2006 r. W odpowiedzi Strona oświadczyła, że zakupy dokonywane są w firmie CASEY EXPORT na podstawie umowy ustnej, a płatności realizowane przelewem, co wynika z zaufania kontrahenta. Pismem z dnia 04.12.2006 r. organ celny powołał w charakterze biegłego rzeczoznawcę techniki motoryzacyjnej i ruchu drogowego – J. S. celem określenia wartości rynkowej ww. pojazdu z uwzględnieniem korekt za braki, uszkodzenia, przebieg oraz podanie źródła na podstawie którego określono wartość. W dniu 08.12.2006 r. biegły przedłożył do akt sprawy opinię techniczno-ekonomiczną z badania pojazdu przeprowadzonego w dniu 04.12.2006 r. określającą wartość rynkową badanego pojazdu w kwocie 39 400 zł brutto. W uzupełnieniu do ww. opinii (pismo z dnia 30.12.2006 r.), sporządzonym w związku z wezwaniem organu z dnia 14.12.2006 r., biegły wyjaśnił, że w związku z uwzględnieniem w opinii z dnia 08.12.2006 r., iż poza wyszczególnioną listą stwierdzonych uszkodzeń i braków, uszkodzenia mogły wystąpić również w silniku, układzie kierowniczym, zawieszeniu przedniego lewego koła, obniżył dodatkowo z tytułu tych 3 kategorii uszkodzeń o 8 % wartość bazową pojazdu, określoną na podstawie notowań w katalogu INFO-EKSPERT. W związku z powyższym, łączną korektę obniżającą wartość bazową biegły przyjął w wysokości 36,6 %, w konsekwencji czego wartość rynkową samochodu wycenianego, z uwzględnieniem wszystkich korekt, ustalił w kwocie 37 450 zł. Odpowiadając na pismo organu z dnia 04.01.2007 r. wystosowane w trybie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, wzywające do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, Strona przedłożyła zlecenie polecenia wypłaty w obrocie dewizowym z dnia 27.12.2006 r., kserokopię wydruku komputerowego dotyczącego przelewu przez firmę A. kwoty 9 760 USD na rzecz p. K. B. CASEY EXPORT w USA, kserokopię rozliczenia ww. przelewu na 9 faktur, z jednoczesnym przyporządkowaniem do zgłoszeń celnych. Decyzją z dnia [...] 01.2007 r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. ustalił wartość celną importowanego pojazdu metodą "ostatniej szansy" określając w rozstrzygnięciu należną kwotę cła, podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług. Pismem z dnia [..] .02.2007 r. Strona odwołała się od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. [...] z dnia [...].01.2007 r. W załączeniu do odwołania przedstawiła kserokopię wyciągów z rachunku bankowego, kserokopię wykazów opłacenia poszczególnych faktur dotyczących sprowadzonych pojazdów, ocenę techniczną sporządzoną w dniu 05.02.2007 r. przez rzeczoznawcę techniki motoryzacyjnej i ruchu drogowego K. L., określającą koszt naprawy samochodu Strony w kwocie 67 993,71 zł., wykaz cen części nowych w autoryzowanym salonie "A" w B. (na ogólną kwotę tych części w wysokości 61 150,00 zł) oraz oferty ze stron internetowych z cenami samochodów DODGE GRANDE CARAVAN. Po zapoznaniu się z zarzutami i argumentami zawartymi w odwołaniu i materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, Dyrektor Izby Celnej w B. uznał, że nie zasługują na uwzględnienie, w związku z czym decyzją z dnia [...].03.2007 roku nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W wydanym rozstrzygnięciu podzielił ocenę materiału dowodowego zawartą w zaskarżonej decyzji. Od decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Celnej strona reprezentowana przez pełnomocnika wniosła skargę do sądu administracyjnego. W skardze tej Strona zarzuca, iż w wydanej decyzji organ odwoławczy naruszył postanowienia artykułów 31, 68, 71 i 220 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, art. 181a Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 wprowadzającego przepisy wykonawcze do Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, regulacje dotyczące wymiaru podatków - akcyzowego i podatku od towarów i usług oraz przepisy procesowe - art. 180, art. 187 § 1 i 3, art. 191 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu Skarżący podniósł, iż organ celny powołał biegłego rzeczoznawcę, czyniąc to na podstawie pisma a nie postanowienia, dokonał tego na etapie kwestionowania wartości celnej, nie wskazując, na czym polega brak wiarygodności przedłożonych przez Stronę dokumentów. Rzetelność i prawdziwość dokumentów Strony nie została jej zdaniem podważona. Podniósł następnie, iż organ celny drugiej instancji nie rozpatrzył wniosku dowodowego o powołanie biegłego sądowego na okoliczność zakresu istniejących uszkodzeń w przedmiotowym pojeździe oraz dokonania jego wyceny. Organ celny stwierdził, że powoływanie biegłego sądowego jest nieuzasadnione ze względu na upływ czasu od daty dokonania zgłoszenia celnego, nie wyjaśnił jednak, jak to zauważa strona, dlaczego uznano za wiarygodną opinię biegłego J. S., sporządzoną po upływie 2 miesiący od daty dokonania zgłoszenia celnego i zaledwie 4 tygodnie wcześniej, niż opinia rzeczoznawcy K. L.. Organ celny nie wyjaśnił rozbieżności w opisie uszkodzeń sporządzonym przez biegłego J. S. i rzeczoznawcy K. L.. Skarżący zarzucił również, iż organ celny nie dokonał przesłuchania biegłego w charakterze świadka na okoliczność istniejących w pojeździe uszkodzeń, wykazanych w opinii K. L.. Biegły nie wskazał również, na jakiej podstawie przyjął korektę ujemną 8%, a nie np. 48%. Nie ustalił grubości powłoki lakierniczej, jak również kosztów przystosowania świateł do wymogów europejskich. Błędnie, jego zdaniem, przyjął jako wartość bazową cenę pojazdu zakupionego w Polsce. Skarżący zarzucił następnie organowi, że wartość celną pojazdu ustalono jako średnią wartość rynkową a nie wartość zindywidualizowanego pojazdu z dnia zgłoszenia celnego. Od wartości rynkowej odjęto średnią marżę rynkową w wysokości 10%, nie wskazując, dlaczego nie było to np. 15%. oraz na jakim terenie jest stosowany tego rodzaju zwyczaj. Skarżący zarzucił również, iż przyjęto oświadczenia Strony odnośnie okoliczności zakupu, a potem zakwestionowano cenę transakcyjną z uwagi na to, iż należność została częściowo zapłacona przed datą wystawienia faktury oraz na inny adres, aniżeli w fakturze. Należało zatem przesłuchać Stronę celem wyjaśnienia wszelkich wątpliwości w tym zakresie, istnieje bowiem możliwość zapłaty przed datą odbioru pojazdu w sytuacji, gdy kupującego i sprzedającego łączyła długotrwała współpraca, zaś na fakturze i na przelewie wpisana jest ta sama osoba, której adresy zamieszkania i prowadzenia działalności gospodarczej są różne. Wskazał, iż organ nie odniósł się do zasad ustalania wartości przyjętych w systemie INFO EKSPERT, dotyczących korekt stosowanych w tym systemie wyceny. W opinii biegłego nie wykazano też, według jakiego sposobu szacowano wartość pojazdu - metody stopnia uszkodzenia, czy metody uwzględnienia kosztów naprawy. Materiał dowodowy, zdaniem Skarżącego, zebrano w sposób dowolny i niekompletny, zaś lakoniczna opinia biegłego nie może służyć do zakwestionowania wartości towaru deklarowanej przez Stronę w zgłoszeniu celnym. Strona zarzuciła również, że w sprawie brak było uzasadnionych wątpliwości przesądzających o zasadności zakwestionowania ceny transakcyjnej. Wartość zakwestionowano na podstawie opinii biegłego, czym odwrócono kolejność postępowania. Dyrektor Izby Celnej w B. nie podzielił stanowiska Skarżącego odnośnie naruszenia w prowadzonym postępowaniu wskazanych w skardze przepisów i wniósł o oddalenie skargi. Zdaniem organu odwoławczego z akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji uzyskał dane dotyczące wartości pojazdu marki DODGE GRAND CARAVAN (rok produkcji 2004) na rynku USA. Na stronach internetowych wskazano jako najniższą cenę 10 165 USD. W opinii organu z akt sprawy wynika, że biegły został powołany przez Urząd Celny w dniu 05.12.2006 r., natomiast o powziętych wątpliwościach odnośnie prawidłowości zadeklarowanej ceny Strona została poinformowana pismem z dnia 30.11.2006 r. Zatem, wbrew zawartemu w skardze twierdzeniu Strony, ustalenia zawarte w opinii biegłego nie stanowiły podstawy zakwestionowania wartości deklarowanej przez zgłaszającego. Biegły określając, jak wynika z treści opinii, wartość rynkową pojazdu Strony, a nie niezindywidualizowaną "średnią wartość", jak sugeruje Strona w skardze, potwierdził jedynie dodatkowo, niezależnie od wcześniejszych ustaleń organu, zasadność zakwestionowania ceny zawartej w fakturze. Odnośnie podniesionej przez Skarżącego kwestii badania towaru po upływie określonego czasu od daty dokonania zgłoszenia celnego (powołano tu jako dowód opinię biegłego z 08.12.2006 r. uzupełnioną w dniu 02.01.2007 r.), organ zauważył, iż zgodnie z art. 214 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego kwota należności przywozowych określana jest wg elementów kalkulacyjnych właściwych dla towaru w chwili powstania długu celnego. Dług celny w niniejszym przypadku powstał z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 201 Kodeksu), to jest w dniu 07.11.2006 r. Jak wynika z akt sprawy, w tym z zapisu w polu J dokumentu SAD oraz z adnotacji o dacie badania zamieszczonej w treści opinii biegłego, samochód w dacie badania towaru przez biegłego (04.12.2006 r.) pozostawał pod dozorem celnym, a przeprowadzenie oględzin dokonane było w obecności funkcjonariusza celnego, z zachowaniem rygorów wynikających z art. 190 Ordynacji podatkowej dotyczących sposobu przeprowadzania dowodów. Z dokumentu tego nie wynika, by Strona kwestionowała ustalenia biegłego. Biegły w skorygowanej uzupełnieniem z dnia 30.12.2006 r. opinii przyjął dane porównawcze do ustalenia wartości rynkowej na listopad 2006, a więc na miesiąc, w którym dokonane było zgłoszenie celne. Dowód w postaci tej opinii, uzyskany w przedstawiony sposób ma taką moc dowodową, że po zweryfikowaniu przez organ mógł być w pełni wykorzystany do ustalenia wartości celnej pojazdu, w przeciwieństwie do oceny technicznej wykonanej przez rzeczoznawcę K. L. w dniu 05.02.2007 roku. Opinia ta, sporządzona na zlecenie Strony niemalże 3 miesiące po dacie przyjęcia zgłoszenia celnego, z badania wykonanego bez udziału funkcjonariusza celnego i po zwolnieniu w dniu 02.02.2007 r. towaru celem wykorzystania zgodnie z wnioskowaną procedurą , to jest w sytuacji, kiedy towar nie pozostawał już pod dozorem celnym, w związku z czym nie było gwarancji co do jego tożsamości z towarem z dnia zgłoszenia. W niniejszej sprawie organ celny dopuścił dowód z opinii rzeczoznawcy działającego na zlecenie Strony i dokonał oceny tego dowodu, wyjaśniając w treści decyzji powody jego nie przyjęcia jako podstawy do ustalenia wartości celnej. Nie można jednak pozbawić organu celnego prawa do określenia zakresu prowadzonego postępowania dowodowego, z którego to prawa organ w niniejszej sprawie skorzystał. Strona w toku postępowania miała zapewnione pełne gwarancje czynnego udziału na każdym etapie tego postępowania. Na okoliczność złożonego w dniu 07.11.2006 roku oświadczenia, wbrew twierdzeniom Skarżącego przesłuchana została w dniu 14.11.2006 roku. Pisemne wyjaśnienia składała następnie w dniach 20.11.2006 roku, 28.11.2006 roku, 30.11.2006 roku, 06.12.2006 roku. Organ odwoławczy nie podzielił również zarzutu odnośnie nie przesłuchania biegłego na okoliczność istniejących rozbieżności pomiędzy jego opinią i oceną rzeczoznawcy K. L. Jak zauważono w treści zaskarżonej decyzji, oba badania pojazdu sporządzone były w różnym czasie i w odmiennych okolicznościach. Stąd też, czynność przesłuchania biegłego J. S. na okoliczność wyników badania pojazdu przez innego rzeczoznawcę, przeprowadzonego po zwolnieniu towaru spod dozoru celnego, tj. na okoliczność czynności, w której nie uczestniczył, nie znajdował żadnego uzasadnienia. Wskazano natomiast, że Strona miała możliwość wziąć udział w przeprowadzaniu dowodu z oględzin biegłego, z czego skorzystała. Mogła zatem, w trakcie tej czynności zadawać pytania i składać wyjaśnienia. O powyższych uprawnieniach Strona została poinformowana pismem z dnia 04.12.2006 r. Organ odwoławczy nie podzielił również zarzutu Strony dotyczącego nie uwzględnienia przez organ w wyliczeniu wartości celnej wyższej marży