I SA/Bk 334/10

PostanowienieWSA w Białymstoku2010-08-30

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, biorąc pod uwagę jego dochody, majątek oraz poniesione wydatki?
Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ nie przedłożył wszystkich wymaganych dokumentów i informacji dotyczących jego dochodów i wydatków, co uniemożliwiło pełną ocenę jego sytuacji majątkowej. Posiadanie stałego źródła dochodu i majątku pozwala na uznanie, że skarżący jest w stanie pokryć koszty sądowe bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Z. Ż. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną spowodowaną chorobą, kosztami leczenia i koniecznością zatrudniania pracowników do gospodarstwa. Organ wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o dodatkowe oświadczenia i dokumenty dotyczące dochodów i wydatków. Skarżący przedłożył jedynie dokumenty dotyczące wydatków na remont domu, nie podając szczegółowych danych o dochodach z gospodarstwa rolnego i bieżących wydatkach.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. Ż. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] maja 2010 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009 p o s t a n a w i a odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z. Ż. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych bądź częściowe zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż ma trudną sytuację materialną, gdyż jest inwalidą i ponosi koszty leczenia, a także musi wynajmować ludzi do pracy na gospodarstwie rolnym. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną oraz pełnoletnią i studiującą córką. Źródło utrzymania wnioskodawcy stanowi dochód z emerytury w wysokości 1.100 zł oraz prowadzenia gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, a także z emerytury J. Ż. w wysokości 1.600 zł. Majątek wnioskodawcy stanowi dom o powierzchni [...] m², nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha i samochód osobowy marki P., rok produkcji [...]. Skarżący w uzasadnieniu wniosku podniósł, iż w ostatnim okresie przeprowadził remont kapitalny domu mieszkalnego, bo rozwalały się ściany i fundamenty, a także przeciekał dach. Podniósł także, iż nie jest w stanie opłacić dwóch wpisów (k. 23-25). Pismem z dnia[...] lipca 2010 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wezwał skarżącego do złożenia w terminie 7 dni dodatkowego oświadczenia m.in. wskazania wysokości miesięcznych dochodów z prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz rodzaju prowadzonej działalności rolniczej, wskazania miesięcznych bieżących wydatków, a także przedłożenia dokumentów potwierdzających podnoszone okoliczności (k.28). W zakreślonym terminie pełnomocnik skarżącego oświadczył, iż w dniu [...]05.2010 r. dokonano zakupu blachodachówki na kwotę 5.074,22 zł, w dniu [...]06.2010 r. dokonano zakupu wkrętów na kwotę 350 zł, w dniu 25.06.2010 r. zapłacono za pokrycie domu kwotę 4.200 zł, w dniu [...]07.2010 r. zapłacono za wymianę opony i dętki kwotę 750 zł oraz w dniu [...]07.2010 r. dokonano opłaty kwoty 2.376 zł (nie wskazano za co). Przedłożył do akt sprawy fakturę z P. N. – H. na kwotę 5.074,22 zł (k. 31), rachunek za pokrycie domu (k. 32), korektę faktury w przedmiocie wkrętów (k. 33), rachunek za wymianę opony i dętki (k. 34). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie natomiast z art. 252 § 1 powołanej ustawy, wniosek o przyznanie prawa pomocy winien zawierać oświadczenie strony obejmujące, między innymi, dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Wykładnia przytoczonych przepisów prawa wskazuje, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Wniosek ten powinien również obejmować dane, umożliwiające rzetelną ocenę sytuacji materialnej wnioskodawcy. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i dochodów, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów (art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wnioskodawca jednakże nie zadośćuczynił powyższemu wezwaniu i nie przedłożył żądanych dokumentów i informacji, w szczególności w przedmiocie osiąganych z gospodarstwa rolnego dochodów i ponoszonych wydatków na bieżące utrzymanie. Fakt ten uniemożliwia dokonanie pełnej i wszechstronnej oceny sytuacji majątkowej strony, w kontekście podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący bowiem przedłożył jedynie oświadczenie i dokumenty potwierdzające jedynie poniesione wydatki na remont domu mieszkalnego, co wskazuje, iż skarżący na przełomie maja – lipca 2010 r. dysponował znacznymi kwotami pieniędzy. W złożonym oświadczeniu Z. Ż. wykazał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żona i studiującą córką. Wysokość miesięcznego dochodu rodziny wynosi 2.700 zł. Skarżący ponadto utrzymuje dochód z gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha o nieznanej wysokości. W skład majątku skarżącego wchodzi: dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, a także P., rok produkcji [...]. Skarżący jest inwalidą i ponosi dodatkowo koszty leczenia oraz wynajmu pracowników do pracy na gospodarstwie rolnym. Przedstawione powyżej dane w zestawieniu z nienadesłaniem żądanych dokumentów i informacji skutkują brakiem możliwości potwierdzenia oświadczenia strony w zakresie osiąganych dochodów i ponoszonych wydatków, które nie zostały przedstawione, a w konsekwencji uniemożliwiają pełną ocenę sytuacji majątkowej strony skarżącej i pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Na podstawie danych zawartych we wniosku należy bowiem stwierdzić, iż posiadanie przez skarżącego stałego źródła dochodu, w połączeniu z posiadanym majątkiem pozwalają na uznanie, iż Z. Ż. jest w stanie pokryć pełne koszty sądowe w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Co do zasady bowiem prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody i posiadają majątek. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawca natomiast nie udowodnił zaistnienia takiej okoliczności. W tym stanie rzeczy uiszczenie przez Z. Ż. kwoty wpisu sądowego (200 zł) oraz pozostałych kosztów, które ewentualnie mogą wystąpić w niniejszej sprawie nie doprowadzi do powstania niedostatku w jego utrzymaniu, przeciwnie mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawcy. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło