I SA/Bk 336/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Dyrektora P. o Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej dla producentów rolnych poszkodowanych przez suszę w 2015 roku oddala skargę Pan T. P. (Skarżący) złożył w dniu [...].09.2015 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w S. wniosek o udzielenie pomocy finansowej dla producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane wystąpieniem suszy w 2015 r., do powierzchni 45,92 ha. Po rozpatrzeniu sprawy, w dniu [...].11.2015 r. organ I instancji wydał decyzję nr [...] o przyznaniu pomocy w części, od której Strona złożyła odwołanie do Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. W dniu [...].11.2015 r. organ II instancji wydał decyzję nr [...] o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji wydał w dniu [...].12.2015 r. decyzję nr [...]. Od powyższej decyzji Skarżący złożył odwołanie do Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., który decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z dnia [...] grudnia 2015 r. o przyznaniu pomocy dla producentów rolnych poszkodowanych przez suszę w 2015 r. Organ wskazał, że w świetle § 13c ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 poz. 187 ze zm.), Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi i przetwórstwa produktów rolnych, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentom rolnym, którym został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez suszę w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, zgodnie z ust. 2-13. Pomoc, o której mowa w ust. 1, pomniejsza się, o 50 %, jeżeli w 2015 r. co najmniej 50 % powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej, z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 (§ 13 ust. 10). Skarżący w przedmiotowym wniosku zadeklarował uprawy o powierzchni całkowitej 45,92 ha (łąka trwała 15,85 ha, trawy polowe 16,22 ha, koniczyna 3,30 ha, kukurydza 8,08 ha, pastwiska i trwałe 2,47 ha). W protokole z oszacowana zakresu i wysokości szkód w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi w gospodarstwie Skarżącego, komisja stwierdziła uprawy o powierzchni całkowitej 65,57 ha, w tym: łąka trwała 15,85 ha, trawy polowe (GO) 16,22 ha, mieszanka zbożowa jara 9,05 ha, pszenżyto ozime 3,42 ha, koniczyna 3,30 ha, kukurydza 8,08 ha, ziemniaki 0,04 ha, jabłka deserowe 0,08 ha, pastwiska trwałe 2,47 ha, mieszanka zbożowa jara 7,06 ha. Z załączonej do akt kserokopii umowy ubezpieczenia upraw rolnych wynika, że Skarżący w 2015 r. ubezpieczył uprawy o powierzchni 15,19 ha. W myśl zaś przywoływanego przez organ § 13c ust. 13 ww. rozporządzenia, Skarżący, aby uzyskać pomoc w pełnej wysokości powinien ubezpieczyć uprawy o powierzchni co najmniej 23,63 ha. Uznając, że Skarżący nie spełnił warunku ubezpieczenia, co najmniej 50 % powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym organ pomniejszył płatność o 50 %. Na powyższą decyzję Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku i wskazując na naruszenie przez organ art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 78 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej przywoływana jako: k.p.a.), poprzez nie uwzględnienie wniosku dowodowego wniesionego do organu oraz całej dokumentacji istniejącej w sprawie, których organ nie wziął pod uwagę, przez co nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalił wszystkich okoliczności sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga okazała się niezasadna. Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, Sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania sytuacja taka niewątpliwie nie zachodzi. Przedmiotem sporu i zarazem zarzutem rozpoznawanej sprawy jest ocena prawidłowości zastosowania przez organy § 13c ust. 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, czyli pomniejszenie o 50 % pomocy, jeżeli w 2015 r. co najmniej 50 % powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3. Zgodnie z § 13 ww. rozporządzenia: (1) W 2015 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi i przetwórstwa produktów rolnych, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentom rolnym, którym został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez suszę w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, zgodnie z ust. 2-13. (2) Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana do wysokości równowartości w złotych 15 000 euro ustalanej zgodnie z art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. (3) Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 702/2014 oraz przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. (4) Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana, w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego złożony w terminie do dnia 30 września 2015 r. na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej. (5) Wniosek, o którym mowa w ust. 4, zawiera: (1) imię i nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres wnioskodawcy; (2) numer identyfikacyjny nadany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; (3) numer identyfikacyjny Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) wnioskodawcy albo numer identyfikacji podatkowej (NIP) wnioskodawcy, a w przypadku osób fizycznych nieposiadających obywatelstwa polskiego - numer paszportu albo innego dokumentu stwierdzającego tożsamość. (6) Do wniosku, o którym mowa w ust. 4, dołącza się: (1) kopię protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, zawierającego informacje o powierzchni: (a) owocujących upraw drzew i krzewów owocowych, na której wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, (b) upraw rolnych innych niż wskazane w lit. a, na której wystąpiły szkody spowodowane przez suszę; 2) informacje dotyczące wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz informacje o wysokości otrzymanej pomocy publicznej, o których mowa w art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. (7) Wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, ustala się jako iloczyn deklarowanej przez producenta rolnego we wniosku, o którym mowa w ust. 4, powierzchni upraw, na której wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, oraz stawki tej pomocy. (8) Stawka, o której mowa w ust. 7, wynosi: (1) 800 zł na 1 ha powierzchni owocujących upraw drzew i krzewów owocowych, na której wystąpiły szkody spowodowane przez suszę; (2) 400 zł na 1 ha powierzchni upraw rolnych innych niż wskazane w lit. a, na której wystąpiły szkody spowodowane przez suszę. (9) W przypadku gdy ze złożonych wniosków, o których mowa w ust. 4, wynika, że zapotrzebowanie na pomoc, o której mowa w ust. 1, przekracza łącznie kwotę 450 mln zł, wysokość tej pomocy ustala się jako iloczyn deklarowanej przez producenta rolnego we wniosku, o którym mowa w ust. 4, powierzchni upraw, na której wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, stawki, o której mowa w ust. 7, oraz współczynnika korygującego. Współczynnik korygujący stanowi iloraz kwoty 450 mln zł i kwoty równej zapotrzebowaniu na tę pomoc wynikającemu ze złożonych wniosków oraz jest ustalany z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku. (10) Łączna wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, nie może przekroczyć łącznej wysokości pomocy, o której mowa w § 5 ust. 11. (11) W przypadku gdy łączna wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, oraz pomocy otrzymanej na podstawie odrębnych przepisów, wraz z odszkodowaniem z zakładu ubezpieczeń, przekraczałaby kwotę, o której mowa w § 5 ust. 11, pomocy udziela się w wysokości stanowiącej różnicę między kwotą obliczoną zgodnie z § 5 ust. 11 a wysokością pomocy otrzymanej na podstawie odrębnych przepisów i otrzymanych odszkodowań. (12) Pomoc, o której mowa w ust. 1, nie przysługuje, jeżeli łączna kwota pomocy otrzymanej na podstawie odrębnych przepisów oraz otrzymanych odszkodowań przekracza kwotę, o której mowa w § 5 ust. 11. (13) Pomoc, o której mowa w ust. 1, pomniejsza się o 50 %, jeżeli w 2015 r. co najmniej 50 % powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej, z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3. Organ prawidłowo wskazał w decyzji, że w świetle § 13c. ust. 13 rozporządzenia do ustalenia, czy 50 % powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym było objętych ubezpieczeniem z wyłączeniem łąk i pastwisk, należy uwzględniać wszystkie uprawy, w tym uprawy traw na gruntach ornych i rośliny motylkowe drobnonasienne. Trawa na gruntach ornych oraz koniczyna uprawiana na gruntach ornych nie jest łąką lub pastwiskiem. Łąki i pastwiska oznaczają grunty wykorzystywane do uprawy traw lub innych pastewnych roślin zielnych rozsiewających się naturalnie (samosiewnych) lub uprawianych (wysiewanych), które nie były objęte płodozmianem danego gospodarstwa rolnego przez okres pięciu lat lub dłużej. Ponieważ krajowe akty prawne nie regulują definicji łąk i pastwisk, na potrzeby postępowań w zakresie niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyjmuje się definicję trwałych użytków zielonych określoną w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009, (Dz.U.UE.L.2013.347.608). Rozszerzenie stosowania przepisów art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia nr 1307/2013 na postępowania w przedmiocie przyznania pomocy suszowej uzasadniają przepisy zawarte w § 13 c. ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w świetle których pomoc suszowa jest udzielana zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 702/2014 oraz przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Z kolei wspomniane rozporządzenie 702/2014 w wielu kwestiach powołuje się na konieczność stosowania uregulowań prawnych zawartych w ww. rozporządzeniu nr 1307/2013 z dnia 17.12.2013 r. Zgodnie z definicją określoną w art. 4 ust. 1, lit. h rozporządzenia nr 1307/2013 trwałe użytki zielone i pastwiska trwałe, oznaczają grunty wykorzystywane do uprawy traw lub innych pastewnych roślin zielnych rozsiewających się naturalnie (samosiewnych) lub uprawianych (wysiewanych), które nie były objęte płodozmianem danego gospodarstwa rolnego przez okres pięciu lat lub dłużej; mogą one obejmować inne gatunki, takie jak krzewy lub drzewa, które mogą nadawać się do wypasu, pod warunkiem, że zachowano przewagę traw i innych pastewnych roślin zielnych, a także – w przypadku gdy zdecydują tak państwa członkowskie – grunty, które mogą nadawać się do wypasu i które stanowią część utrwalonych praktyk lokalnych w przypadkach, gdy trawy i inne zielone rośliny pastewne tradycyjnie nie są roślinnością dominująca na obszarach wypasu. W stanie faktycznym niniejszej sprawy, Skarżący wskazywał, że ubezpieczył w 2015 r. ponad 50 % posiadanych upraw kwalifikujących się do ubezpieczenia, nie mógł zaś ubezpieczyć części upraw (na gruntach ornych oraz koniczyny). W ocenie Sądu organ prawidłowo uznał, że ustawa z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, jak również warunki ubezpieczenia upraw PZU (§ 4 ust. 1 pkt 10) nie wykluczają możliwości ubezpieczenia traw na gruntach ornych, z tą różnicą, że taka grupa upraw nie zalicza się do upraw, do których środków budżetu państwa są udzielane dopłaty do składek z tytułu zawarcia umów ubezpieczenia. Biorąc powyższe pod uwagę ustawodawca nie uzależnił konieczności ubezpieczenia co najmniej 50 % upraw dotowanych z budżetu państwa do składek z tytułu ubezpieczenia, celem uzyskania 100 % stawki pomocy suszowej, a wyraźnie wskazał na konieczność ubezpieczenia, co najmniej 50 % upraw w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej i wyłączył z tego warunku jedynie łąki i pastwiska. Sąd w pełni zgadza się ze stanowiskiem organu, z którego wynika, że nieuwzględnienie przy określaniu łącznej powierzchni upraw, traw na gruntach ornych, podobnie jak ma to miejsce w przypadku łąk i pastwisk - do czego upoważnia § 13c. ust. 13 rozporządzenia, stanowiłoby naruszenie tego przepisu przez organy administracji, skutkujące przyznaniem pomocy finansowej w nienależnej wysokości. Podobnie rośliny motylkowate drobnonasienne, do których należy, m. in. koniczyna czerwona nie zaliczają się do upraw, do których ze środków budżetu państwa są udzielane dopłaty do składek z tytułu zawarcia umów ubezpieczenia. Organ dodatkowo przeprowadził symulację, jak kształtowałby się wskaźnik ubezpieczenia w przypadku przychylenia się do żądania Skarżącego, a więc wyłączenia z łącznej powierzchni upraw wspomnianej koniczyny czerwonej o powierzchni 3,30 ha, podobnie jak łąk i pastwisk, i zasadnie uznał, ze również powyższe nie mogło wpłynąć na korzystniejsze dla Skarżącego rozpatrzenie sprawy, a więc na zachowanie minimum 50 % poziomu ubezpieczenia upraw, ponieważ przy takich założeniach minimalna powierzchnia upraw, która powinna zostać objęta ubezpieczeniem, aby spełnić warunek do przyznania pomocy finansowej w pełnej stawce jest równa 21,98 ha, a więc jest również większa od powierzchni upraw ubezpieczonych przez Stronę, czyli 15,19 ha. W świetle powyższych okoliczności istniały bezsporne przesłanki uzasadniające zastosowanie § 13 ust. 13 rozporządzenia i pomniejszenie kwoty dofinansowania o 50 %. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że organ podjął wszelkie niezbędne kroki dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego analizowanej sprawy. Materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w sposób prawidłowy. W zaskarżonej decyzji zaś w sposób precyzyjny i jasny organ wskazał wszystkie istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, podał i wyjaśnił podstawy prawne decyzji. Zatem w ocenie Sądu nie naruszono w niniejszej sprawie wskazywanych w skardze przepisów prawa administracyjnego procesowego, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 78 § 1 k.p.a. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu, który mógłby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270; ze zm.) oddalił skargę jako nieuzasadnioną.