I SA/Bk 335/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi R. A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] czerwca 2009 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe 2005 roku p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego. R. A. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego (k.11) podając we wniosku, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną matką oraz bratem. Wnioskodawca wskazał ponadto, iż aktualnie źródłem utrzymania rodziny jest emerytura matki w wysokości 1.081,59 zł (k. 13 odcinek za emeryturę), gdyż skarżący od [...] stycznia 2009 roku zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie usług budowlanych. Brat skarżącego jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku (k. 25). W skład majątku rodziny wnioskodawcy wchodzi mieszkanie o powierzchni [...] m², będące własnością jego matki oraz garaż wolnostojący o powierzchni [...] m2. Skarżący ponadto podniósł, iż z żoną ma zawartą umowę rozdzielności majątkowej małżeńskiej (akt notarialny repertorium A nr [...]). Wskazał również, że poza w/w majątkiem nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 11-12). Bieżące koszty utrzymania rodziny skarżącego przedstawiają się następująco: energia elektryczna – 64,51 zł, abonament RTV za dwa miesiące – 33,20 zł, podatek za garaż – 107 zł, gaz – 65,20 zł, czynsz – 350 zł, abonament – 103 zł, telefon – 49,07 zł, opłata działkowa – 89,50 zł, spłata pożyczki przez matkę skarżącego – 403,06 zł, opłata za użytkowanie wieczyste – 98,63 zł, opłata za cmentarz – 100 zł, spłata pożyczki przez skarżącego – 750 zł, telefon komórkowy – 176,29 zł (k. 13-24,26-27). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 17 sierpnia 2009 roku R. A. oświadczył, że żona posiada nieruchomości rolne o powierzchni [...] ha, ale nie posiada inwentarza żywego, maszyn rolniczych czy też samochodu. W bieżącym roku żona wnioskodawcy otrzymała dotacje z Unii Europejskiej wspólnie ze swoim ojcem w wysokości 6.000 zł. Dotacje te w całości przeznaczone zostały na użytkowanie gruntów rolnych. Skarżący podkreślił, iż żona nie uzyskuje żadnego dochodu z gospodarstwa rolnego, albowiem wystarcza on jedynie na zaspokojenie bieżących potrzeb żywieniowych oraz pokrycie podatku rolnego w wysokości 326 zł rocznie oraz opłaty za KRUS w wysokości 586 zł za kwartał. Wnioskodawca posiada samochód osobowy marki [...], poj. [...], rok produkcji 1989, którego koszty eksploatacji wynoszą około 200 zł plus ubezpieczenie samochodu – 499 zł rocznie (k. 30). W konkluzji skarżący wywiódł, iż nie jest w stanie pokryć kosztów prowadzonego postępowania oraz ustanowienia doradcy podatkowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Do wniosku R. A. dołączył akt notarialny o ustanowieniu rozdzielności majątkowej małżeńskiej (k. 31-32), harmonogram spłat zaciągniętej pożyczki (k. 33-34), polisę ubezpieczeniową (k. 35), decyzję w sprawie ustalenia podatku rolnego (k. 36). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie skarżący R. A. spełnił ustawowe przesłanki do udzielenia mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, a mianowicie w odniesieniu do zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż w zasadzie głównym źródłem utrzymania jego czteroosobowej rodziny pozostaje emerytura matki w wysokości 1.081,59 zł (k. 13 odcinek za emeryturę) albowiem skarżący od [...] stycznia 2009 roku nie prowadzi już działalności gospodarczej w zakresie usług budowlanych. Majątek rodziny skarżącego stanowi mieszkanie o powierzchni [...] m², garaż oraz nieruchomość rolna żony o powierzchni [...] ha. Podkreślić przy tym należy, iż miesięczne wydatki rodziny R. A. związane z bieżącym utrzymaniem siebie oraz osób pozostających we wspólnym gospodarstwie znacznie przekraczają miesięczny dochód jego rodziny, który nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich niezbędnych potrzeb bytowych. Powyższe okoliczności, a w szczególności niski dochód czterooosobowej rodziny wnioskodawcy, w połączeniu z brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż R. A. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.