handlowej ze względu na sytuację rynkową. Zastosowana w kalkulacji marża w wysokości 10 % jest przyjmowana na podstawie informacji uzyskanych przez służby celne z Wydawnictwa INFO EKSPERT w Warszawie jako uśredniona marża krajowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W rozpatrywanej sprawie Sąd stwierdził naruszenie przez organy celne przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik tejże sprawy, a w szczególności przepisów art. 121 § 2, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 1 i 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.). Podkreślić trzeba, iż to na organach celnych ciąży obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Towarzyszy temu obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 122 i 187 ustawy – Ordynacja podatkowa). Równie istotny filar dowodzenia w procesie podatkowym stanowi zasada swobodnej oceny dowodów (art. 191 tejże ustawy). Oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego organ dokonuje na podstawie własnej wiedzy oraz doświadczenia życiowego. Ocenie podlega każdy dowód z osobna oraz wszystkie dowody we wzajemnej z sobą łączności, a na prawidłowość tej oceny wskazuje to, czy wyciągnięte przez organ wnioski mają logiczne uzasadnienie. Istota powstałego w tej sprawie sporu dotyczy określenia wartości celnej pojazdu sprowadzonego przez Stronę na terytorium Wspólnoty Europejskiej. Zgodnie z art. 29 ust. 1 Rozporządzenia Rady Nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.92.302.1) – dalej jako Wspólnotowy Kodeks Celny, wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Przy ustalaniu wartości celnej, cena owa może zostać natomiast skorygowana o określone elementy wymienione w art. 32 i art. 33. Wartość transakcyjna jest podstawową metodą ustalania wartości celnej przywożonych towarów. W pewnych ściśle określonych sytuacjach organy celne mogą jednak przy ustalaniu wartości celnej nie stosować w/w metody. Zgodnie z art. 181a ust. 1 Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.93.253.1 ze zm.) - w przypadku, gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Orzekający w tej sprawie Sąd nie ma wątpliwości, że przy ustaleniu wartości celnej towaru prawidłowe zastosowanie metody "ostatniej szansy" wymaga od organu celnego w pierwszej kolejności wykazania, iż istnieją uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Z takimi uzasadnionymi wątpliwościami będziemy mieć do czynienia wówczas, kiedy wartość transakcyjna towaru rażąco odstaje od wartości danego towaru na rynku jego pochodzenia. Następnie zaś, rzeczą organów celnych jest wykazanie, że ustalenie tej wartości jest bezwzględnie niemożliwe w oparciu o pozostałe metody, kolejno wymienione w art. 30 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Organ celny w uzasadnieniu decyzji argumentując odstąpienie od zastosowania art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego powoływał się na analizę notowań samochodów nieuszkodzonych na rynku krajowym, zawartych w systemie "INFO-EKSPERT". Zgodzić należy się z zarzutem Strony, iż wartość celną zakwestionowano również na podstawie opinii biegłego, czym odwrócono kolejność postępowania. Wniosek ten można wywieść z treści uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji (str. 8). Otóż bowiem organ powołuje się na opinię biegłego uzasadniając potrzebę odstąpienia od zastosowania art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Sąd dostrzega zatem pewną niekonsekwencję organów, które dla poparcia swojego stanowiska przytoczyły okoliczności, które nie mogą być uznane za wystarczające dla możliwości odstąpienia od wartości transakcyjnej. Jak już wyżej bowiem zaakcentowano, organ może odstąpić od ustalenia wartości celnej towaru na podstawie metody wartości transakcyjnej, tylko i wyłącznie w sytuacji, kiedy wartość transakcyjna towaru rażąco koliduje z wartością danego towaru występującą na rynku jego pochodzenia. Ponadto organ celny uzasadniając swoje wątpliwości co do faktu, czy cena wskazana w umowie