I SA/Bk 334/09
PostanowienieWSA w Białymstoku2009-12-17
Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Oleksicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego może zostać uwzględniony, jeśli strona jest już reprezentowana przez doradcę podatkowego?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego nie może zostać uwzględniony, jeśli strona jest już reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie z art. 246 § 3 PPSA, ustanowienie takiego pełnomocnika jest możliwe tylko wtedy, gdy strona nie pozostaje w żadnym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. W niniejszej sprawie skarżący był już reprezentowany przez doradcę podatkowego, co wykluczało pozytywne rozpatrzenie wniosku w tym zakresie.Stan faktyczny
F. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego. Wnioskodawca przedstawił swoją sytuację materialną, wskazując na niski dochód rodziny i wysokie wydatki. W aktach sprawy znajdowało się pełnomocnictwo dla doradcy podatkowego M. T. z 2006 r. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w obu zakresach, wskazując na istniejące pełnomocnictwo oraz wątpliwości co do rzeczywistej sytuacji finansowej wnioskodawcy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi F. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] maja 2009 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] rok p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego.
F. P. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego podając,
iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką A. P. i dwiema córkami N. P. ([...] lata) i M. P. ([...] miesiące). A. P. od [...] 2009 r. przebywa na urlopie [...]. Wyszczególnione wydatki miesięczne stanowią: czynsz – 397,33 zł; energia elektryczna – 202,40 zł; telefon – 223,35 zł; żywność
– około 300 zł na osobę; ubrania i środki czystości – około 200 zł na osobę oraz opłata za przedszkole N. P. – 200 zł. Dodatkowo A. P. ponosi koszty związane z zakupem lekarstw (cierpi na t. i n. t.). W skład majątku rodziny wchodzi mieszkanie o powierzchni [...] m² (własność odrębna żony od [...] stycznia 2008 r.). Skarżący nie posiada majątku i zgromadzonych oszczędności (k. 83 - 84).
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego tut. Sądu z dnia
18 listopada 2009 r. (k. 85) F. P. oświadczył, że jedynym źródłem miesięcznego dochodu czteroosobowej rodziny pozostaje zasiłek [...] otrzymywany przez A. P. w kwocie 1.994,70 zł. Skarżący jest zarejestrowany w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Wnioskodawca podkreślił również, iż od dnia [...] stycznia 2008 r. pozostaje
w rozdzielności majątkowej ze współmałżonką. Do wniosku F. P. dołączył: zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia
[...] grudnia 2009 r. o wysokości zasiłku [...] otrzymywanego przez A. P. (k. 97) oraz zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy
w B. Filia w Ł. z dnia [...] grudnia 2009 r. (k. 98).
Na wstępie należy odnieść się do wniosku F. P. w części dotyczącej ustanowienia doradcy podatkowego.
Zgodnie z art. 246 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy.
W sprawie niniejszej (jak wynika z treści pism procesowym znajdujących się
w aktach sprawy) skarżący jest już reprezentowany przez doradcę podatkowego M. T. Pełnomocnictwo z dnia [...] grudnia 2006 r. zostało złożone do akt niniejszej sprawy i nie zostało odwołane (k. 23). W świetle brzmienia art. 246 § 3 cytowanej ustawy pozostawanie przez stronę w stosunku prawnym
z profesjonalnym pełnomocnikiem, wyklucza pozytywne rozpatrzenie wniosku
o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego, niezależnie od rzeczywistych możliwości finansowych wnioskodawcy.
Mając zatem na uwadze fakt, że skarżący ma już w sprawie ustanowionego doradcę podatkowego należało odmówić przyznania prawa pomocy w tym zakresie na mocy art. 246 § 3 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzeczono
w sentencji.
W tym miejscu rozpoznaniu podlega wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest
w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania – kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592).
W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż jedynym źródłem miesięcznego utrzymania czteroosobowej rodziny pozostaje zasiłek [...] uzyskiwany przez A. P. w wysokości 2.432,70 zł brutto (1.994,70 zł netto) - za [...] 2009 r. – k. 97. Wykazane wydatki miesięczne wynoszą łącznie około 3.023,08 zł. W skład majątku rodziny wchodzi mieszkanie o powierzchni
[...] m² (własność odrębna żony). Od dnia [...] stycznia 2008 r. skarżący pozostaje w rozdzielności majątkowej ze współmałżonką. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku (k. 98), nie posiada zgromadzonych oszczędności.
W sprawie niniejszej należało stwierdzić, iż treść złożonego przez F. P. oświadczenia dotyczącego sytuacji majątkowej rodziny
w szczególności w zakresie wysokości uzyskiwanego dochodu miesięcznego budzi uzasadnione wątpliwości, co do jego zgodności ze stanem rzeczywistym.
Przede wszystkim należy podkreślić, iż u podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia legły rozbieżności między deklarowanym dochodem miesięcznym
a wykazanymi wydatkami. Skarżący wskazał bowiem, iż jedyne źródło dochodu rodziny stanowi zasiłek [...] uzyskiwany przez A. P. Wysokość tego świadczenia wyniosła: 81,09 zł brutto (66,09 zł netto) we [...] br.; 2.513,79 zł brutto (2.061,79 zł netto) w [...] br.; 2.432,70 zł brutto (1.994,70 zł netto) w [...] br. (k. 97). Łącznie we wskazanym okresie wypłacono z tego tytułu 5.027,58 zł brutto (4.122,58 zł netto).
Za najbardziej reprezentatywny do badania sytuacji majątkowej skarżącego przyjęto miesiąc [...] 2009 r., skarżący w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy przedstawił bowiem sytuację majątkową rodziny na dzień [...] [...]
2009 r. – k. 84.
Zestawiając osiągnięty dochód za miesiąc [...] br. tj. 2.432,70 zł brutto (1.994,70 zł netto) z wykazanymi miesięcznymi wydatkami (około 3.023 zł),
to należało stwierdzić, iż wydatki te przekraczają o 1.028 zł wykazany dochód. Jest
to znaczna kwota, nawet biorąc pod uwagę, że cześć wykazanych wydatków skarżącego miało charakter szacunkowy (np. koszty zakupu żywności, ubrań
i środków czystości). Wnioskodawca nie wyjaśnił natomiast, skąd uzyskuje środki
na pokrycie różnicy między dochodami a wydatkami. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, iż skarżący w złożonym oświadczeniu przedstawił jedynie okoliczności mogące świadczyć o złej sytuacji materialnej rodziny, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, iż dysponuje on nieujawnionymi środkami finansowymi, które to mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych oraz są przeznaczane na pokrycie kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru w osobie doradcy podatkowego M. T. (k. 23).
W tym miejscu raz jeszcze należy zaakcentować, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpatrzeniu w oparciu o złożone oświadczenia strony oraz ewentualne dokumenty potwierdzające zawarte w nich dane. W sprawie niniejszej z przedstawionych wyżej przyczyn wniosek F. P. uznano za niewiarygodny.
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246
§ 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło