I SA/Bk 334/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Świętochowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 września 2015 r. sprawy ze skargi E. Spółka z o.o. we W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie wycofania z eksploatacji automatu o niskich wygranych i umorzenie postępowania w sprawie oddala skargę. Postanowieniem z dnia (...).11.2014 r. nr (...), Naczelnik Urzędu Celnego w Ł., po rozpatrzeniu wniosku E. Sp. z o.o. we W. (zwanej dalej: "Spółką"), odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wycofania z eksploatacji automatu o niskich wygranych o nazwie H. S. P., nr fabryczny (...), nr poświadczenia rejestracji (...). Organ przyjął, że zostało już skutecznie wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia utraty ważności poświadczenia rejestracji automatu w trybie jego cofnięcia i z tego powodu brak jest możliwości ponownego wszczęcia na wniosek postępowania w tej samej sprawie w trybie wycofania automatu z eksploatacji Po rozpatrzeniu zażalenia Spółki, Dyrektor Izby Celnej w B. postanowieniem z dnia (...).01.2015 r. nr (...) działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., dalej powoływana w skrócie: "o.p."), uchylił zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji w całości i umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podniósł, że w wyniku kontroli ww. automatu Naczelnik Urzędu Celnego w Ł. postanowieniem z dnia (...).02.2010 r. nr (...) zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych o nazwie H. S. P., nr fabryczny (...), nr poświadczenia rejestracji (...). W przedmiotowym postępowaniu Naczelnik Urzędu Celnego w Ł. wydał w dniu (...).08.2010 r. decyzję, utrzymaną w mocy decyzją Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia (...).10.2010 r. nr (...). W wyniku uchylenia wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6.06.2013 r. sygn. akt II GSK 1622/11 obydwu wyżej wymienionych decyzji,Naczelnik Urzędu Celnego w Ł. kontynuował postępowanie i w dniu (...).11.2014 r. decyzją nr (...) cofnął rejestrację automatu o niskich wygranych. Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją z dnia (...).01.2015 r. nr (...) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Decyzja ta jest decyzją ostateczną. Dyrektor Izby Celnej w B. stwierdził, że z dniem wydania decyzji ostatecznej cofającej poświadczenie rejestracji automatu bezprzedmiotowym stało się postępowanie w przedmiocie wycofania z eksploatacji przedmiotowego automatu, gdyż przestał istnieć przedmiot postępowania. Zdaniem organu niemożliwym jest rozstrzyganie w kwestii wycofania z eksploatacji automatu, który nie posiada ważnego poświadczenia rejestracji. Na powyższe postanowienie, skarżąca Spółka wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o jego uchylenie jak też poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu Spółka zarzuciła naruszenie: 1) art. 120 o.p. w zw. z rażącym naruszeniem art. 121 § 1, art. 139 § 1 oraz art. 165 § 1 o.p.- poprzez: - przyjęcie wadliwej formy procesowej (odmowy) wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy skarżąca złożyła jedynie zgłoszenie (na urzędowym formularzu) o wycofaniu automatu do gier o niskich wygranych z eksploatacji, z którym przepisy prawa wiążą skutek prawny następujący z mocy prawa (tj. wygaśnięcie poświadczenia rejestracji automatu do gier), a nadto przyjęcie ww. formy procesowej w sytuacji, gdy organ wcześniej nigdy reagował w podobny sposób na ww. zgłoszenia; - wydanie ostatecznego postanowienia w niniejszej sprawie po terminie do rozpoznania zażalenia, w dniu (...).01.2015 r., tj. w dzień po wydaniu decyzji merytorycznej w sprawie cofnięcia poświadczenia rejestracji (w dniu (...).01.2015 r.),która w istocie była bezprzedmiotowa, lecz organ przyjął ww. manipulację formami procesowymi w celu stworzenia pozoru, iż przedmiot decyzji istnieje; - rażące naruszenie zasady działania w sposób pogłębiający zaufanie do organu ww. działaniami podstępnymi, kunktatorskimi a nadto prawnie wadliwymi; 2) rażące naruszenie art. 23 a ust. 6 ustawy o grach hazardowych, albowiem ze zgłoszeniem o wycofaniu urządzenia z eksploatacji przepis ten wiąże skutek, który nastąpił z mocy prawa; 3) rażące naruszenie art. 122 w zw. z art. 121 § 1 o.p. i nieuwzględnienie okoliczności, którą organ administracji winien uwzględnić z urzędu (w ramach urzędowego Krajowego rejestru Automatów do Gier, tzw. rejestru KRAG), tj. fakt wyrejestrowana automatu do gier o niskich wygranych wskutek zgłoszenia na urzędowym formularzy jego wycofania z eksploatacji. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej w B., podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje; Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wycofania z eksploatacji automatu do gier o niskich wygranych automatu o nazwie H. S. P., nr fabryczny (...), z uwagi na wszczęcie z urzędu postepowania w tym samym zakresie przedmiotowym. Organ drugiej instancji z uwagi na nową okoliczność w sprawie – ostateczne cofnięcie poświadczenia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych decyzją z dnia (...) stycznia 2015 r. – uznał że dalsze postępowanie w przedmiocie wycofania z eksploatacji automatu jest bezprzedmiotowe i postanowieniem z dnia (...) stycznia 2015 r. wyrugował z obrotu prawnego postanowienie organu pierwszoinstancyjnego – uchylając go w całości i umorzył postępowanie w sprawie. W ocenie Sądu powyższe rozstrzygnięcia są zgodne ze stanem faktycznym i prawnym. Odnośnie zarzutu przyjęcia wadliwej formy procesowej wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy Skarżąca złożyła jedynie zgłoszenie (na urzędowym formularzu) o wycofaniu automatu do gier o niskich wygranych z eksploatacji, uznać należy go za nieuzasadniony. Zgodnie z art. 23a ust. 6 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, póz. 1540 ze zm.), rejestracja wygasa z upływem okresu, na jaki została dokonana, a także w przypadku wycofania z eksploatacji automatu lub urządzenia do gier. Podmiot eksploatujący zarejestrowany automat do gier jest obowiązany informować pisemnie naczelnika urzędu celnego o wycofaniu z eksploatacji automatu lub urządzenia - w terminie 7 dni od dnia dokonania tej czynności, o czym stanowi art. 23c pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Zgodnie z § 14 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia z dnia 9 marca 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacji automatów i urządzeń do gier (Dz. U. nr 312) informacje o wycofaniu z eksploatacji automatu do gier, o których mowa w art. 23c pkt 1 i 2 ustawy, podmiot prowadzący działalność w zakresie gier losowych lub gier na automatach może składać na formularzach udostępnionych przez urząd obsługujący ministra właściwego do spraw finansów publicznych, w szczególności zamieszczonych na stronie internetowej tego urzędu - dokument GL-2. Należy mieć na uwadze, że istnieją sytuacje, w których zgłoszenie o wycofanie z eksploatacji automatu do gier nie ma mocy prawnej, gdyż podmiot będący właścicielem takiego automatu nie włada tym urządzeniem. Dotyczy to przypadków, gdy automat jest zajęty do postępowania karnego skarbowego. Wynika z tego, że nie w każdym przypadku złożenie dokumentu GL-2 z urzędu powoduje wycofanie automatu z eksploatacji, a co za tym idzie wygaśnięcie poświadczenia rejestracji tego automatu. Zatem organ podatkowy otrzymując taką informację, musi przeprowadzić postępowanie sprawdzające, czy czynność której informacja dotyczy mogła być zgodnie z przepisami prawa wykonana. Organy obu instancji kierując się utrwalona linią orzeczniczą prezentowaną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II GSK 2290/11 z dnia 14 marca 2012 r. zasadnie uznały zgłoszenie wycofania z eksploatacji automatu do gier na druku GL-2 jako wniosek, który podlega rozpoznaniu przez organ podatkowy. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza: "Uporządkowanie istotnych elementów prawnych było niezbędne, bo pokazuje i wyodrębnia dwa różne, aczkolwiek pozostające ze sobą w związku, problemy - utraty ważności poświadczenia rejestracji automatu do gier oraz wyrejestrowania automatu do gier z Krajowego Rejestru Automatu do Gier (KRAG). (...) Oceniając naturę prawną samego "poświadczenia rejestracji" uznać należy, że ma ono charakter decyzji administracyjnej o charakterze deklaratoryjnym (potwierdzającym) posiadanie uprawnienia do eksploatacji automatu. (...) Zauważa ponadto, że skoro "poświadczenie rejestracji" jest decyzją administracyjną to taką samą formę prawną powinna przybrać "utrata ważności poświadczenia rejestracji". Z § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia MF z 2003 r., zgodnie z którym poświadczenie rejestracji traci ważność wraz z wygaśnięciem zezwolenia, o którym mowa w art. 24 ust. 1b. ustawy z 1992 r., w związku z § 10 ust. 2 tego rozporządzenia, wynika bowiem, że utrata ważności poświadczenia rejestracji to utrata uprawnień określonego podmiotu do eksploatacji i użytkowania automatu do gier. Z powołanego już uprzednio § 10 ust.4 rozporządzenia MF z 2003 r. wynika, że poświadczenie rejestracji może stracić ważność także przed upływem okresu, na jaki zostało wydane, w okolicznościach określonych w powołanym przepisie. Utrata ważności "poświadczenia rejestracji", o czym już była mowa, oznacza utratę uprawnienia do eksploatacji automatu, którego ono dotyczyło, przyznanych decyzją administracyjną. Okoliczności wymienione w § 10 ust. 4 rozporządzenia, z 2003 r. mogą być sporne, co dodatkowo wzmacnia pogląd, że okoliczności te muszą być ustalone w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organ właściwy do wydania "poświadczenia rejestracji", a stwierdzenie ich skutku w postaci utraty ważności "poświadczenia rejestracji" także musi przyjąć charakter decyzji administracyjnej. Decyzja ta w istocie stanowi jednostronne rozstrzygnięcie organu administracji publicznej o utracie posiadanego dotychczas uprawnienia do eksploatacji automatu.(...) Nie ma racjonalnych podstaw by uznać, że utrata ważności poświadczenia skutkująca utratą uprawnienia do eksploatacji automatu następuje w formie decyzji tylko w razie utraty ważności tego poświadczenia w przypadku cofnięcia rejestracji. Zgodnie z § 10 ust. 5 rozporządzenia MF z 2003 r., uprawniony, którego "poświadczenie rejestracji" utraciło ważność zwraca je naczelnikowi urzędu celnego. W świetle powyższego uznać należy, że zarówno wtedy, kiedy wnioskodawca utracił uprawnienie do prowadzenia działalności (jego zezwolenie wygasło), jak i wtedy, kiedy automat utracił właściwe cechy techniczne, organ powinien stwierdzić utratę ważności "poświadczenia rejestracji" i zobowiązać do jego zwrotu. Właściwą formą działania organu jest decyzja administracyjna, bowiem chodzi w istocie o stwierdzenie utraty uprawnienia, które to uprawnienie wiązało się z posiadaniem ważnego "poświadczenia rejestracji" automatu." Konkludując należy stwierdzić, że skoro poświadczenie rejestracji automatu jest decyzją administracyjną, to wniosek powodujący utratę ważności takiego poświadczenia jest wszczęciem postępowania w sprawie zakończonej decyzją administracyjną. Ponadto należy zauważyć, że informację o wycofaniu automatu z eksploatacji składa się w terminie 7 dni od dnia dokonania czynności. Właściciel automatu, aby dokonać czynności wycofania, czyli wyprowadzenia fizycznego automatu z lokalu do magazynu, w sposób nieograniczony powinien rozporządzać tym przedmiotem. W świetle przywołanego wyżej orzeczenia sądu takim ograniczeniem zdaniem organu podatkowego jest również wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych. W związku z powyższym zarzut Skarżącego dotyczący wadliwej formy procesowej odmowy wszczęcia postępowania jest bezzasadny. Skarżący ponadto nie dysponował automatem, który był zajęty na poczet postępowania karnego skarbowego. Niezasadny jest także zarzut wydania ostatecznego postanowienia po terminie do rozpoznania sprawy. Zgodnie z art. 239 o.p. w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Natomiast w myśl z art. 139 § 3 o.p. załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy. Zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w Ł. wpłynęło do Dyrektora Izby Celnej w B. w dniu (...).11.2014 r. Zakończenie postępowania prowadzonego w trybie zażaleniowym przez organ II instancji nastąpiło w dniu (...).01.2015r. wydaniem postanowienia nr (...), czyli ostatniego dnia terminu wyznaczonego przepisem art. 139 § 3 przywołanej wyżej ustawy. Z tego względu zarzut Skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd nie dopatrzył się przywoływanych w skardze przepisów prawa proceduralnego, tj.: art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 139 § 1, art. 165 § 1 o.p. Organy działały w sprawie na podstawie przepisów prawa, w sposób budzący zaufanie, a materiał dowodowy został zebrany w sposób zupełny, uprawniający do wydania kwestionowanych rozstrzygnięć. W ocenie Sądu organ drugiej instancji był nie tyle uprawniony, co zobowiązany do zakończenia postępowania w sposób wskazany w postanowieniu z dnia 28 stycznia 2015 r. Mając na uwadze powyższe, na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.