sprzedaży jest ceną zapłaconą za sprowadzany towar wskazywały, iż cena za ten towar wynikająca z umowy była niższa od wartości samochodów marki Dodge. Trzeba jednak zauważyć, że podane ceny dotoczą pojazdów nieuszkodzonych. Należy ponadto zauważyć, że znajdujące się w aktach sprawy wydruki ze stron internetowych sporządzone zostały w języku angielskim i nie zostały one w tym postępowaniu przetłumaczone. Trudno jest zatem ocenić prawidłowość dokonanych przez organ celny porównań samochodów wskazanych przez ten organ z samochodem sprowadzonym przez Skarżącego. Należy podkreślić, iż dokument sporządzony w języku obcym, bez przetłumaczenia na język polski, w świetle art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, nie może być uznany za dowód w sprawie. W tym zakresie jest to istotny brak materiału dowodowego, bowiem jak już wyżej zaakcentowano, organ może odstąpić od ustalenia wartości celnej towaru na podstawie metody wartości transakcyjnej, tylko i wyłącznie w sytuacji, kiedy wartość transakcyjna towaru rażąco koliduje z wartością danego towaru występującą na rynku jego pochodzenia. Podkreślić należy, że zaistniałe w sprawie sprzeczności dotyczące okoliczności zapłaty tytułem nabycia pojazdu Dodge Caravan mogą być jedną z przesłanek do powzięcia wątpliwości co do zgodności zadeklarowanej wartości celnej z faktycznie zapłaconą lub należną cena za towar. Nie można zgodzić się z zarzutem podniesionym w skardze odnośnie zaniedbań organów celnych w związku z niewyjaśnieniem tych okoliczności. Otóż organy celne w toku prowadzonego postępowania podjęły dostateczne kroki celem wyjaśnienia wskazanych wątpliwości, co też wynika z akt sprawy. Należy zgodzić się z organem celnym, iż rodzą się wątpliwości, co do wartości celnej towaru w przypadku, udokumentowania płatności zleceniem przelewu ogólnej kwoty tytułem zapłaty za bliżej nieokreślone pojazdy, bez odniesienia się do konkretnych faktur (umów) w sytuacji, gdy z dokumentu zakupu wynika, że zapłata została już dokonana. Podsumowując, w ocenie Sądu, z uwagi na wskazane wyżej nieprawidłowości w przedmiotowej sprawie organy celne nie uzasadniły w przekonujący sposób odstąpienia od zastosowania metody wartości transakcyjnej do ustalenia wartości celnej pojazdu. W dalszej kolejności należy zwrócić uwagę na poważne wątpliwości, jakie wzbudza opinia techniczno-ekonomiczna sporządzona przez inż. J. S., a będąca podstawą rozstrzygnięcia organów celnych. Z przedmiotowej opinii nie wynika dlaczego rzeczoznawca przyjął jako korektę z uwagi na uszkodzenia - 30%, zaś z uwagi na braki - 4%. Wartości korygujące mają wpływ na ustalenie ostatecznej, finalnej wartości rynkowej pojazdu. Nie mogą zatem istnieć w tym zakresie żadne wątpliwości, a opinia winna gruntownie wyjaśniać wszystkie elementy, które zdaniem biegłego mają wpływ na ustalenie wartości rynkowej pojazdu. Biegły winien wskazać argumenty i założenia, które uzasadniają poszczególne stwierdzenia zawarte w ekspertyzie. Z istoty dowodu, jakim jest opinia biegłego wynika, że musi ona zawierać uzasadnienie, które pozwoliłoby dokonać analizy logiczności i poprawności wniosków, bez konieczności wkraczania w sferę wiedzy specjalistycznej. Opinia biegłego musi przekonywać jako logiczna całość. Biegły winien zatem wskazać i wyjaśnić przesłanki, które doprowadziły go do przedstawionych konkluzji. Brak fachowego uzasadnienia wniosków końcowych uniemożliwia ocenę mocy dowodowej opinii (A. Skoczylas, Glosa do wyroku NSA z dnia 4 lipca 2001 r., I SA/Łd 1875/2000, OSP 2002, z. 9, poz. 118). Biegły nie jest zwolniony od wskazania źródeł, podstaw i przesłanek, które uzasadniają poszczególne stwierdzenia zawarte w opinii (wyrok NSA z 23 lipca 2002 r., sygn. akt I SA/Łd 1242/2001, niepubl.). Sąd pragnie przy tym zwrócić uwagę, iż organy nie powinny opinii biegłego traktować jako jedynego i przesądzającego dowodu w sprawie, gdyż stanowi ona jedynie część materiału dowodowego, który podlega swobodnej ocenie, jak każdy inny dowód. Jeżeli opinia nie wyjaśnia dogłębnie wszystkich okoliczności mających znaczenie dla podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie, organy winny zwrócić się do biegłego o jej uzupełnienie, wyjaśnienie lub doprecyzowanie. Ponadto, jeżeli w trakcie postępowania strona zgłasza własne uwagi i zastrzeżenia do opinii biegłego (co miało miejsce na etapie odwołania), wówczas organ prowadzący to postępowanie również powinien zwrócić się do biegłego o odniesienie się do tych uwag i zastrzeżeń. Tego jednak w niniejszej sprawie nie uczyniły. Tym samym w ocenie Sądu doszło w tej sprawie do naruszenia przepisów art. 122, art. 187 § 1, art. 191 ustawy – Ordynacja podatkowa. Z uwagi na wskazane wyżej okoliczności, organy celne przekroczyły też granice zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z przepisu art. 191 ustawy - Ordynacja podatkowa. Uzasadniony jest zarzut dowolnego określenia zwyczajowej marży w wysokości 10%. Organ celny uzasadniając tak przyjętą wysokość marży powołał się ogólnie na wydawnictwo INFO – EKSPERT. Nie wskazał przy tym bliżej daty publikacji, strony z której pochodzą dane przyjęte w przedmiotowym postępowaniu. Dlatego też marża przyjęta przez organy celne jest – co najmniej – trudna do zweryfikowania. Zgodnie zaś z zasadami prawidłowo prowadzonego postępowania podatkowego, decyzja powinna wskazywać ustalony przez organ administracyjny stan faktyczny, określać przesłanki zastosowania tej a nie innej kwalifikacji prawnej i ustalać jakie okoliczności stanu faktycznego odpowiadają którym z fragmentów normy prawnej zastosowanej w sprawie. To wszystko kryje w sobie formuła art. 210 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej. To z uzasadnienia decyzji strona winna uzyskać wszechstronną informację o motywach, którymi kierował się organ administracji podejmując rozstrzygnięcie. W postępowaniu, w którym wydano zaskarżoną decyzję naruszono również art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej i art. 181a ust. 2 Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.93.253.1 ze zm.). Zgonie z art. 181a ust. 2 rozporządzenia, jeżeli organy celne mają wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, mogą zażądać, zgodnie z art. 178 ust. 4, przedstawienia uzupełniających informacji. Jeżeli wątpliwości te pozostają, organy celne przed podjęciem ostatecznej decyzji powiadamiają daną osobę na piśmie, o ile się o to zwróciła, o powodach tych wątpliwości i zapewnią jej odpowiednią możliwość udzielenia odpowiedzi. Ostateczna decyzja wraz uzasadnieniem przekazywana jest zainteresowanemu na piśmie. Powołany wyżej przepis zawiera istotne uprawnienie a zarazem gwarancję procesową strony, która może zażądać od organu wyjaśnienia motywów wątpliwości odnoszących się do wartości celnej towaru. W przedmiotowej sprawie strona nie wystąpiła z takim żądaniem. Należy jednak zwrócić uwagę, na to że organy celne nie pouczyły strony o jej prawach. Zgodnie zaś z art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej organy podatkowe w postępowaniu podatkowym obowiązane są udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Przepis ten miał zastosowanie w przedmiotowej sprawie, gdyż zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622, ze zm.), do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. Organy celne winny zatem udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa celnego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Wobec stwierdzonych wyżej naruszeń przepisów 121 § 2, art. 122, art. 180 § 1 art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 1 i 4 ustawy – Ordynacja podatkowa, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organ powinien uwzględnić wszystkie wymienione wyżej uchybienia, które jednocześnie stanowią wskazania co do sposobu i kierunku dalszego procedowania. O niewykonalności zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 152, zaś o kosztach postępowania na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 i § 3 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło